Sparta speelt 90 jaar op Spangen

14-10-2006

Zondag 15 oktober bestaat Het Kasteel op Spangen van voetbalvereniging Sparta officieel 90 jaar. Sportgeschiedenis duikt in het verleden van het Slot Spangen dat ter inspiratie diende voor de bouw van het huidige Kasteel. Ook de verhuizing van de club van de Prinsenlaan naar Spangen wordt onder de loep genomen en uiteraard nemen wij de sportieve hoogtepunten van Sparta van de afgelopen honderd jaar door. En voor de echte Sparta-supporter hebben we een verrassing! We hebben namelijk een film uit 1948 over zestig jaar Sparta, met bewegende beelden van bijvoorbeeld Bok de Korver. Doe maar eens klik.

 

Veel mensen denken dat het huidige Kasteel op Spangen een gerenoveerd kasteel is dat al honderden jaren bestaat. Dat is helaas niet waar. Er hebben op het huidige Kasteel nooit ridders of jonkvrouwen rondgelopen. Wel is het gerenoveerd, maar dat gebeurde recentelijk, eind jaren negentig. Op enkele honderden meters verwijderd van het huidige stadion, aan de andere zijde van spoordijk, heeft er echter wel eeuwen lang een heus slot gestaan, Slot van Spangen genaamd. Waar is dat slot gebleven? Wie kwam er op het idee om daar een kasteel te gaan bouwen? We gaan de zaak eens onder de loep nemen.

Eerste afbeelding van Slot Spangen uit 1210.

Het begon allemaal met de familie Van Spangen. Het is zeer waarschijnlijk dat het geslacht Van Spangen afstamt van een van de zonen van de burggraven van Leiden, ridder Jacob, zoon van Alewijn, burggraaf van Leiden, Heer van Rijnland en Britten, (bent u er nog?) die aan het eind van de twaalfde eeuw in het huwelijk trad met Nicola van Teilingen. De vierde en jongste zoon van deze Heer Philips, genaamd Uitternesse, Heer van Mathenesse, leefde tussen 1204 en 1236. Hij was gehuwd met de dochter van de heer van Merwede. Zijn zoon Dirk Uitternesse huwde met een dochter uit het oud-adellijk geslacht van Polanen. Uit dit huwelijk werd de ridder Philips Uitternesse geboren, die in 1307 de goederen en het land van Spangen bij Overschie erfde.

Slot Spangen in 1474.
Goed, een hele verzameling namen en titels, ik zal proberen het overzicht te behouden. Op het land van Spangen bouwde Philips Uitternesse een slot met vijf sterke torens, het Huis te Spangen genaamd. Later werd dat het Slot van Spangen. De zoon van Philips Uitternesse nam de geslachtsnaam Van Spangen aan. Sommige van zijn nakomelingen noemde zich ook Van der Spangen (we vinden bijvoorbeeld op de lijst van de Verbond der Edelen in 1566 de naam van Philips van der Spangen, Heer van Spangen). 1572 was voor het Slot van Spangen het jaar van de ondergang. Eerst werd het slot door de Watergeuzen, onder bevel van Graaf van der Mark, bezet. Later hebben de Spanjaarden het onder leiding van veldheer Bossu heroverd en uit vrees dat de vijand er zich nogmaals zou nestelen hebben de Spanjaarden het kasteel onbewoonbaar gemaakt. De ruïne van het slot is nog eeuwen blijven bestaan.

Ets van het Slot Spangen uit 1576.

Ets van het Slot Spangen uit 1649.

De resten van de ruïne zijn omstreeks 1890 afgebroken. Toen later het industriegebied Spaanse Polder werd gebouwd is men nog diverse stukken van het slot (funderingen en gebruiksvoorwerpen uit de middeleeuwen) tegengekomen.

Op 25 februari 1915 werd door de gemeente Rotterdam besloten Sparta een terrein in het westelijk stadsdeel toe te wijzen. Op 15 oktober 1916 werd "Het Sparta-Kasteel in Spangen" officieel in gebruikgenomen.

De naam Het Kasteel werd geïntroduceerd door journalist Doe Hans. Hij gaf het terrein in zijn artikelen reeds kort na de bouw de bijnaam Het Kasteel, terwijl het officieel altijd terrein Spangen heeft geheten.

Maar terug naar het nieuwe terrein. Voordat Sparta op Spangen de graspollen uit het veld schopte, speelde de club op de Prinsenlaan, zoals een oud-Spartaan eens zei: "Het plekske grond, waar Sparta een begin maakte met haar triomphen".

Sparta op de oude Prinsenlaan.

Nadat de club jarenlang op de Prinsenlaan had gespeeld, begon de gemeente de omliggende terreinen zodanig op te hogen, dat de waterafvoer van de voetbalvelden onmogelijkheid werd.

In de Raadsvergadering van 30 oktober 1913 werd door het raadslid Spiekman (tevens een van de trouwste aanhangers van Sparta) bij de algemene beschouwingen de vraag gesteld of aan Sparta tijdig een nieuw terrein kon worden aangewezen.

In de voortgezette vergadering van 31 Oktober antwoordde hierop Mr. De Jong, wethouder van Plaatselijke Werken, dat geen vierkante meter grond van het bedoelde voetbalterrein zou worden verkocht, alvorens een ander terrein aan Sparta zou worden toegewezen.

Met een gerust hart gingen de bestuurders van Sparta de toekomst tegemoet, totdat op 25 november van hetzelfde jaar onder volgnummer 171 een ander officieel stuk verscheen.

Daarin stond dat de gemeente het terrein in de Polder Spangen ging exploiteren. Spoedig werd duidelijk dat de gemeente in het plan "een Sportterrein had geprojecteerd van 43654 vierkante meter grootte" (het terrein aan den Prinsenlaan besloeg 22500 vierkante meter).

In 1914 begon Sparta met de gemeente te onderhandelingen, want de club wilde dit terrein huren. Na verschillende besprekingen werd men het eens omtrent de huurprijs en de verschillende voorwaarden. In februari 1915 verscheen een voorstel van B & W om het bedoelde sportterrein Sparta te verhuren "voor den tijd van tien jaren en vijf optiejaren".

In de gemeenteraadszitting van 25 Februari 1915 kwam eindelijk dit voorstel aan de orde. Het voorstel werd onder andere door Burgemeester Mr. A.R. Zimmerman met passie verdedigd. Uiteindelijk werd het voorstel van B & W aangenomen met dertig stemmen voor en negen tegen.

Het werd al snel duidelijk dat er 150.000 gulden nodig was om op het terrein een nieuw stadion te bouwen. De voorzitter van Sparta slaagde er in 5/6 van dit bedrag in een paar dagen bijeen te krijgen in de vorm van een renteloze lening.

De N.R.C. van 23 April 1915 schreef naar aanleiding hiervan:

De druk der tijden.....de lasten der mobilisatie....hooge belastingen....stijgende prijzen voor levensmiddelen...oef! En toch, ondanks al deze misère, geld voor sport beschikbaar. Gelukkig, dat het kapitaalkrachtige Rotterdam begrepen heeft, dat er hier geen geld gevraagd werd voor luxueuse doeleinden, maar dat de steun, Sparta geschonken bij de uitvoering van haar plannen, onze stad zelve ten goede komt."

"De bestuurderen van Sparta kunnen in dit succes een nieuw blijk van vertrouwen zien hun thans uit handelskringen geschonken, vertrouwen in hun beleid en in den bloei van de vereeniging aan wier hoofd zij staan.

Het Kasteel in 1916.

15 oktober 1916 was het dan eindelijk zover: op die dag werd er op Spangen voor het eerst officieel een balletje getrapt (Sparta-Willem II, 1-0 dankzij een doelpunt van Herman Jurgens). Niet veel later maakt Rotterdam kennis met Sparta Piet.

Auto''s voor Het Kasteel in 1918.

De eretribune.

Publiek vanuit de verte.

Goed, nu weten we hoe het zit met Spangen en Het Kasteel. Maar we willen natuurlijk ook weten wat Sparta allemaal voor spannends heeft meegemaakt op Het Kasteel. Dat kunt u morgen allemaal lezen op dit weblog.

Met dank aan Rene Schouten en Peter Snoek van het Sparta Archief.

Gerelateerde artikelen

Spartapiet

Spartapiet, wie kent hem niet?

Spartapiet, u kent hem niet?

---

Reacties

Plaats reactie

Naam *
E-mailadres
Website
Bericht *

---