Juristen over straffen van staafgooier Ajax-Austria Wien

1-11-2006

We gaan de serie afsluiten over het staafincident tijdens Ajax - Austria Wien. Na de kennismaking met Gerald de staafgooier en zijn wensen en gedachten sluit Hans Janssen van De Ajacied vandaag af met de vraag of het verstandig is daders van dergelijke delicten te straffen met schadevergoedingen voor de clubs. "Als een veroordeelde niet betalen kan, dan houdt het op."

Op 1 maart 1987 waren rellen tijdens Den Haag - Ajax. Hier een gewonde supporter op de tribune. Foto's Nationaal Archief

Door Hans Janssen

De uitspraak van de rechtbank in Amsterdam om Gerald te verplichten een schadevergoeding van een half miljoen gulden aan Ajax te betalen, was niet uniek. Eerder werd de inwoner van Oss die in oktober 1987 een bom op het veld had gegooid tijdens Nederland - Cyprus, verplicht een bedrag van bijna drie ton aan de KNVB over te maken. De kans is groot dat de twee (voormalige) voetbalvandalen hun schuld nooit zullen aflossen, geheel dan wel gedeeltelijk. De twee gerechtelijke uitspraken zijn dan ook voer voor juristen.

Willem van Boom en Ivo Giesen hebben zich erover gebogen toen beiden verbonden waren aan de vakgroep Privaatrecht van de Universiteit van Tilburg (UvT) en ze komen in een artikel in het faculteitsblad SecJure tot enkele interessante conclusies. Ze kunnen het zich heel goed voorstellen dat Ajax een punt wil maken of, zoals anderen dat noemen, wraak wil nemen. En dat de club van de executie (uitvoering) van het vonnis een preventieve werking wil laten uitgaan.

Maar volgens hen valt er niets te halen en 'vanuit psychologisch oogpunt zou het ook weinig zinvol zijn om de executie ter hand te nemen. De dader zal alleen maar meer met zijn neus op het feit zijn gedrukt worden dat hij de rest van zijn leven geen cent extra zal hebben en dat werken, tenzij dat in het 'zwarte circuit' gebeurt, hem in elk geval niets zal opleveren', zo citeren we uit het gememoreerde artikel in SecJure. De kop van de bijdrage in dit blad van de Juridische Faculteit van de UvT was 'Het lot van een staafgooier of hoe: punitief is het privaatrecht?'

Johan Cruijff verzoekt die dag om eens op te houden met dat gedonder

De twee juristen vragen zich onder meer af waarom aan de psychologische impact van een schadevergoeding zo zwaar getild moet worden. Immers, een jongen van zeventien, die al joyridend een kind doodrijdt, moet ook zijn hele lang financieel de gevolgen hiervan ondervinden. Maar dan heb je het over letselschade, die vergoed moet worden, en die heeft Ajax formeel gesproken niet opgelopen.

De club heeft wel gezichtsverlies geleden en liep veel inkomsten mis en deze schade mag/moet vergoed worden, vinden ook Van Boom en Giesen. Te meer daar Gerald toch enigszins de gevolgen voor Ajax van zijn daad had kunnen en moeten voorzien. Er waren in het verleden al te veel clubs geweest die door de UEFA gestraft zijn wegens het gedrag van hun supporters, denk maar aan het Heizel-drama.

Ajax staat in deze dus in zijn recht, vinden ook deze twee juristen, maar in de praktijk zal het erop neer komen dat de club uiteindelijk geen (euro)cent zal zien. Al lopen, beseft het tweetal zich terdege, we nu wel het risico dat minder bedeelden in principe vrijgesteld worden van welke vorm van aansprakelijkheid dan ook. En dat kan natuurlijk ook niet de bedoeling zijn.

Het gaat te ver om te zeggen dat er alleen shit kan ontstaan als er voetbalsupporters in de buurt zijn. Dit is een foto van de Kroningsrellen van 1980 in Amsterdam - vanaf de vierde minuut in het filmpje onder de klik.

"Maar", zo voegt Van Boom er desgevraagd in een toelichting aan toe, "als een veroordeelde niet betalen kan, dan houdt het op. Voor de benadeelde partij is het dan zaak zo goed en zo kwaad als het gaat een betalingsregeling te treffen die voldoende 'sanctie' oplevert. Inhoudelijk weet ik niets van eventuele afspraken tussen de staafgooier en de club, maar honderd procent vergoeding lijkt me vaak uitgesloten. Er zijn overigens wel aansprakelijkheidsrechtelijke alternatieven denkbaar. In dit soort gevallen van schade veroorzaakt door een individu wordt steeds vaker gezocht naar een bedrijf, instelling of toezichthouder, die de plicht had om er voor te zorgen dat dit individu de schade niet kon toebrengen. Zij kunnen die grote bedragen wél betalen en worden dus geprikkeld om te voorkomen dat zoiets gebeurt".

En dan is er nog een theorie, die erop neerkomt dat politie of club onzorgvuldigheid kan worden verweten. Ze zou aansprakelijk gesteld kunnen worden wegens niet-ingrijpen. Ik weet bijvoorbeeld dat de gemeente Groningen met succes aansprakelijk is gesteld voor niet-tijdig ingrijpen van de politie bij ernstige rellen".

Dichter bij huis, kunnen we verwijzen naar de ongeregeldheden na Jong Ajax - Jong Feyenoord in 2004, naar aanleiding waarvan de gastheer (Ajax) en de politie werd verweten dat ze vóór, tijdens en na het duel onvoldoende maatregelen hadden genomen.

Terug naar Gerald.Van Boom en Giesen durven de conclusie aan dat het doel van Ajax, 'generale preventie', niet alle middelen heiligt. Met andere woorden: de jongen is door de publiciteit en het feit dat hij jarenlang de toegang tot De Meer werd ontzegd al genoeg gestraft. "We kunnen ons niet voorstellen dat deze staafgooier ooit nog een staaf zal hanteren in een voetbalstadion", aldus de juristen, die er olijk maar treffend aan toevoegen dat "er in de Arena gewoonweg geen staven voorhanden zijn. Zo blijkt dat ook Ajax er nog iets van geleerd heeft. En is dat niet belangrijker dan welke som geld ook…?".

Gerelateerde artikelen

Staafgooier Ajax - Austria Wien spreekt

Staafgooier Ajax - Austria Wien hoopt op baan bij Ajax

In 1970 bestormen supporters van Ajax het veld tijdens NEC - Ajax

---

Reacties

---