Zoeken

Aanstaande zaterdag zal voor het eerst in de geschiedenis het Britse nationale volkslied God save the Queen te horen zijn in het Ierse stadion Croke Park. Er zal die dag een historische gebeurtenis plaatsvinden: Engelsen en Ieren gaan rugbyen op de plek waar de ''originele'' Bloody Sunday plaatsvond. Deze bloedige zondagmiddag in november 1920 zijn de Ieren nog lang niet vergeten, want Ieren onthouden alles, zeker wanneer het om de moord op 14 landgenoten gaat!

Tot 1922 maakte Ierland deel uit van Groot-Brittannië en dat ging geenszins met Ierse instemming. De Engelsen hebben de Ierse bevolking eeuwenlang onderdrukt, en de haat van de Ieren jegens de Britten is tot op heden voelbaar. Een van de in Nederland bekendste uitingen van deze diepgewortelde haat is misschien wel de hitsingle Sunday Bloody Sunday uit 1983 van de Ierse Band U2. Het lied van U2 gaat over de slachtpartij in Derry die plaatsvond in Noord-Ierland op 30 januari 1972 waarbij 13 ongewapende jongens en mannen werden neergeschoten door Britse paratroepers na een vreedzame demonstratie voor de mensenrechten in het Noord-Ierse Derry. Maar er is nog een Bloody Sunday en wel de Bloedige Zondag van 21 november 1920: 14 Ierse burgers werden op die dag door Britse burgertroepen doodgeschoten op het veld van stadion Croke Park.

U2 in Croke Park.

De laatste honderd jaar is de geschiedenis van Ierland onlosmakelijk verbonden met Croke Park. Eind 19e eeuw ontstond onder de Ieren het streven naar zelfbestuur (Home-rule). Gebrek aan politiek perspectief leidde tot een opbloei van de eigen cultuur. Op sportgebied werd de GAA, de Gaelic Athletic Association, opgericht die zich richtte op ''klassieke'' Ierse sporten als Iers voetbal (Gaelic Football) en Hurling. Croke Park werd het centrum van de klassieke Ierse sporten.

In 1916 vond in Dublin de zogenaamde Paasopstand plaats, waarmee de strijd om onafhankelijkheid werd verplaatst van de culturele naar de militaire arena. Delen van Dublin veranderde alras in rokende puinhopen. De opstand werd al snel door de Britten neergeslagen. Ongeveer een jaar voor het uitbreken van de opstand werd begonnen met de bouw van Croke Park. Heel wat van het puin uit Dublin werd in het stadion verwerkt. Dat is tot op de dag van vandaag terug te zien in het gedeelte van het stadion dat Hill 16 heet, als eerbetoon aan de slachtoffers die vielen in 1916.

In 1919 laaiden de gewelddadigheden weer op in Ierland en in 1920 was het goed raak. Een van de leiders van de Ierse opstandelingen, Michael Collins, stuurde een groepje moordaars op pad om in Dublin een aantal Britse geheimagenten om te leggen. In totaal werden er 14 geheimagenten vermoord. Britse burgertroepen die in Dublin gelegerd lagen, waren furieus en wilden snel represailles. De wraak kwam tot uiting op Croke Park. Tijdens een Gaelic Football-wedstrijd tussen Dublin en Tipperary schoten de burgertroepen 14 mensen dood, waaronder de aanvoerder van Tipperary, Michael Hogan. Ook zijn naam blijft voortbestaan in het stadion, en wel in de tribune met de naam Hogan stand.

De GAA (Gaelic Athletic Association) is de beheerder van het stadion Croke Park. De GAA heeft de Engelsen de moord op de 14 Ierse burgers op Croke Park in 1920 nooit vergeven. Daarom besloot de GAA al snel om het spelen van typisch Britse sporten als voetbal en rugby nooit toe te staan op Croke Park.

Maar, zoals Bob Dylan ooit zong, The Times They are A-Changing. De Britten en de Ieren zoeken toenadering tot elkaar en de GAA liet vorige week zondag voor het eerst toe dat er een typisch Britse sport mocht worden gespeeld op het veld van Croke Park: Frankrijk en Ierland speelden een wedstrijdje rugby tegen elkaar in het kader van het internationale rugby toernooi Six Nations. Six Nations is te beschouwen als een onofficieel EK-rugby. Deelnemers zijn Italië, Frankrijk, Ierland, Engeland, Schotland en Wales. En op 24 februari ontmoeten de nationale rugbyteams van Engeland en Ierland elkaar op Croke Park, ook in het kader van de Six Nations. Voor het eerst in de geschiedenis zal komende zaterdag dus het Britse nationale volkslied God save the Queen te horen zijn op Croke Park. Gaat 24 februari aanstaande de aloude wens dat sport verbroedert, eindelijk weer eens in vervulling? We zullen het zien.

De gemiddelde Ier heeft het geheugen van een olifant. Ierland hoopt dan ook op een 19-16 overwinning op de Engelsen.

Sport en politiek

permalink | plaats reactie |

Reacties

hmm: boeiend
geplaatst op: 18-3-2007 14:36:19u. | e-mail

Wout Visser: Wat in Ierland nog altijd pijn doet, is dat de Ieren in de 19e eeuw door hun Engelse overheersers naar het onvruchtbare & onherbergzame westen werden verjaagd. Door de hongersnoden uit die tijd moesten veel Ieren noodgedwongen emigreren. Dat gebeurde vanuit het stadje Cobh, bij Ierland's tweede stad Cork, in het zuiden. De haven van Cobh werd bekend als 'the harbour of tears' (= de haven van de tranen). Anno 2007 wonen er nog altijd meer Ieren in de USA dan in Ierland zelf ...
geplaatst op: 28-2-2007 17:32:02u. | e-mail

Micha: Sinds 1816 waren er reeds ruim 10 misoogsten van aardappelen in Ierland geweest, dus ook voor 1845 waren er een aantal kleinere `hongersnoden` geweest. Verder komt het nationalisme in Europa pas rond 1870 (Italie en Duitsland komen rond die tijd tot stand) echt op stoom. Het 'revolutionair nationalisme' van de VS en Frankrijk waar Mark het over heeft, slaat dan neem ik aan op respectievelijk de Franse en Amerikaanse Revolutie. Die vonden in 1789 en 1776 plaats, dus aan het eind van de achttiende eeuw. Ik denk dat het Iers nationalisme altijd aanwezig was, in de zin van 'met zijn allen tegen de Engelsen', maar dat de Ieren tot ver in de negentiende eeuw vooral bezig waren met het bestrijden van honger. Met dat argument dat de Engelse en Ierse adel grotendeels dezelfde belangen dienden ben ik het overigens eens.
geplaatst op: 28-2-2007 15:26:26u.

peer: Micha zou best gelijk kunnen hebben als hij schrijft "Het 'nationalisch revolutionair gedachtengoed van begin 19e eeuw' leefde in Ierland in die tijd niet zo (...)". Dat zou kunnen, maar de grote hongersnood die hij als reden geeft is van enkele decennia later. Een belangrijker reden is m.i. dat de elite in Ierland ofwel Engels(e adel) was, ofwel zijn status aan die Engelse adel te danken had en zich er dus wel voor wachtte die door (Iers) nationalisme tegen de haren in te strijken.
geplaatst op: 28-2-2007 14:49:38u. | e-mail

Micha: Sorry, link staat in tweede artikel: http://en.wikipedia.org/wiki/Irish_Potato_Famine_(1845-1849)
geplaatst op: 28-2-2007 12:04:25u.

Micha: Nederlanders spreken niet meer over onderdruking door de Spanjaarden. Dat was dan ook in 1648 afgelopen. Wel spreken zij regelmatig over de bezetting door de Duitsers in 40-45. Ter vergelijking: de tweede Bloody Sunday was in 1972. Dat Ieren het nog steeds over die onderdrukking hebben is dus niet zo vreemd. Het 'nationalisch revolutionair gedachtengoed van begin 19e eeuw' leefde in Ierland in die tijd niet zo, me dunkt, daar de meeste Ieren dood aan het gaan waren van de honger (zie link).
geplaatst op: 28-2-2007 12:01:36u.

Mark: Mooi verhaal, en waarschijnlijk opgeschreven uit de mond van een Ier. 'De Engelsen hebben de Ierse bevolking eeuwenlang onderdrukt'....mwah, Ieren zijn de laatste 70 jaar met dit verhaal geindoctrineerd, dit soort uitingen komen voort uit het nationalisch revolutionair gedachtengoed van begin 19e eeuw (gelijk aan in Frankrijk en VS). Ieren hebben het over 800 jaar onderdrukking, spreken de NL nog over de onderdrukking van de Spanjaarden, van de Franken? Trouwens was niet de eerste keer dat 'God save the queen' was te horen in Croke Park, eerste keer was met de special olympics 4 jaar geleden. Maar dat telt waarschijnlijk niet, aangzien het een gehandicapten evenement betreft.
geplaatst op: 28-2-2007 11:29:46u. | e-mail

Sonja: Helaas had ik geen kaarten voor de wedstrijd. Maar ik was wel in Dublin, samen met de Ieren en de Engelsen de wedstijd in een kroeg in Temple-bar gekeken. Meer dan een bijzondere ervaring. De emotie was intens, "kerstmis dodenherdenking en Nederland-Duitsland" ineen.
geplaatst op: 26-2-2007 14:56:25u. | website

michel: Ik ken dit verhaal heel goed, ben zelfs in 1991 in dit stadion geweest. toen al droop de geschiedenis op het veld. met al die Ieren was dit indrukwekkend. Dit was tijdens St. Patyricks day de Ierse feestdag.
geplaatst op: 25-2-2007 9:48:40u. | e-mail

Wout Visser: Dertig jaar geleden had Ierland nooit zo'n mooi stadion kunnen laten bouwen, daar was het toen te arm voor. Het land is gretig lid geworden van de Europese Unie, mede omdat ze daarmee eindelijk uit de beklemmende schaduw van buurman Engeland kon treden. Sindsdien heeft Ierland zich dankzij miljarden aan EG-subsidies ontwikkeld tot een van de welvarendste gebieden van Europa.
geplaatst op: 22-2-2007 17:30:08u. | e-mail

Joost: Leuk stuk. Sport en politiek gaan vaak samen, zo blijkt maar weer eens.
geplaatst op: 22-2-2007 14:16:32u.

Simon Murphy: Een heel interessant verhall. Hup hup Ierland!
geplaatst op: 22-2-2007 13:48:22u. | e-mail

Simon Murphy: Een heel interessant verhaal.
geplaatst op: 22-2-2007 13:46:51u. | e-mail

Sportgeschiedenis.nl

De alternatieve bron voor sportnieuws

Zoeken

Nieuwsbrief

Rubrieken

Multimediaal

Sportbeeld van de dag

Rugby en Bloody Sunday

Reacties