Zoeken

Gisteren ontving ik een email van Jan Zomer van De Wielerexpress. In oktober 2003 sprak hij in Zuid-Afrika met wielerlegende Tiemen Groen. Hieronder een terugblik op de wielercarrière van Tiemen. Dit is deel 1, deel 2 en deel 3 van dit interview volgen later deze week. Tiemen Groen. De man die kwam, won en verdween. Voor diegenen die de wielerperiode uit de jaren zestig bewust hebben beleefd, roept de naam Tiemen Groen herinneringen op aan een onvergetelijke periode. Voor anderen zal Tiemen een onbeschreven blad zijn. Feit blijft dat Tiemen Groen ooit een fenomeen was. Reeds bij de aspiranten en nieuwelingen is hij een gesel voor het peloton. Als pril amateurtje verbijstert hij in 1964 de gehele wielerwereld door op een geleende fiets op de Amsterdamse stadionbaan wereldtijden te rijden in de voorritten van het nationaal kampioenschap achtervolgen. Dit nieuws verspreidt zich als een orkaan door Nederland en als hij ''s avonds de finale moet rijden, zitten er ruim twintigduizend toeschouwers in het stadion om een nieuwe volksheld toe te juichen. Hij wordt niet alleen nationaal, maar daarna ook wereldkampioen en rijdt gevestigde wereldrecords aan flarden. Dat herhaalt hij in 1965 en 1966 als amateur en in 1967 als beroepsrenner. In 1968 is het wielervuur al grotendeels gedoofd en in 1969, amper drieëntwintig jaar oud, verschijnt hij niet meer op het wielertoneel. Als amateur kan hij ook op de weg goed uit de voeten, maar als beroepsrenner stagneert zijn ontwikkeling als wegrenner.

27 augustus 1967. WK Wielrennen op de baan in Amsterdam. Tiemen Groen met broertje. Foto komt uit de Beeldbank van het Nationaal Archief. Tiemen lijkt de absolute liefde voor het professionele cyclisme te missen. Hij moet daarbij, naar hij zegt, te veel van zijn eigen identiteit inleveren. Na zijn wielerperiode gaat hij handelen in antiek. Daarin toont hij zich wel een ware professional. Eerst in Lemmer en daarna in Noord-Bergum etaleert hij zijn ondernemersgeest. Hij ontwikkelt zich tot een bekwaam groothandelaar en reist de gehele wereld over om via beurzen en veilingen antiek te kopen. Hij koopt een camper met een aan- en los te koppelen vrachtwagen en reist met name in de periode 1986 tot 1995 Amerika door om volgeladen containers met antiek naar elders te laten verschepen. Als groothandelaar zit hij vrijwel altijd in de ''goeie waaier'' en mist zelden ''de slag''. In 1995 komt hij bij toeval in Zuid-Afrika terecht. Daar voelt hij zich thuis en vindt dat hij, mede door een afnemende markt in Amerika, genoeg gewerkt heeft. De fiets heeft hij dan al weer enkele jaren herontdekt. In 1997 ondergaat hij een zware hartoperatie, maar komt daar goed doorheen. Bij velen blijft Tiemen Groen dierbare herinneringen oproepen. Hij kwam uit het niets, overwon en verdween in het niets. Vanaf dat moment wordt het fenomeen Tiemen Groen een Verdwenen Legende. Met de media wil hij na 1968 geen enkel contact. Voor De Telegraaf maakt hij in 2003 een uitzondering. Ook voor Wielerexpress opent hij zijn deur. Tiemen heeft in de media een naam opgebouwd van '' een stugge Fries, weinig toegankelijk, zwijgzaam''. Tiemen geeft, volgens de media, de indruk dat hij gekozen heeft voor een geïsoleerd bestaan, waarbinnen hij zelden of nooit iemand toelaat. Niets blijkt minder waar te zijn, als wij hem in Zuid-Afrika bezoeken. We praten in diepgaande gesprekken over talloze facetten uit zijn wielerperiode en het leven daarna.

Tiemen die uitkijkt over het land dat hij lief heeft. Het gesprek met Tiemen Hoe komt het dat een renner met zoveel inhoud, toch nooit is doorgebroken in het grotere werk? Werd hij te snel beroepsrenner, blokkeerden alle ervaringen zijn ontwikkeling als wielrenner, of was hij niet geschikt om zijn weg te zoeken in de wereld van het professionele cyclisme? Wat zijn de ervaringen van Tiemen zelf en hoe kijkt hij terug op zijn wielerleven en het ''leven daarna''. Om een antwoord te vinden op die vragen, laten we op de volgende pagina''s Tiemen zelf spreken. Wielerherinneringen We zijn erg benieuwd of Tiemen al zijn wielerherinneringen heeft begraven en er niet meer aan herinnerd wil worden, of hij zich dat alles nog voor de geest kan halen en daar ook op terug wil blikken. Er is immers een periode in het leven van Tiemen geweest, dat hij niet meer over vroeger wilde verhalen. Thans blijkt dat hij die fase voorbij is en met enthousiasme vertelt hij over het ''wielerleven van toen''. Hij kan zich nog alle details voor de geest halen en zich bijvoorbeeld nog de Ronde van Aalsmeer herinneren. Een wedstrijd die hij tweemaal in één seizoen won. Het nationale kampioenschap bij de nieuwelingen op Zandvoort In vroeger jaren werden de nationale wegkampioenschappen vaak op het circuit van Zandvoort verreden. Dat is een heel snel parkoers, waarbij iedereen kan volgen, vooral als Er, zoals in die tijd, driehonderd of meer deelnemers aan de start stonden. Op Zandvoort werd de koers pas zwaar en selectief als de afstand ging meetellen, in combinatie met de altijd aanwezige slopende zeewind. Bij de amateurs werden na honderd kilometer grote groepen gelost en haalde meestal niet meer dan tien procent van het aantal deelnemers de eindstreep in een meestal totaal versplinterd veld. Bij de aspiranten en nieuwelingen was het deelnemen vaak zonder de illusie om iets te betekenen, want vrijwel altijd eindigde het in een massaspurt, of nam een selectief groepje renners een kleine voorsprong. Een langdurige solo rijden, was nog nooit iemand gelukt. Zelfs renners die later uit zouden groeien tot grote kampioenen, waren hierin als nieuweling nimmer geslaagd. Tiemen Groen presteerde het onmogelijke, door vijftig(!) kilometer lang voor een voluit jagend peloton uit te rijden en met een voorsprong van zevenendertig seconden te finishen vóór renners als Harry Jansen, René Pijnen, Leo Duyndam, Wim Dubois, Rini Wagtmans, Piet de Wit, kortom de totale nationale top. De drieënzestig kilometer werd gereden in een tijd van 1 uur 28 min. Dat betekent dat Tiemen Groen tijdens zijn solo met een vast verzetje van 48:17 een gemiddelde snelheid reed van drieënveertig kilometer per uur! Dat ruim één uur lang! Wij denken, neen, we weten het zeker, dat er na - maar ook voor hem - nooit meer een renner is geweest, die deze prestatie zou kunnen evenaren. Waarschijnlijk is deze ogenschijnlijk simpele prestatie van Tiemen Groen een van de grootste atletische wapenfeiten in de naoorlogse nationale wielergeschiedenis. Tiemen: ''Ik stond helemaal achteraan en het duurde even voordat ik vooraan zat. Het was altijd lastig rijden op Zandvoort. In de groep kon je fluitend volgen, maar kwam je op kop, dan leek het wel of je tegen een muur op reed. Ik ging toch maar eens op kop rijden en toen ik achterom keek, was ik alleen weg. Ik kreeg steeds meer pijn in mijn benen, maar dacht ''ik ga maar door totdat ze me weer inhalen.'' Dat gebeurde tot mijn verbazing niet''. Piet de Wit: ''Dat komt misschien ook doordat iedereen dezelfde versnelling reed. Je kon een gat dus niet explosief dichtrijden. Ik kan me nog heel goed herinneren dat we toen met de allerbeste kleppers uit die tijd voluit achter Tiemen hebben aangereden, maar we bleven gewoon ''hangen''. Renners en toeschouwers uit die tijd zijn deze demonstratie van absolute klasse nog steeds niet vergeten en mede hierdoor is Tiemen Groen voor hen ook een Legende geworden.'' Einde van deel 1. Later deze week volgen deel 2 en deel 3 van dit interview met Tiemen Groen.

Wielrennen

permalink | plaats reactie |