Totaalvoetbal van Ajax verpulvert hippies van Real Madrid

17-9-2006

Wout Visser kijkt deze week terug naar het Ajax van 1973, dat zijn hoogtepunt vond in de actie van Gerrie Mühren. In Madrid hield hij de bal doodleuk hoog tegen het eens zo machtige Real Madrid. We hebben de kaartjes teruggevonden, dus gaan we weer met zijn allen naar het stadion. En ooit geweten dat er bij de Spanjaarden stiekeme hippies zaten?

 

Heel apart: vlak voor de wedstrijd in Amsterdam in april 1973 bezoeken twee spelers van Real Madrid de hippies op de Dam en doen net alsof ze gitaar kunnen spelen. Foto''s Nationaal Archief

Door Wout Visser

In de eerste helft van de jaren zeventig regeerde het Nederlandse voetbal wereldwijd. De toon werd gezet door het totaalvoetbal van Ajax, dat in de voorgaande jaren door Rinus Michels was ontwikkeld. Johan Cruijff belichaamde deze nieuwe, destijds revolutionaire spelstijl op het veld. Dit ''grote'' Ajax heeft ons in de periode 1966-''73 een reeks schitterende Europacup-wedstrijden nagelaten. Real Madrid - Ajax, in de halve finale van de Europacup voor Landskampioenen 72-73, is hiervan niet de meest spectaculaire, maar wel de meest volmaakte.

Nadat Ajax in zijn kwartfinale Bayern München had verpletterd, versloeg het Real in de heenwedstrijd met een benauwde 2-1. In die wedstrijd rammelde de Amsterdamse ploeg behoorlijk, haar twee doelpunten kwamen pas ruim in de tweede helft van de verdedigers Hulshoff en Krol. Zeven minuten voor tijd scoorden de Spanjaarden tegen.

Zodoende was er nog niets beslist, toen het volledig in rood geklede Ajax op 25 april 1973 het bomvolle stadion Santiago Bernabeu betrad. De hoop leefde in Madrid, en niemand wilde de uitschakeling van de tweevoudige Europacuphouder uit Nederland missen.

 

De ticket van Real Madrid tegen Ajax. Afkomstig uit de enorme collectie van Voetbalstats.nl

Het liep anders. Het grote Ajax, geregisseerd door Cruijff, trok alle registers open en gaf een zeldzame demonstratie van zijn Totaalvoetbal. De Amsterdammers controleerden in Madrid van begin tot eind, en wonnen met 0-1. Doelpuntenmaker was linkermiddenvelder Gerrie Mühren (50e minuut). Later in de tweede helft deed Mühren opnieuw van zich spreken door een hoge pass vanuit de lucht op zijn voet dood te leggen, en de bal vervolgens demonstratief een paar keer hoog te houden. Voor heel televisiekijkend Europa symboliseerde dit gebaar Ajax'' volmaakte wereldklasse in het Totaalvoetbal.

Wat was dat Totaalvoetbal nu precies? Om te beginnen een onwaarschijnlijk hoge balvaardigheid. Daarnaast een uitstekend spelinzicht en tactische slimheid, wat bleek uit het vele balbezit. Als je de bal niet zinvol kunt afspelen houd hem dan in je elftal, en wacht geduldig tot het wèl kan. Dit alles vanuit een ''roulerend'' elftal, waarbij het er niet om ging wie op welke positie stond, als er maar iemand stond. Deze manier van spelen vereiste snelheid, flexibiliteit en hoge voetbalintelligentie. Het resultaat was, dat Ajax zuiniger en efficiënter speelde dan zijn tegenstander. De Amsterdammers kregen de bal sneller van A naar B, en wonnen zo hun wedstrijden.

Vier maanden na deze Real Madrid - Ajax was alles voorbij. Cruijff vertrok naar Barcelona, en Nederlands beste clubelftal ooit spatte uiteen. Een jaar later zouden Cruijff en zijn generatie het Totaalvoetbal nog één keer aan de wereld laten zien.

 

Bukken! Barry Hulshoff schiet de 1-0 binnen in het Olympisch Stadion. 

 

---

Reacties

---