Zoeken

Maar het leukste en oudste spel van de Winterspelen is natuurlijk curling. De Schotten doen al eeuwen hun best om te bewijzen dat zij het hebben uitgevonden, maar dat slaat natuurlijk nergens op. Curling is gewoon een Nederlandse sport - klaar uit.

Door Marnix Koolhaas Ja, de Schotten mogen dan in 1668 in Kinross langs het Loch Leven hun eerste echte curlingclub hebben opgericht, maar dat zegt natuurlijk niets. Vermoedelijk zal de eerste homo ludens bij het zien van ijs er al meteen van alles hebben opgegooid en er een spel van hebben gemaakt. De vraag naar wie dat waar voor het eerst gedaan heeft is daarom wat onzinnig. Historici nemen alleen genoegen met harde bewijzen en die levert ons behalve de schilderijen van Pieter Brueghel vooral de taal. De Schotten noemden de curlingstenen boulders en dat moeten ze hebben overgenomen van de bolders in het bolspel zoals dat nog steeds in Vlaanderen populair is.

Over het bolspel zijn boeken geschreven Ja, de Britten hebben wel meer problemen met de oorsprong van hun favoriete sporten. Want ook golf is natuurlijk net zo Vlaams/Hollands van oorsprong als curling. Op de winterlandschappen van Hendrick Avercamp en z''n 17e eeuwse kornuiten zie je heel wat kolfspelers op het ijs afgebeeld. Ja, die Britten hebben wat aan ons te danken! Vreemd eigenlijk dat curling en kolven/golfen hier nauwelijks meer populair is. De enige oorzaak die ik kan bedenken is de onstuitbare opmars van de metalen schaats en de prikslee als vermaak en sport vanaf de 16e eeuw. Die moeten een hoop last hadden gehad van dat gegooi met stenen over het ijs en het meppen met leren ballen. En blijkbaar hebben ze die strijd der sporten in hun voordeel beslist. Op deze curlingsite staat een aardig verhaaltje over de geschiedenis van curling. ''Het precieze begin van het spel "Curling" zal altijd wel een mysterie blijven. Echter, we kunnen het ons wel voorstellen dat in een lang vervlogen tijd er iemand geweest moet zijn die een grote, platte steen in zijn handen heeft gehad en deze steen over een bevroren water heeft laten glijden. Deze persoon heeft blijkbaar gefascineerd toegekeken en geluisterd naar de beweging en geluid die deze steen maakte op het ijs. Andere mensen in een nog niet zo vervlogen tijd hebben dit geluid ook gehoord en bedachten hiervoor een bijnaam. Daarom word er in de curlingwereld ook wel gesproken over de "THE ROARING GAME".

''IJsvermaak'' van Avercamp. Op de voorgrond wordt gekolfd. Foto van Rijksmuseum Schotten en continentale Europeanen zijn nog altijd in een eindeloze discussie verwikkeld over het ontstaan van curling. Beiden claimen de uitvinders te zijn. Hebben Schotten het spel curling uitgevonden of is het spel geïntroduceerd door "Vlaamse" sportlieden die naar Schotland zijn geëmigreerd gedurende het tijdperk van James VI, ofwel James I van Engeland? Hebben Europeanen deelgenomen aan een vroege vorm van curling of hebben de Schotten voornamelijk het spel geadopteerd en verbeterd? Het bewijs, gebaseerd op schilderijen met bijbehorende geschriften, en archeologische vondsten, heeft een aantal theorieën tot gevolg gehad, maar er is niets definitiefs uit voort gekomen en derhalve blijft de discussie bestaan. Een van de vroegste grafische bewijsvoering over een spel dat aan curling doet denken dateert van 1565. Twee olieverf schilderijen van de Nederlandse schilder Pieter Bruegel, genaamd "Winterlandschap met schaatsers en vogelkooi" en "Jagers in de sneeuw" , laten "eisschiessen" zien, een spel uit Zuid-Duitsland en Oostenrijk dat gespeeld word m.b.v. een platte schijf met daarop een stokvormig handvat, en dat heden ten dage nog steeds wordt gespeeld. Een ander kunstwerk, een gravure van R. de Baudous( 1575-1644 ) genaamd "Winter", laat personen zien die een glijdende beweging maken met grote houten schijven over een bevroren stuk water. Andere schetsen uit omstreeks dezelfde tijdsperiode laten een oud-Nederlands spel, genaamd "kuting", zien. Er werd gespeeld met bevroren stukken aarde. Gedurende de 18e eeuw werd curling een gebruikelijk tijdverdrijf, gedurende de lange wintermaanden, in Schotland. Zowel literatuur en proza uit die eeuw getuigen meermaals over toernooien en curlingorganisaties, en over curling als een nationale sport. De ware oorsprong van curling is gehuld in nevelen en verloren in de tijd. Echter, er bestaat geen twijfel over het feit dat de Schotten het spel verder ontwikkelden. Ze verbeterden de uitrusting en materialen, introduceerden de benodigde regels, veranderden curling in een nationaal tijdverdrijf. Maar of de oorsprong in Schotland ligt?