Zoeken

Toen Sohn Kee-Chung in het Olympisch Stadion van Berlijn in 1936 als eerste over de finish kwam na 42,195 km, was hij de eerste Koreaan die op de Olympische Spelen een gouden medaille wist te veroveren. In de geschiedenisboeken lezen we echter dat Kitei Son uit Japan het goud op de marathon won. Hoe zit dat?

Toen Sohn op 29 augustus 1912 ter wereld kwam in Sinujiu (een stadje op de grens met China, tegenwoordig in Noord-Korea) was zijn land al twee jaar geannexeerd door Japan, dat er tot en met het einde van de Tweede Wereldoorlog de dienst uitmaakte. Sohn ging naar zijn middelbare school zelf in Japan studeren, aan de Meiji Universiteit in Tokio. De Japanners noemden hem Kitei Son, want zo spreken zij zijn naam uit als die wordt geschreven in Chinese karakters (die ook in het Japans als Koreaans gebruikt kunnen worden).

In 1933 won Sohn zijn eerste marathonrace in Seoel, hoewel de race niet de vereiste lengte had om officieel als marathon de boeken in te gaan. Dat gold (hoogstwaarschijnlijk) ook voor de race die hij in maart 1935 in Tokio liep; zijn 2:26.14 zou goed geweest zijn voor een wereldrecord (dat noemde men in die tijd ''beste wereldprestatie''). Dat record liep hij alsnog later dat jaar tijdens de Japanse kampioenschappen, waar hij met 2:26,42 de titel won.

Son werd hiermee een van de topkandidaten voor uitzending naar de Olympische Spelen in Berlijn, maar hij was niet de enige kanshebber; de Japanse lopers domineerden de wereldranglijst. Tijdens de selectiewedstrijd op 21 mei 1936 eindigde Sohn als tweede achter mede-Koreaan Nam Sung-Yong (die in Japan als Shoryu Nan door het leven ging), voldoende voor kwalificatie.

Het Olympische marathonparcours begon in het Olympiastadion, liep langs het Maifeld (waar geregeld propagandistische bijeenkomsten werden gehouden, maar tijdens de Spelen polo werd gespeeld), dan langs de Havel, over een deel van het AVUS-autocircuit, en tenslotte het Grunewald in, waar het keerpunt was. Niet alle stukken van het parcours waren verhard, naar huidige maatstaven dus verre van ideaal. Toch werden er toptijden gerealiseerd.

Regerend Olympisch kampioen Juan Carlos Zabala, die zich al maanden in Duitsland had voorbereid op de marathon, ging furieus van start, op ruime afstand gevolgd door de Portugees Manuel Diaz. Halverwege moest deze echter zijn knellende nieuwe schoenen ruilen voor die van een jochie van de Hitlerjügend, waar hij de race overigens wel mee uit wist te lopen. Zabala klokte na 18 km nog een schema van 2:21, ruim onder het bestaande "wereldrecord", maar daarachter waren Sohn en de Brit Ernest Harper al aan een opmars begonnen. Na 28 km wisten ze de Argentijn te pakken, waarna Harper het tempo steeds lastiger kon volgen. Sohn schudde hem rond 31 km definitief af, en liep daarna alleen maar verder uit. Bij binnenkomst in het stadion werd hij luidkeels toegejuicht door het publiek. Ruim twee minuten later - Harper was toen net binnen - kwam Nam het stadion binnen en pakte het brons. De vreugde in het Japanse kamp was groot, maar bij Sohn heersten gemengde gevoelens toen hij op het podium de Japanse vlag gehesen zag worden en het Japanse volkslied hoorde. Het feit dat hij met zijn Koreaanse naam handtekeningen zette kwam hem na thuiskomst op een berisping te staan.

Een foto van Sohn op het podium werd in de Koreaanse krant Dong A Ilbo weergegeven zonder de Japanse vlag op zijn tenue - ook zonder Photoshop zijn foto''s te wijzigen - waarna Japan een aantal redacteuren liet oppakken, en de krant maandenlang niet mocht worden uitgeven. Ook in Griekenland was het enthousiasme voor de marathonwinnaar groot; de Atheense krant Vradini doneerde een antieke strijdhelm, opgegraven in Olympia. De strenge amateurregels van de tijd voorkwamen echter dat Sohn zijn helm kreeg.

De Olympische race was Sohn''s laatste race, maar na de oorlog keerde hij terug als coach van de Koreaanse marathonlopers, die hij van 1948 tot 1956 begeleidde. In 1948 mocht hij, bij het eerste zelfstandige optreden van (Zuid-)Korea op de Olympische Spelen, de vlag dragen tijdens de openingsceremonie. Een van zijn pupillen, Choi Yun-Chil, was de eerste die zijn officieuze wereldrecord op de marathon verbeterde.

Het Zuid-Koreaanse NOC deed later een aantal pogingen om de naam van Kitei Son op de lijst van winnaars die boven de ingang van het Olympiastadion hangt, te wijzigen in Sohn Kee-Chung, maar de Berlijnse autoriteiten en het IOC wilde hier niets van horen. In 1970 deed een Koreaan nog een poging de naam dan maar zelf te wijzigen, maar de schade aan de stenen tabletten wist men snel te herstellen.

Een andere poging tot eerherstel slaagde wel: de antieke helm, die na de Spelen van 1936 was verdwenen in een museum in Berlijn, dook bij de Spelen van München van 1972 op in een tentoonstelling. Na jaren gesteggel werd besloten de helm te overhandigen aan de rechtmatige eigenaar, die hem in 1987 eindelijk in handen kreeg. Het jaar daarop werd Sohn nogmaals geëerd. Tijdens de Spelen in Seoel, waar hij als oud NOC-lid en organisator bij betrokken was, mocht hij tijdens de openingsceremonie het Olympisch vuur het stadion binnendragen, waar hij de toorts overgaf aan een jonge Koreaanse loper.

Gerelateerde artikelen

Jesse Owens en Adolf Hitler

De meest bizarre olympische zege ooit

Hitlergroet op de Olympische Spelen

Het dossier van de Olympische Spelen van 1936

De misverstanden rond Jesse Owens

Atletiek

permalink | ga naar reacties |

Reacties

Wout Visser: Deze marathonloper viel ook in de smaak bij de Duitse filmproducer (v) Leni Riefenstahl. Hij verschijnt behoorlijk prominent in 'Olympia', Riefenstahl's nazistisch getinte film over deze Olympische spelen van 1936.
geplaatst op: 11-8-2006 10:41:48u. | e-mail

Nick: Wat een verhaal.. xD
geplaatst op: 9-8-2006 13:00:28u. | e-mail | website

Sportgeschiedenis.nl

De alternatieve bron voor sportnieuws

Zoeken

Nieuwsbrief

Rubrieken

Multimediaal

Sohn Kee-Chung en de marathon

Reacties