Zoeken

De sprekers dit jaar zijn NOC*NSF-voorziter Erica Terpstra, sportwethouder Carolien Gehrels van de gemeente Amsterdam en sportwethouder Eddy Linthorst. De sporter die vertelt over zijn eigen ervaringen tijdens de oorlogsjaren is Jaap van der Poll. In 1936 was hij als speerwerper op de Olympische Spelen in Berlijn en zat tijdens de oorlogsjaren gevangen op Java en in Japan. Ook AFC Ajax doet dit jaar weer mee, net als het Olympisch Stadion en de gebruikers van het Olympisch Stadion.

Op 4 mei 2005 werd bij het Olympisch Stadion voor de eerste keer een herdenking gehouden voor mensen uit de sportwereld, die tijdens de Tweede Wereldoorlog slachtoffer zijn geworden van oorlogsgeweld Inmiddels zijn de voorbereidingen begonnen voor de derde herdenking, dus voor 4 mei 2007.

De herdenking zal als altijd plaatsvinden vanaf 12.30 uur. Dit tijdstip is niet willekeurig: op 3 september 1939 was om half één in de middag een voetbalwedstrijd gaande tussen DFC en SVV op het zogenaamde Zilveren Bal Toernooi in Rotterdam. Daar werd het nieuws bekendgemaakt dat Groot-Brittannië, Frankrijk, Australië, Indië en Nieuw-Zeeland de Duitsers de oorlog hadden verklaard na de inval in Polen twee dagen eerder. Toen hoorde de Nederlandse sportwereld dus voor het eerst van het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, alhoewel toen nog niet duidelijk was dat deze ook Nederland zou bereiken.

Veel sporters - het exacte aantal is onbekend - zijn gesneuveld tijdens de oorlog en mede daarom is de plechtigheid. Het sportleven in die tijd ging zo veel mogelijk door. Het gaf afleiding aan veel mensen van de dagelijkse zorgen.

Zo stond bijvoorbeeld in het clubblad van Feyenoord in 1941: 'Een sportief vermaak is zelfs in deze tijd niet verkeerd, al zal men, ieder volgens zijn overtuiging, niet mogen vergeten zich te verdiepen in wat in deze wereld ons hoogste goed is. Vooral in deze tijd is afleiding gewenst, maar daarbij rust op alle leden een zware plicht.'

Het programma

De officiële bijeenkomst begint om 12.30 uur. Vanaf 12.00 uur worden de gasten ontvangen in de Olympic Experience aan de voorzijde van het Olympisch Stadion. De ingang hiervan is in de Marathonpoort.

Als sprekers die dag zijn aanwezig:

Wethouder Eddy Linthorst, namens stadsdeel Amsterdam Oud-Zuid

Erica Terpstra, namens NOC*NSF

Wethouder Carolien Gehrels, namens de stad Amsterdam

Jaap van der Poll, oud-speerwerper. In 1936 was hij Nederlands Kampioen, 1938 Javaans Kampioen. Hij deed mee aan de Olympische Spelen van 1936 in Berlijn. Tijdens de oorlogsjaren zat hij gevangen op Java en in Japan. Hij vertelt over zijn ervaringen.

De plechtigheid duurt ongeveer drie kwartier.

Jaap van der Poll (rechts) in de jaren dertig. De andere twee zijn mij onbekend

Olympisch Stadion Amsterdam

permalink | ga naar reacties |

Reacties

Bart: Ik sluit me aan bij W.Niessen! We zijn de oorzaak van het feit dat binnen de gegeven ruimte voor een alternatief op een beul mensen de voorkeur geven aan eeuwenoude stamtwisten! En wanneer komt Den Haag nu eindelijk eens met het geniale idee om de bloemencorso als stimulerend medium te sturen om de mens weer in pais en vree te krijgen! En laat ons land stoppen met het leegmelken der Afghanen voor ons eigen gewin! Hoezee W.Niessen!
geplaatst op: 28-4-2007 4:34:36u. | e-mail

FG: Ik kan me volledig vinden in wat je hierboven schrijft, maar dan nog snap ik niet waarom een dodenherdenking anti-duitse gevoelens zou oproepen, zoals je in je eerdere reactie opmerkte. Zou je nog kunnen toelichten waarom je dat vindt? Begrijp me goed, ik veroordeel je niet, maar ben gewoon benieuwd wat hieraan ten grondslag ligt.
geplaatst op: 27-4-2007 13:00:54u.

w. niessen: Beste Jurryt, nooit gedacht dat een persoonlijke ontboezeming op 13 april van míjn dubbele gevoelens bij dodenherdenking zoveel discussie, verontwaardiging, onbekrompenheid en vooral pogingen tot rechtvaardiging zouden oproepen. Natuurlijk mag iedereen van mij doden herdenken, maar ik wordt persoonlijk behoorlijk ongelukkig als ik op 4 mei onze minister-president kransen zie leggen, terwijl hij vervolgens in de tweede kamer weigert in de spiegel te kijken bij onze "vreedzame" zendingen naar Irak, Afghanistan en lekker doorgaat met de aanschaf van puur op doodmaken (ipv vrijheid) gerichte bommenwerpers. Ik geniet elke dag van mijn "bevochten" vrijheid, maar een ietsje minder boter op ons hoofd in het huidige midden-oosten is en blijft wat mij betreft wel op zijn plaats. Wanneer nu eindelijk eens het naakte besef dat elke dode op een marktplaats in Badgad of Tel Aviv ook voor een deel onze verantwoordelijkeid is. Nog los van alle prachtige landhuizen in de duinen, die verdiend zijn door ons "harde werken" in voormalig nederlands-Indië.
geplaatst op: 27-4-2007 11:50:54u.

Theresa Beijn: Door mijn schrijfwerk voor Gym Magazine van de KNGU dook ik laatst in het verhaal van het gouden damesturnteam van de Olympische Spelen 1928 van Amsterdam. Voor die tijd leverde dat team en trainers gezien de omstandigheden en middelen die ze hadden, een topprestatie af die baanbrekend is geweest en verder nooit geëvenaard is door welk Nederlands turnteam dan ook. Dat gold eigenlijk ook voor het herenturnteam van 1928, al wonnen ze geen medailles. Bizar was om te ontdekken dat veel van die turnsters, turners en trainers die in 1928 de eer van Nederland hoog hielden, in WOII met hun dierbaren opgepakt werden als criminelen en een gruwelijk einde vonden in concetratiekampen. Hun enige misdaad was dat ze van joodse afkomst waren. Ook omdat ze een atletisch gevormd lijf hadden door het turnen, en dat kon niet toegelaten worden van een zgn. inferieur ras. Wat mij betreft, kan die herdenking op 4 mei blijven. Dat respect hebben die sporters al is het posthuum wel verdiend. Plus helpt het verdiepen in het verleden van die sporthelden een vertroebelde visie op het leven en de mensheid subiet verhelderen.
geplaatst op: 27-4-2007 10:48:27u. | e-mail

Vidanto: Toch 'n vreemd land, dat Nederland. De meeste landen kennen een nationale feestdag, vrijwel altijd de dag dat ze onafhankelijk werden. Wij doen dat 1 keer in de vijf jaar. Andere landen kennen een dodenherdenking, maar niet zoals Nederland. Meestal betreft het de onbekende soldaat en dan ook nog zonder jaartal: de soldaat, die ooit stierf voor zijn vaderland. Het klinkt misschien voor velen een beetje dwaas, maar onze vrijheid kwam pas na Napoleon. Hoeveel mensen daarvoor het leven lieten, daar denkt niemand meer aan. Toch begon (het grootste deel van) onze vrijheid pas na de val van Napoleon. Laten we dus al diegenen herdenken, die ooit voor de vrijheid van ons land gevallen zijnen niet alleen die uit de Tweede Wereldoorlog) en laten we vooral vieren dat we (nog) een vrij land zijn. Diegenen, die voor ons land stierven, deden dat niet om herdacht te worden, maar om voor onze vrijheid te vechten. Overigens past ons ook een mea culpa: we hebben ook aan slavenhandel gedaan, we steunen nu nog de oorlogsindustrie via pensioenfondsen e.d. Elk revolver, geweer, kanon of hoe het ook heet, betekent doden minder. En meer vrede.
geplaatst op: 21-4-2007 2:37:54u. | e-mail

willy: Een heel volk kan nooit schuldig zijn. Het probleem is, dat de nederlandse geschiedenis pas met de tweede wereldoorlog begint.Daardoor weet zowat niemand iets over het doen en laten van Nederland in het verleden.350 jaar kolonialisme, met alle uitwassen van dien,bestaan niet meer. Daardoor is het gemakkelijk zich af te zetten, zij zijn slecht en wij zijn altijd goed geweest! Wat gebeurd is mag niet vergeten worden, maar moet tevens de aanzet zijn tot verzoening! Duitsers zijn zich heel goed bewust van hun daden in het nazirijk en hebben kollektief moeten boeten. Veel duitse politicie hebben hun excuses aangeboden en om vergiffenis gevraagd.De meeste landen hebben zich verzoend met Duitsland, en Nederland? Ja ekonomisch,als er wat te handelen valt, dan zijn wij de beste kameraden! In Duitsland word ook niet vergeten en wordt vooral de jeugd via school en televisie op de verdervelijkheid van diktatuur gewezen. Heeft Nederland ooit excuus aangeboden aan alle door hun uitgebuite landen? De voc bracht waarschijnlijk alleen goeds! Wij zijn een europa en doorwoekernde anti patieen en haat zullen de basis zijn van nieuwe haat en radikalisering. De grootste slachtoffers,namelijk de Joden, worden in Nederland al weer gemakkelijk veroordeeld en beledigd.Wie doet daar iets aan? Wie heeft in de 15 jaar voor de tweede wereloorlog iets gedaan, terwijl Hitlers plannen duidelijk waren? NIEMAND! Dat moet herdacht worden, anders gaat de geschiedenis zich herhalen.
geplaatst op: 20-4-2007 16:39:46u. | e-mail

Jasper: Ik geloof juist dat ik het tegenovergestelde probeerde te zeggen, en letterlijk gezegd heb. Je moet nadenken, en niet een heel volk haten. Juist die mensen die stellen dat de dodenherdenking om die haat gaat, vergeten onze eigen rol daarin. We moeten denken en niet dingen in simpele regels stoppen. Overigens, denk ik wel dat sommigen recht hebben op hun haat, al is dat nooit productief en bijna altijd schadelijk. Ik ga sommigen die als enige uit hun gehele familie de oorlog uitkwamen niet vertellen dat ze geen recht hebben op hun haat. Het is een wond, net als een verloren arm. En Ja, ik ken(de) mensen die als enige uit hun familie de oorlog overleefd hebben.
geplaatst op: 20-4-2007 16:39:04u. | e-mail

w.lupkes: Een heel volk kan nooit schuldig zijn. Het probleem is, dat de nederlandse geschiedenis pas met de tweede wereldoorlog begint.Daardoor weet zowat niemand iets over het doen en laten van Nederland in het verleden.350 jaar kolonialisme, met alle uitwassen van dien,bestaan niet meer. Daardoor is het gemakkelijk zich af te zetten, zij zijn slecht en wij zijn altijd goed geweest! Wat gebeurd is mag niet vergeten worden, maar moet tevens de aanzet zijn tot verzoening! Duitsers zijn zich heel goed bewust van hun daden in het nazirijk en hebben kollektief moeten boeten. Veel duitse politicie hebben hun excuses aangeboden en om vergiffenis gevraagd.De meeste landen hebben zich verzoend met Duitsland, en Nederland? Ja ekonomisch,als er wat te handelen valt, dan zijn wij de beste kameraden! In Duitsland word ook niet vergeten en wordt vooral de jeugd via school en televisie op de verdervelijkheid van diktatuur gewezen. Heeft Nederland ooit excuus aangeboden aan alle door hun uitgebuite landen? De voc bracht waarschijnlijk alleen goeds! Wij zijn een europa en doorwoekernde anti patieen en haat zullen de basis zijn van nieuwe haat en radikalisering. De grootste slachtoffers,namelijk de Joden, worden in Nederland al weer gemakkelijk veroordeeld en beledigd.Wie doet daar iets aan? Wie heeft in de 15 jaar voor de tweede wereloorlog iets gedaan, terwijl Hitlers plannen duidelijk waren? NIEMAND! Dat moet herdacht worden, anders gaat de geschiedenis zich herhalen.
geplaatst op: 20-4-2007 16:38:11u. | e-mail

Jan: Het herdenken van de doden kan erg zinvol zijn, echter de redenen die Jasper hierboven aanvoert leiden tot een soort herdenken waarbij de slachtoffers en nabestaanden van slachtoffers het recht hebben anderen te haten, voor het gemak het liefst een heel volk. Dat is geen herdenken, dat is het voortzetten van een oorlog.
geplaatst op: 20-4-2007 15:48:48u. | website

Jasper: Voor diegene die denken dat de dodenherdenking overbodig is heb ik een boodschap. Juist omwille van mensen als u is de dodenherdenking nodig. Alhoewel ik de oorlog met een jaar of 30 heb gemist, zie ik de sporen ervan nog steeds terug in mijn familie en de samenleving. Echter, de lessen die geleerd waren na de oorlog lijken mensen vergeten te zijn. Het idee dat het een andere tijd is dat niks met nu te maken heeft is kortzichtigheid, ook iets wat de oorlog er bij ons uit had moeten slaan. De dodenherdenking is om ons er aan te herrineren welke leed oorlog veroorzaakt. Het herrinert ons aan de slachtoffers die zijn vermoord. Het herrinnerd aan diegene die zichzelf hebben geofferd om andere te redden. Ja het herinnert zelfs aan diegene die blind hun leider volgde en op die manier hun dood vondt. Het idee is dus dat je nadenkt, hetgeen een moeilijk opdracht is voor velen. De menshied is niet essentieel veranderd, en dus is waakzaamheid van ons allen gevraagd. Wat betreft haat voor duitsers. Ach, sommigen hebben van mij het volle recht om duitsers te haten. Voor de meesten onder ons is het toch wel een goed idee om na te denken over wat een volk bewoog om zo te reageren. Nog belangrijker is om te realiseren dat mensen als W.Niessen die willen stellen dat het allemaal om duitser haat gaat lekker makkelijk vergeten dat in alle landen, met name nederland, veel colaborateurs waren, en nog veel meer die niks deden. Het feit dat jij dat (duitserhaat) gevoel hebt bij de dodenherdenking geeft aan dat je een veel te simplistisch wereldbeeld heb. Of je nou wel of niet de duitsers haat, het lijkt voor mij alsof je de geschiedenis will verstoppen omdat het te moelijk is om te denken. Overigens mogen we ook wel eens still staan bij onze strijd tegen spanje. Was dat niet de start van een van de eerste republieken in europa?
geplaatst op: 20-4-2007 15:39:35u. | e-mail

Tommie: Beste HaterKlager, Ik haat mensen die altijd overal over klagen. Ik weet dat ik daar mee het gros van de Nederlanders haat! Op dit moment haat ik mijzelf ook. Als U niet begrijpt waarom het nuttig is de mens te laten herinneren, dan is die herdenking niets voor u. Zie dat als een zegen, u heeft er een vrije middag bij. Groet, Tommie, Amsterdam
geplaatst op: 20-4-2007 15:15:55u. | e-mail

Bart: Als ze al een punt hadden dat was dat een ondoordacht punt. Tijdens dodenherdenking herdenk je het leed dat oorlog veroorzaakt. De tweede wereldoorlog is een oorlog die op eigen grond een enorm leed achter heeft gelaten, en we hebben nog steeds mensen om ons te helpen herinneren aan dat feit. Dat dat toevallig de Duitsers betrof is nooit de essentie geweest. Gun de ouderen de kans om de jongeren te wijzen op de krankzinnigheid van oorlog. Over tien jaar mag je opnieuw aankomen met deze discussie, want dan is er niemand meer die je rechtstreeks kunt bedanken voor het feit dat je je mond ondoordacht kunt opentrekken.
geplaatst op: 20-4-2007 13:48:13u. | e-mail

cormoran: Alles wel. Voor mij vind ik het allemaal te lang geleden. Ieder jaar weer hetzelfde..ik weet het nu wel en de jeugd boeit het niet meer. Letterlijk hoorde ik laatst op straat..wanneer houden ze nou eens op met de eeuwige gezeik over die tweede wereldoorlog. kort door de bocht ! maar ze hadden wel een punt. Je ontkomt er niet aan dat als je herdentkt je feitelijk weer de Duitse bevolking toont als een agressor, nare mensen , fascisten , noem maar op. Veel mensen maken dat onderscheid namelijk niet maken..die kunnen het ene niet zien zonder het andere te zien.
geplaatst op: 20-4-2007 11:16:25u. | e-mail

Patrick: @W.Niessen - door te herdenken verklaar je niet dat je een andere groep haat. Het doel van de herdenking is (zoals de naam al zegt) terugdenken aan mensen die er nu niet meer zijn. Als jij daarbij denkt aan haatgevoelens, heb je daar waarschijnlijk zelf een probleem mee.
geplaatst op: 20-4-2007 8:01:50u. | e-mail

WZNM: @ W.Niessen (@David R): als volgens jou 4 mei anti-Duitse gevoelens reanimeert zegt dat iets over jouw gebrek aan relativeringsvermogen. Dat is geen respectabel standpunt, het is bekrompen. In mijn generatie (1964) zijn de anti-Duitse gevoelens er al grotendeels uitgesleten. Bij de generaties na mij nog meer. Dat komt o.a. doordat het comité 4 & 5 mei het accent van de herdenkingen in de loop der jaren heeft verschoven van de oorlog naar het tijdperk daarna. Uit respect voor de generatie die de oorlog heeft meegemaakt werden er tot nu toe geen Duitsers of Japanners officiëel uitgenodigd. Ook dat zal ongetwijfeld over een paar anders al weer anders zijn. Als jij het hebt over het aanwakkeren van haat geef je er blijk van dat je zelf nog nooit bij een herdenking bent geweest en hebt gehoord wat er in de toespraken is gezegd. Ook jij zou met de tijd mee moeten gaan.
geplaatst op: 20-4-2007 7:12:10u. | website

julio: @ w. niessen. Tromp was een Nederlandse Admiraal, waar Michiel de Ruyter zijn luitenant-admiraal was.
geplaatst op: 13-4-2007 15:47:27u.

FG: Ik lees niets anti-Duits in Jurryt zijn artikel. Daarnaast heb ik er nooit iets van gemerkt dat de dodenherdenking anti-Duitse gevoelens aanwakkert. Ik deel dus Jurryt zijn gevoel dat hij de reactie niet kan plaatsen. Uiteraard valt de mening van w. niessen wel te respecteren. Ik vraag me echter wel af waar zo'n reactie vandaan komt, aangezien het stuk van Jurry hier totaal geen aanleiding toe geeft.
geplaatst op: 13-4-2007 15:01:44u.

Jurryt: Dan begrijpen we elkaar. Goed zo.
geplaatst op: 13-4-2007 12:33:07u. | website

w. niessen: het begint een beetje afgestudeerden onder elkaar te lijken. Natuurlijk zijn wij voor vrijheid en tegen oorlog. Ik constateer nogmaals dat ook in deze tijd doden vallen, waarvan wij ons hadden kunnen afvragen wat we eraan hadden kunnen doen en waarbij de vlag van de vrijheid veel economische en geopolitieke belangen tracht te verdoezelen. Deze mijmeringen overstijgen voor mij het reanimeren van anti-duits sentiment.
geplaatst op: 13-4-2007 12:30:16u. | e-mail

Jurryt: Zowaar ben ik afgestudeerd, maar dat is niet zo belangrijk. Het is wel weer waar dat er geen Duitsers of Japanners worden uitgenodigd op de Dam en dat zou voor mij ook anders mogen. Bij de herdenkingen in het Olympisch Stadion is nooit sprake geweest van rancune of iets dergelijks. En als dat wel zo is, wacht ik op het bewijs hiervan. Het gaat ons er niet om Nederland opnieuw te bevrijden volgende maand. Waar het wel om gaat is dat we even stilstaan bij wat er die jaren is gebeurd - in ons geval op en rond de sportvelden. En het standpunt van Niessen is zeker respectabel, net zoals het mijne dat ik het weer onzin vind. En het jouwe ook weer dat ik kort toch de bocht ga. Ik haal daarom geen enkel commentaar weg, maar reageer er openlijk op. Mooi toch, die vrijheid? Helaas kan dat nog niet overal.
geplaatst op: 13-4-2007 11:55:52u. | website

David R: Voor een (sport) historicus ga je hier wel erg kort door de bocht Jurryt. "Volkomen onzin" vind jij het. Ik denk dat de heer Niessen een respectabel standpunt inneemt, en dat de 4mei herdenking inderdaad teveel anti-duitse gevoelens stilt. Waarom zijn er anders geen Duitsers op de Dam, of op bovenstaande bijeenkomst? Of Japanners? En waarom wordt er geen aandacht geschonken aan sport in huidige oorlogsgebieden? Ik neem aan dat je, voor je jezelf sporthistoricus bent gaan noemen, je geschiedenis hebt gestudeerd. Klopt dat?
geplaatst op: 13-4-2007 11:45:32u.

Jurryt: Nou, dat moet je dan zelf maar weten. Volkomen onzin, maar ook voor die vrijheid is er gevochten in die tijd. En omdat 4 mei bestaat realiseren we ons echt nog wel dat er nu ook oorlog bestaat en dat er heel veel dingen niet kloppen. Je haalt werkelijk van alles door elkaar heen.
geplaatst op: 13-4-2007 11:25:03u. | website

w. niessen: beste Jurryt, voor mij is dodenherdeking 4 mei niet meer of minder dan reanimeren van anti-duitse gevoelens. Nog steeds denken op deze dag meer mensen aan "de onderdrukker" dan aan hun eigen rol bij het oorlogsgeweld in de wereld. Ook op dit moment vallen er doden, mede door ons. Alleen doen wij dáár mee aan de kant van de aanvaller in plaats van aan de kant van de aangevallene. Als het ene onvergeeflijk is is het andere het ook.
geplaatst op: 13-4-2007 10:58:14u. | e-mail

Jurryt: Anti-Duits? Haatzaaien= Waar haal je dat dan vandaan? Ik kan dat nergens terugvinden in mijn bericht, dus verklaar je nader. Jaap van der Poll zat gevangen op Java en in Japan. In mijn atlas liggen die gebieden niet in Duitsland. Ik snap helemaal niets van je opmerkingen dus verklaar je nader.
geplaatst op: 13-4-2007 10:04:34u. | website

w. niessen: beste Jurryt, kunnen we nu na bijna 70 jaren niet eindelijk het voortdurend reanimeren van anti-duitse gevoelens loslaten. Zelfs 1974 is al 33 jaar geleden. Op deze manier kunnen we ook onze fransen (Napoleon) Engelsen (Tromp) en Spanjaarden (Filips II) blijven haten. Gisteren zag ik al een volstrekt tendentieus stukje over McClaren-Mercedes in de formule 1. Waar is dit voortdurend aanwakkeren van haat goed voor. Laten we eens kritisch naar onszelf kijken naar onze rol in Indonesie, Israel, Irak en de slavernij. Dit gepruttel van stokoude bejaarden kan hopelijk de jeugd niet langer boeien. Wat heulen wij met dodenherdenking als wijzelf graag meeschieten in het midden-oosten en alle amerikaans cowboy-gedrag. Als het ene onvergeeflijk is is het andere het ook.
geplaatst op: 13-4-2007 9:41:11u. | e-mail

Sportgeschiedenis.nl

De alternatieve bron voor sportnieuws

Zoeken

Nieuwsbrief

Rubrieken

Multimediaal

Sportbeeld van de dag

Vier mei-herdenking voor sporters bij Olympisch Stadion Amsterdam

Vrijdag 4 mei is bij het Olympisch Stadion Amsterdam voor de derde keer een herdenking voor sporters, die slachtoffer zijn geworden van oorlogsgeweld.

Reacties