Zoeken

Sinterklaas is voorbij en daarmee de jaarlijkse explosie van dichterij. Wout Visser heeft nog een gedicht gevonden uit onze nationale sportgeschiedenis.

Wim van Est. Kleurenfoto''s van Guus de Jong
Door Wout Visser

Nederlanders zijn een volk van rijmelaars. Vooral de generaties boven ons, want door de radio, tv, (mobiele) telefoon, e-mail en internet kom je tegenwoordig tijd tekort om je omgeving te volgen. Laat staan dat er tijd overblijft om gezellig te rijmen, zoals onze voorouders zich dat konden veroorloven.

Zo''n honderd jaar geleden werden oorlogen, moorden, rampen en andere schokkende gebeurtenissen steevast op rijm gezet. Sommigen verdienden zelfs een leuke schnabbel door deze ellenlange gedichten in het openbaar voor te dragen of te bezingen: op straat, op de markt, op de kermis of in de krant.

Zo heeft ook de Nederlandse sport zijn deel van deze rijmkunst gekregen. Nog in 1969 resulteerde Feyenoord''s beroemde Europacup 1-zege op AC Milan in een fraai lied over ''Het rood en wit dat schittert aan de Maas''. Op de plaat gezet door de voltallige Feyenoord-selectie, op één na: Theo Laseroms. Hij mocht vanwege zijn piepstem niet meezingen.

Theo Laseroms kon beter juichen dan zingen.
Tussen al dit verbale geweld steekt één Nederlands sportrijmpje met kop en schouders boven alles uit. Het is kort en origineel, en geeft een schokkende gebeurtenis weer. Daarnaast is het ook commercieel, tenslotte zijn wij Nederlanders een koopmansvolk.

Het verhaal is bekend: op 17 juli 1951 won de Brabantse wielrenner Wim van Est zijn Tour de France-etappe in Dax, in de Franse Pyreneeën. Daarmee veroverde Van Est als eerste Nederlander in de geschiedenis de gele trui. Het nationale enthousiasme was (bijna) net zo groot als toen Fanny Blankers-Koen drie jaar eerder haar vier gouden Olympische medailles won. Of, vertaald naar onze tijd, toen Ajax in 1995 de Champions League naar Amsterdam bracht.

Maar dit alles verbleekte bij de ontzetting over het drama van de volgende dag: de in het geel gestoken Van Est stuurde op de Col d''Aubisque zichzelf en zijn fiets een ravijn in. Weg gele trui, weg Tour de France. Nederland stond op zijn achterste benen.

Van Est reed in 1951 voor de legendarische wielerploeg van Kees Pellenaars. Pellenaars liet zich onder andere sponsoren door Pontiac, in die tijd een bekend horlogemerk. Een dag na het ongeluk verscheen in de Nederlandse kranten een foto van de huilende Van Est, zittend op de bodem van het ravijn. Eronder stonden de onsterfelijke woorden:

Kees Pellenaars zelf. Foto Nationaal Archief
Zeventig meter viel ik diep

M''n hart stond stil

Maar m''n Pontiac liep

Ik geloof niet, dat er in Nederland ooit een reclame is geweest die per gulden geïnvesteerd geld méér rendement heeft opgeleverd dan deze. Vraag het maar aan uw grootvader.

Op de Col d''Aubisque, bij het ravijn, houdt een plaquette het drama van 18 juli 1951 in herinnering. Voor zover dat nodig is, want ook zonder deze plaquette leeft de in 2003 overleden Wim van Est voort. Zijn Brabantse dorp Sint Willebrord heeft een straat naar hem vernoemd, een eerbetoon dat zelfs Johan Cruijff nog niet heeft mogen beleven.