Little Dombi: de wonderdokter van Feyenoord

21-8-2006

Levende sensatie van Feyenoord was Richard Dombi. Voor Wout Visser, en met hem vele anderen, is deze coach nooit overleden.

Richard Dombi in de jaren dertig van de vorige eeuw
Door Wout Visser
Walt Disney kon deze naam hebben bedacht, maar de drager ervan werd in 1888 als Richard Kohn geboren in de dubbelstaat Oostenrijk-Hongarije. Twee jaar na zijn dood, in 1965, schreef Feyenoord-administrateur Phida Wolff:

"Ik leerde Dombi kennen in de zomer van 1935. Nog zie ik de kleine, zwartharige en kwikzilverachtige man ons oude vertrouwde kantoor aan de Dordtsestraatweg binnenkomen. Hij zou zich in Nederland ontwikkelen tot de grootste trainer aller tijden."
Voordat u zich verslikt: in 1965 stelde het Nederlandse voetbal internationaal weinig voor. "Dombi wist alles van het voetbalvak", vertelt Wolff verder. "Als ik nu een duurbetaalde oefenmeester bezig zie, geassisteerd door een hulptrainer, een masseur, een dokter en noem maar op, dan moet het me van het hart dat het in die dagen van Dombi heel anders was. Hij trainde, adviseerde, masseerde, en behandelde blessures van allerlei vorm en aard. Bovendien was hij een vriend van spelers en bestuursleden, die vooral voor zijn Jungs door het vuur ging."
In zijn jonge jaren voetbalde Richard Kohn bij het grote WAC uit Wenen, en bij MTK Boedapest. Hij bracht het tot international, en hield daar zijn bijnaam ''Dombi'' aan over. Wat Hongaars is voor zoiets als ''eminentie''. Pas na zijn actieve carrière maakte hij echt naam als coach. Zo werkte Richard Dombi in de periode vòòr Adolf Hitler in Uruguay, Spanje en Duitsland. Dat was uitzonderlijk in een tijd, waarin reizen van honderd kilometer of verder maar voor weinigen waren weggelegd.
In juni 1932 maakte de jood Dombi het vermaarde Bayern München voor het eerst kampioen van Duitsland. Bayern stond in die tijd bekend als een Juden-Verein, wat meteen voorbij was toen Hitler in januari 1933 aan de macht kwam. In zijn opvatting kon de voetbalkampioen van Duitsland onmogelijk een joodse club zijn.
Dombi had op duizenden andere joden voor, dat een internationaal beroep uitoefende. Hij verhuisde naar het veilige Zwitserland, en kwam na een tip van Karel Lotsy in 1935 bij Feyenoord.

Phida Wolff (rechts) in 1963, die laaiend enthousiast was over coach Dombi.
Dombi heeft in Rotterdam baanbrekend werk verricht. Voordien keek het Nederlandse voetbal steeds naar het westen, omdat het beste voetbal nu eenmaal in Engeland werd gespeeld. Dombi liet Feyenoord op zijn midden-Europees voetballen, tactisch en met goed positiespel. In zijn vierjarig dienstverband bezorgde hij de Rotterdammers drie afdelingskampioenschappen en twee landskampioenschappen. Deels in de Kuip, in 1937 Nederlands nieuwste en mooiste stadion. Kortom, Dombi veroorzaakte een landelijke omslag in de opvatting hoe voetbal gespeeld moet worden.
Deze klein uitgevallen man, op het veld vaak in driedelig pak met lakschoenen, stond in Rotterdam ook bekend als ''de Hongaarse Wonderdokter''. Hij wist geblesseerde voetballers snel op te lappen, waarbij hij zelfs chirurgen van advies diende. Dat leverde Feyenoord ooit international Leen Vente op: Dombi wilde zijn blessure alleen behandelen als hij zich naar de Rotterdamse club liet overschrijven. Het Nederlandse voetbal was toen nog strikt amateuristisch, zodat er (voor overschrijvingen) niet betaald mocht worden. Karel Lotsy zorgde er terdege voor dat het ook niet gebeurde.
Tot zover de betekenis van Dombi voor het Nederlandse voetbal. Deze half-Duits half-Nederlands brabbelende Hongaar, die al zijn werkgevers met grote toewijding diende, werkte ook nog voor een paar andere Nederlandse clubs: in 1951-''52 en 1955-''56 zelfs opnieuw voor Feyenoord. Maar zijn grootste verdiensten liggen in de jaren 1935-1939, toen het Europacup-voetbal nog uitgevonden moest worden.

---

Reacties

---