We gaan met zijn allen naar de Kuip - deel twee - over het legioen van Feyenoord

Deel twee in het onderzoek naar de vermeende trouwheid van het legioen van Feyenoord. Het eerste deel staat hier.

In deze artikelenserie over de geschiedenis van de Kuip vragen we ons af of dit stadion sinds de opening in 1937 altijd goed gevuld is geweest, of de Feyenoord-supporters trouw elke thuiswedstrijd bezochten. 

De Kuip bestaat nu bijna zeventig jaar en heeft in al die tijd onderdak geboden aan verschillende activiteiten, met voetbal natuurlijk als hoofdmoot. In de weken voor de opening op 27 maart 1937 verheugde clubblad De Feyenoorder zich al enorm op de opening:

Hadden wij ooit kunnen denken, 

Wij van 't Afrikaanderveld,

Dat straks om ons groene laken

60.000 wordt geteld?

Had rood-wit ooit mogen hopen

Op wat nu reeds nodig blijkt,

Dat binnen zo weinig jaren

Zoveel groots zou zijn bereikt?

En hoe kon zo iets groeien,

Hoe kwam die realiteit,

Hoe kan Feyenoord het wagen

In een negatieve tijd?

Alles kan ik vlug verklaren,

Het m o e s t komen op den duur;

Door de wilskracht van de leden

En de eendracht in 't bestuur!

En toen was het eindelijk zover met de openingswedstrijd Feyenoord-Beerschot. Tot en met het feest naar aanleiding van het zestigjarig bestaan van de Kuip op 14 juni 1997 werden 47.878.321 betalende gasten geteld. Aangezien er ongeveer 1750 activiteiten hebben plaatsgehad in die periode betekent dat een gemiddelde van ongeveer 27.500 toeschouwers per keer. Per jaar betekent dit 800.000 betalende bezoekers in de Kuip. 

Die getallen van bijna 30.000 én 800.000 kunnen we daarom beschouwen als de normale hartslag van de Kuip, als alles goed gaat. In tijden van crisis ligt dit aantal lager en als er een toptijd is juist hoger. In de afwijkingen, de veranderingen in dat ritme, gaan we rommelen. Iets bevat namelijk informatie als het afwijkt van een patroon.

Zonder veel moeite is bijvoorbeeld een koude winter te herleiden door te kijken naar de 'gaten' in de rij van activiteiten. Vroeger, toen er nog geen winterstop als nu bestond, werd gewoon doorgespeeld, omdat in mei de afdelingskampioen bekend moest zijn.

In de drie seizoenen tussen 1939 en 1942 lag er elk jaar een groot gat in de winter. In het eerste jaar was er niets te beleven in de Kuip van 10 december 1939 tot 3 maart 1940, in het volgende seizoen lag het stil tussen 29 december en 16 februari en in 1963 tussen 25 december en 22 maart. Precies in die jaren werd de Elfstedentocht verreden en wel op 30 januari 1940, 6 februari 1941 en 22 januari 1942. De Tocht van 1963 was die beroemde van Reinier Paping. Simpel gezegd was het in die dagen te koud om goed te kunnen voetballen in de Kuip, of waar dan ook. 

 Over kou gesproken. Dat was het ook in 1980 in de Kuip. Maar niet voor Wim Jansen, toen hij dat jaar als Ajacied in Rotterdam-Zuid speelde. Daar ondervond. hij eerder de hitte van weerstand. Een ijsbal vanaf de tribune vloerde hem namelijk genadeloos. Hier ligt hij trouwens op de grond omdat hij was uitgegleden. Niet veel later werd hij geraakt en moest het veld verlaten. Foto Nationaal Archief 

De maatschappij, dat is de Kuip

Maatschappelijke omstandigheden zijn eveneens te herleiden uit de cijferbrij. De eerste keer in de geschiedenis van de Kuip dat deze voor enkele maanden leegstond buiten een eventuele winterstop was tussen 2 mei en 6 oktober 1940. De wedstrijden in die periode werden gespeeld op het oude terrein aan de Kromme Zandweg of bij Sparta.

Ook diegene die niet weet dat Rotterdam in de lente van 1940 iets is overkomen, moet dit gegeven opvallen. Het bombardement op Rotterdam had de Kuip niet getroffen, maar wel degelijk geraakt.

Luchtfoto van de Kuip en omgeving in 1937, het jaar van de opening. Foto Nationaal Archief

In deze jaren schreef clubadministrateur Phida Wolff het volgende gedicht.
(Het clubblad was inderdaad dol op rijmsels en stond er maandelijks vol mee. Daarom is een artikel over de geschiedenis van Feyenoord niet compleet als er niet een paar gedichten instaan.)

Hoe kan op dit ondermaanse

Zulk een massamoord bestaan,

Waarom moet een twist met bommen

Uit deez' boze waereld (sic) gaan?

Heeft 'n land met 'n ander ruzie

Laat de wapens dan toch staan.

Wees verstandig, pak de voetbal

Bind de strijd op 't grasveld aan.

(...)

Voetbal, laat het voetbal wezen

Dat de drift naar moord vervangt,

Ik weet zeker dat geen sterv'ling

Anders dan de bal verlangt;

Wellicht komt eens, met de jaren

In de hoofden meer verstand

En vecht men de landsgeschillen

louter uit op 't voetballand!

Van 7 maart 1943 tot 27 mei 1945 was er niets meer te beleven in het stadion. De Duitsers hadden namelijk een verbod aangekondigd om in de Kuip te voetballen en dat zien we meteen terug in de statistieken.

De laatste wedstrijd, die terug te vinden is in de aantekeningen van Heesakker is Feyenoord-Willem II van 22 mei 1993 toen 30.754 toeschouwers toekeken hoe de Rotterdammers hun laatste thuiswedstrijd van het seizoen speelden. Zo kwam er een einde aan zijn trouwe werk, dat begon in 1937 met de opening van de Kuip.

Volgende keer duiken we heel diep in al die cijfers en trekken opvallende conclusies. Want zo trouw blijken Feyenoord-supporters hun club niet altijd te volgen. Tenminste: niet in de Kuip zelf.

 In 1940 is de Kuip toneel van de 4-5 nederlaag van Oranje tegen Luxemburg. Ook de officials en genodigden op de eretribune zagen dat. Foto Nationaal Archief

Voetbal

permalink | ga naar reacties |

Reacties