Ajax tegen Spartak Trnava: in het echt was het zwaarder

Door Wout Visser 23-3-2007

Wout Visser gaat terug naar 1969 om uit te zoeken of de halve finale van de Europa Cup 1 inderdaad zo''n zacht eitje was als Ajax zichzelf nu herinnert.    

 

Supporters van Spartak in hun eigen stadion. Foto''s Nationaal Archief
Door Wout Visser

Op 24 april 1969 speelde Ajax zijn return in de halve finale van de Europacup voor Landskampioenen. Tegenstander was het onbeduidende Spartak Trnava, dat elf dagen eerder in het Olympisch stadion met 3-0 was verslagen.

De Amsterdammers reisden dan ook onbezorgd naar de provinciestad Trnava, die in 1969 nog in Tsjecho-Slowakije lag  -  tegenwoordig in het westen van Slowakije. Hierbij de opmerking dat de geschiedschrijvers over dit ''onbezorgd'' van mening verschillen.

Zo meldde Menno de Galan in 2006 in zijn boek Michels, Cruijff en het Gouden Ajax van 1964-1974 dat vriend en vijand de 3-0 uit Amsterdam geflatteerd vonden. En dat de buit nog niet binnen was. In hetzelfde jaar voegde oud Ajax-verzorger Salo Muller eraan toe, dat de Amsterdammers voor deze return bang waren.

Wat ik me er zelf als zeventienjarige scholier van herinner, is dat Ajax'' wedstrijd in Trnava vooraf als routine werd opgevat. Dat klopt beter met mijn in 1969 uitgegeven journalisten-bloemlezing over de beste eredivisieclubs van 1968-''69. Die spreekt in dit verband over ''een zacht eitje''.

In ieder geval staat vast, de Slowaken in Trnava veel beter voetbalden dan iedereen in Nederland voor mogelijk had gehouden. De verrassing kwam als een ijskoude douche. Mede daarom past deze opzienbarende return niet in Ajax'' glorie-imago. De wedstrijd wordt onderbelicht, en komt (bijna) niet voor op video''s en dvd''s over Ajax''gouden jaren.

Het liep de Amsterdammers op 24 april 1969 dun door de broek. Het dagblad ''De Tijd'' schreef over ''een ziedende hel van Tsjechische aanvallen'', en daar was geen woord teveel mee gezegd. Ajax kreeg in deze wedstrijd slechts één kans, toen Cruijff in de zesde minuut vrij voor de keeper kwam. Hij werd onderuitgeschoffeld en kreeg geen penalty.

Spartak Trnava stormde, met zijn aanvallende rechtsback Dobias in een glansrol. Cruijff viel na twintig minuten uit. Kort daarna trapte keeper Gert Bals een terugspeelbal naar de Tsjechoslowaakse aanvaller Kuna: 1-0. In de 49e minuut, op een heel ongunstig moment, scoorde Kuna opnieuw. Het fanatieke Oost-Europese publiek vatte nu helemaal vlam, en maakte het Trnava-stadion tot de eerder genoemde ziedende hel. Spartak stormde onvermoeibaar, Ajax kraakte.

 

De Ajax-spelers wachten op vertrek naar Spartak
De stem van de Nederlandse tv-verslaggever Herman Kuiphof begon te bibberen. Penningmeester Henk Timman verliet een kwartier voor tijd de tribune, want hij kon de spanning niet meer aan. Voorzitter Jaap van Praag wipte van zijn ene bil op de andere, onder voortdurend ach-en-wee geroep -  dat deed hij wel vaker bij een Ajax-crisis. Maar het Amsterdamse elftal, vooral Gert Bals en voorstopper Barry Hulshoff, hield heldhaftig stand. Het bleef 2-0, en trainer Michels bekende na afloop: "Spartak speelde een geweldige wedstrijd. Als ik niet bij Ajax werkte, had ik Spartak een plaats in de finale gegund."

Vervolgens: "Ajax bleef gedisciplineerd en geconcentreerd spelen onder negentig minuten aanvalsgolven. Grotere ploegen zijn in zulke situaties gaan rammen en rossen, maar Ajax heeft daaraan niet toegegeven."

Blijft de vraag, in hoeverre Ajax na de 3-0 uit Amsterdam zijn Tsjechoslowaakse tegenstander heeft onderschat. Wie heeft hier informatie over? Dus géén geschiedschrijving van jaren later, maar graag opgetekende ''heet-van-de-naald'' uitspraken uit de periode van 13 tot en met 23 april 1969. Of, nog beter, gefilmde interviews met Ajacieden uit die tijd. De verleiding is groot om de Amsterdamse aanloop naar Trnava positiever in te kleuren dan de werkelijkheid rechtvaardigt.

Kort na hun terugkeer uit Tsjecho-Slowakije kwamen Gert Bals en Barry Hulshof op de televisie. In het praatprogramma van de toen nationaal bekende Mies Bouwman. Zij verwelkomde de twee Ajacieden als ''De helden van Trnava''. Terecht. De vermoeidheid op het gegroefde gezicht van de 32-jarige Bals had niet weggeschminkt kunnen worden.

---

Reacties

Plaats reactie

Naam *
E-mailadres
Website
Bericht *

---