De beste boksers van Cuba

Door Jan-Cees Butter voor De Pers

Felix Savón (39) en Teófi lo Stevenson (55) waren de beste boksers van Cuba. Hoe gaat het nu met deze bokshelden?

HAVANA ...

De tolk waarschuwt me. ''Felix Savón is een beetje gek.'' Ze lacht en zegt: ''Hij is gewoon homo.'' Felix Savón, drievoudig olympisch kampioen, homo? ''Ja. Iedereen weet dat op Cuba. Alleen niemand durft het te zeggen.'' We zijn in Havana, hoofdstad van Cuba. Het is half acht ''s ochtends. Een hobbelig, stoffig weggetje leidt ons naar het huis van Savón.

Hij staat in de deuropening. Savón straalt als hij ons ziet. Is deze man gek? Op het eerste gezicht niet. Hij kijkt alleen uit z''n ogen alsof hij straalbezopen is, een erfenis die wel meer boksers hebben overgehouden aan hun actieve loopbaan. Dronken is hij niet. Vrolijk wel. Tijdens het gesprek gebeuren er vier dingen die erop zouden kunnen duiden dat deze man niet helemaal spoort. Eén: hij rent ineens naar buiten, slaakt een kreet en loopt dan weer naar binnen (buiten is niemand te zien). Twee: hij komt ineens dansend de woonkamer in, met een grote champagnefles als danspartner. Drie: hij slaat z''n dikke varken met een veegblik als hij het hok van uitwerpselen ontdoet. Vier: hij opent deuren met een soort karatetrap. Savón is een jongen van het platteland, geboren in Antonio Guiteras. Na zijn actieve loopbaan wilde hij de elementen uit z''n jeugd - dieren, natuur en veel kinderen - terugbrengen in zijn leven. ''Kijk, ze is zwanger'', roept hij vanuit het varkenshok. Het varken knort er luid op los. Ze heeft een dikke buik. Achter het huis lopen kippen.

Savón heeft ook plannen voor een zwembad in z''n tuin. Hij had al een groot gat gegraven, maar ineens kreeg hij geen toestemming meer voor z''n zwembad. Hij weet nog niet waarom. ''Ik dacht: ze zullen mij toch wel een zwembad gunnen na alles wat ik betekend heb voor dit land.'' Maar nee, ineens mocht het niet meer. In zijn tuin heeft hij nog een boom met mango''s staan. Voor de verkoop? ''Nee'', knipoogt hij. Geheimpje. We lopen naar binnen. In de huiskamer is het een drukte van jewelste. Het is zaterdag, maar de kinderen moeten naar school. Savón heeft er vijf. Eigenlijk zes, maar een dochter grote foto''s van de kinderen. Het huis van Savón is een soort verzamelplaats voor alle kinderen uit de buurt, want binnen tien minuten komt er een halve klas binnen. Als de kinderen naar school vertrekken, keert de rust terug.

Savón is ineens nergens meer te bekennen. We horen gerommel. Ineens komt hij met een tas aanzetten. Daarin zitten kleine bokshandschoenen en een witte weegschaal. Hij gaat erop staan. Honderd kilo wijst de meter aan.Van een normaal gesprek is geen sprake. Weer loopt hij weg. Opnieuw klinkt er gerommel. Savón komt terug met een dik plakboek. ''Kijk'', wijst hij. ''Hier vecht ik tegen Vanderlijde op de Olympische Spelen van Barcelona in 1992. Zie je dat hij bang is?'' Wat kan hij zich herinneren van z''n gevechten met Vanderlijde? ''Niets'', zegt hij kortaf. ''Ik krijg die vraag wel vaker. Tijdens m''n gevechten was ik volledig geconcentreerd op mijn lichaam. Ik had geen oog voor m''n tegenstanders of de omgeving.'' Dat probeert hij nu over te brengen op de boksschool waar hij les geeft. ''Alle kinderen willen eerst klappen uitdelen. Fout! Eerst moet je verdedigen.''

Ook vandaag zou hij training geven, maar de chauffeur die hem om half negen op zou komen halen, komt niet opdagen. Savón maakt zich er niet druk om. Dat gebeurt wel vaker. Hij haalt een grote fles drank tevoorschijn. ''Dit is mijn geheim'', lacht hij. ''Ik heb dit drankje zelf gemaakt. Er zit honing, kaneel en zoethout in. Lekker en goed voor de seks.'' De tolk, een Cubaanse, komt niet meer bij van het lachen. Savón, met ondeugende blik: ''Ik moet uitkijken dat er niet te veel kinderen komen, hè?''

In zijn woning heeft hij z''n eigen Felix Savón-museum. Op de foto''s staat een krachtige man, een mastodont. Wat een power. Boven de ingang hangen veel foto''s van Savón en Fidel Castro, leider van Cuba. Als een referee tilt Castro de arm van Savón de lucht in, alsof hij net een wedstrijd gewonnen heeft. Savón heeft nog veel plannen. Naast het museum moet er nog een boek over zijn leven komen, en een film. Het gelukkigst zou hij zijn als hij de nieuwe Savón tegenkomt op de boksschool. ''Dat moet lukken'', denkt hij. ''Maar een nieuwe Stevenson is ook goed'', glimlacht hij.

Teófilo Stevenson is drievoudig olympisch kampioen in het zwaargewicht en woont ook in Havana. ''Zijn jullie al bij hem geweest'', wil Savón weten. We knikken bevestigend. We waren eerder via een hobbelige weg naar een ietwat armoedig huis gereden. We waren geschrokken van Stevenson. Hij keek loom uit z''n ogen, woonde in een bouwval en had geen tijd voor een interview. Stevenson moest mensen ophalen van het vliegveld en daarna door naar z''n zus, die kanker heeft. ''Ik bel later wel'', had hij nog gezegd. ''s Avonds ging de telefoon. Stevenson wilde een avond uit met de tolk, naar Casa de la Musica, een populaire danstent in Havana. Dat interview kwam later wel, zei hij. De tolk had geweigerd. Jammer.

De ontmoeting met Stevenson begon zo leuk. ''Vanderlijde, 91 kilo'', had hij in staccato gezegd toen hij die naam hoorde. Savón schudt het hoofd als hij het verhaal hoort. Hij maakt een gebaar, alsof hij glazen bier achterover klokt. Stevenson drinkt. ''Ik niet.''

Het is kwart voor tien. De chauffeur is er nog steeds niet. De zoektocht naar een nieuwe Felix Savón is vertraagd. We nemen afscheid. ''Denk erom'', sluit Savón af. ''Ik was de beste.''

Felix Savón (1967, San Vincente) won tijdens de Olympische Spelen van Barcelona (1992), Atlanta (1996) en Sydney (2000) goud in het zwaargewicht. Alleen László Papp en Teofilo Stevenson gingen hem daarin voor. Savón werd zes keer wereldkampioen. Hij vocht 582 partijen, waarvan hij er 19 verloor.

Teófilo Stevenson (1952, Antonio Guiteras) won goud tijdens de Olympische Spelen van München (1972), Montreal (1976) en Moskou (1980).Stevenson kon zijn titel in 1984, Los Angeles, niet verdedigen vanwege de boycot. Van de 302 partijen die Stevenson bokste, verloor hij er 19.

Beide boksers zijn altijd loyaal gebleven aan Fidel Castro, ondanks de miljoenencontracten die ze als profbokser in de Verenigde Staten konden tekenen.

Boksen

permalink | plaats reactie |

Reacties