Zoeken

Australië maakt zich op voor de reünie van de Olympische Spelen van 1956 - exact een halve eeuw geleden dus. Er worden dit weekend ruim 300 deelnemers uit zestig landen verwacht, maar niet uit Nederland vanwege de boycot. Dat Erica Terpstra daar alsnog spijt van kreeg, maakt nu niets meer uit. Wie misschien wel komen zijn de Hongaarse en Russische waterpoloërs, die elkaar in 1956 tot bloedens toe mishandelden. En werd Melbourne beter door die Spelen? Zeker, want ze kregen televisie en een nieuwe manier van eten.

Door Jurryt van de Vooren

Nooit zijn de Olympische Spelen zo laat in het jaar georganiseerd als in 1956: van 22 november tot en met 8 december. Nederland was er in ieder geval niet bij, omdat het NOC besloot om niet te gaan vanwege de Russische inval in Hongarije vlak voor de openingsceremonie. Deze nationale zwemkampioenschappen van 2 september 1956 als voorbereiding waren daarom nagenoeg voor niets. Dat Cockie Gastelaars, Geertje Wielema, Ada den Haan, Atie Voorbij, Tineke Lagerberg, Jopie Troost, Leny de Nijs en Joke de Korte in het water doken, was leuk voor ons om er een halve eeuw later op terug te kijken, maar niet voor die Spelen van 1956.

Jammer, want ze misten onder meer allemaal lekkere hapjes. Want dat wordt een halve eeuw later genoemd als een van de grote zegeningen van die Olympische Spelen: door de komst van zoveel verschillende nationaliteiten met ieder hun eigen eetgewoonten, kreeg de plaatselijke keuken een enorme schwung. De eetcultuur, zo wordt nu gezegd in Australië, is daardoor enorm veranderd.

Het zou niet het eerste zijn waaraan ik denk als de vraag wordt gesteld wat de Olympische Spelen kunnen doen met een stad. Ook niet het tweede trouwens.

Heel bijzonder. Bewegende beelden in kleur van de 100 meter sprint van 1956
Dat Nederland niet ging, ligt een halve eeuw later nog steeds gevoelig. Want het was ook niet niets om vlak van te voren een oekaze van het NOC te krijgen dat geen enkele Nederlander in Melbourne mocht blijven. Atlete Puck van Duyne-Brouwer bijvoorbeeld, die vorige maand is overleden, had zelfs haar kinderwens vier jaar uitgesteld om in 1956 te proberen een medaille te winnen. Al in 1952 wilde ze heel graag moeder worden, maar door haar sportieve ambities wilde ze er toch nog even niet aan. En toen het eindelijk zo ver was dat ze in Australië was, werd ze opeens zonder vooroverleg teruggeroepen.

Het lag zo gevoelig bij haar dat ze afgelopen zomer besloot om niet naar het Olympisch Stadion Amsterdam te komen waar de Nederlandse sporters van 1956 bijeenkwamen in een soort reünie van sporters, die nooit gingen.

De bijeenkomst van de Nederlandse sporters van 1956, die nooit gingen. Hoe die Nederlandse boycot van 1956 tot stand kwam kun je trouwens bekijken in een oude aflevering van Andere Tijden.
Tot slot

Om dit artikel voor te bereiden, zat ik gisteren nog wat te gluren naar het Polygoon Jaaroverzicht van 1956, uitgezonden in de eerste week van 1957 (en nu dus opnieuw op dit Weblog!). Twee dingen miste ik hierin, die toch niet gering zijn geweest voor de Nederlandse geschiedenis.

Ten eerste de boycot, zoals hierboven beschreven, waar geen woord aan werd vuilgemaakt. Maar vooral de affaire rond Greet Hofmans, die het Nederlandse koningshuis aan het wankelen bracht, valt op door afwezigheid. Zelfs nadat alles bekend was geworden, was Polygoon nog braaf genoeg om net te doen alsof dit nooit was gebeurd. Brr, de oneindige braafheid van ons journalistieke bestaan...

En wat er ook niet in voorkwam, maar dat is een halve eeuw later minder opvallend, is de beelden van een neergestort vliegtuig in Eindhoven.

Geschiedschrijving is meer dan opschrijven dan wat er is gebeurd op een bepaald moment. In veel gevallen is het veel interessanter om op te schrijven wat er niet zou zijn gebeurd. Zoals een boycot, een koningshuis in crisis of een vliegtuig.

Volgende week zal dit Weblog overigens melden wat er in Melbourne allemaal wel is gebeurd.

Hier staat de heer van den Houten, die in 1956 het telegram opstelde, waarin de boycot werd vermeld. "Achteraf zeg ik dat het een ongelukkig besluit is geweest, te zeer geleid door emotionele overwegingen. Als er meer was overlegd, was er een ander besluit genomen, maar die tijd was er niet. Ze zouden binnen twee of drie dagen vertrekken. We wilden alleen maar die daad stellen. Daarbij zijn de belangen van de atleten onvoldoende afgewogen tegen de waarde van het effect van een protest van een klein land ten opzichte van een conflict waarbij het zelf niet betrokken was."

Olympische Zomerspelen

permalink | ga naar reacties |