Boksen honderd jaar geleden: de eerste zwarte wereldkampioen zwaargewicht

28-3-2007

Door Jan van Mersbergen

Een slavenzoon uit Texas die het tot wereldkampioen zwaargewicht schopt. Als eerste zwarte en als eerste Texaan. Zo is het boksleven van Jack Johnson samen te vatten. Een leven vol tegenwerking en tegenstrijdigheden.

Arthur John (Jack) Johnson werd op 31 maart 1878 geboren in Galveston, aan de Texaanse kust. Johnson was de tweede in een gezin van zes kinderen. Vader was Henry Johnson, een ex-slaaf. De vrouw waar Henry mee getrouwd was heette Tiny. Dat was Jack geenszins, tiny. Als kind al een reus van een vent die de lagere school niet afmaakte en in het arme gezin geld binnenbracht door onder andere als sparringpartner voor boksers te fungeren.

Dat ging hem goed af, en niet alleen het sparren. Al snel deed hij mee aan zogenaamde battles royal, bokswedstrijden tussen jonge zwarten die dienden ter vermaak van het blanke publiek in Galveston. De winnaar kreeg wat geld toegeworpen.

In 1897, op negentien jarige leeftijd werd Jack Johnson professional. Zijn bijnaam was The Galveston Giant. Hij stond bekend om zijn uitstekende verdediging, om zijn snelheid en zijn opstoot. Het was vrijwel onmogelijk hem te raken zonder zelf geraakt te worden.

Boksen werd in die tijd in Texas gezien als een crimineel beroep en Johnson werd in 1898 gearresteerd en vastgezet. Niet lang na zijn vrijlating verliet hij Galveston.

Jim Jeffries was in het begin van de 20e eeuw de regerend kampioen zwaargewicht. Een blanke. Hij weigerde tegen Johnson te vechten. Ook John L. Sullivan, destijds al op leeftijd, wilde niet tegen Johnson de ring in. In 1908, Johnson was al 30, kreeg Johnson de kans om in Sydney tegen Tommy Burns te boksen, de toenmalige Canadese wereldkampioen. Geloof het of niet: er is een prachtige film van.

Het ziet er iets anders uit dan het hedendaagse boksen, waarin klemmen niet is toegestaan, maar het zijn schitterende beelden. Bijna honderd jaar geleden!

Ondanks de knock-out in ronde 14 duurde het tot 1910 eer de titel officieel aan Johnson werd toegekend. Toeval of niet, dat gevecht was op Australische bodem en er is momenteel een naamgenoot van Jack Johnson uit Australië die furore maakt op podia overal ter wereld. Nu hij kampioen was wilde Jeffries het wel tegen hem opnemen. Jeffries was al gestopt met boksen maar aangemoedigd door de blanken stapte hij voor 45 rondes (!) van 3 minuten als de The Great White Hope tegen Johnson de ring in. Het was in Reno. Daar gaan ze:

Het was een dappere poging, maar Jeffries werd voorgoed de ring uitgemept. Na het gevecht braken er rassenrellen uit. In Texas werden 28 jaar lang filmopnamen van het gevecht geweerd, uit vrees voor meer rellen. De vrees dat deze beelden vandaag de dag tot rellen in de straten zullen zorgen heb ik niet.

Johnson trouwde driemaal, driemaal met een blanke vrouw. In 1913 werd Johnson veroordeeld voor het overtreden van de Mann''s act, een wet die het verbood voor ongetrouwde mannen een vrouw te vervoeren. Dat klinkt alsof vrouwen vee zijn, maar zo stond het in de wet. Johnson reisde met zijn aanstaande bruid de staatsgrens van Texas over en kreeg hij een jaar gevangenisstraf. Hij ontvluchtte Amerika.

In 1915 vocht Johnson op Cuba om de titel. Hij was inmiddels 37. Hij verloor de partij van Jess Willard (een blanke), keerde in 1920 terug in Amerika en ging alsnog een jaar de bak in, in Leavenworth, Kansas. Daar werd hij - als gevangene - sportchef van de gevangenis. Na zijn vrijlating bokste bij nog demonstratiepartijen. Hij ging in zaken, had een eigen nachtclub in Chicago. Een flamboyante man.

Een auto-ongeluk vlakbij Raleigh in Noord Carolina maakte in 1946 een einde aan zijn leven.

---

Reacties

---