Een kleine troost: een wandeling langs de voetbalgeschiedenis van Alkmaar

29-4-2007

AZ is op een zinderende zondag geen kampioen geworden. Als kleine troost voor Alkmaar maken we een wandeling langs de plaatselijke voetbalgeschiedenis. Want deze stad heeft altijd een belangrijke rol gespeeld in het Nederlandse voetbal. Hier werd in 1954 de eerste professionele voetbalwedstrijd ooit gespeeld. Door de komst van de gebroeders Molenaar werd in 1981 de hegemonie van Ajax, Feyenoord en PSV doorbroken. En nog nooit is er zo''n spannend slot van een Nederlandse competitie geweest.

 

 

 

Spelmoment uit Alkmaar - Venlo van 14 augustus 1954
 

Door Jurryt van de Vooren

Het Wapen van Heemskerk

In Het Wapen van Heemskerk werden op 23 juni 1954 onder grote belangstelling de eerste profcontracten met de spelers getekend. Amateurclubs in de omgeving waren woest op de strooptocht van Alkmaar ''54, omdat ze hun beste spelers verloren. Uit Volendam bijvoorbeeld kwamen de broers Klaas, Evert en Toon Smit. Pietje Buis van Egmondia was als zestienjarige de jongste prof in het land. De spelers kregen ƒ40,- voor een zege, ƒ20,- bij een gelijkspel en een tientje bij verlies.

Sportpark Sportlaan

 

 

Hier begon, met een wilde wedstrijd die niet was goedgekeurd door de KNVB, het Nederlandse betaalde voetbal. Op 14 augustus 1954 won Alkmaar ''54 met 3-0 van Venlo.

Oude stadion AZ

Het stadion waar AZ grote tijden heeft gekend. In 1960 kostte een seizoenskaart hier ƒ37,50 (zitplaats) of ƒ22,50 (staan). Eén van de dieptepunten was de 2-8 nederlaag op Volendam in een vriendschappelijke wedstrijd. Hoogtepunten waren de behaalde promoties en vooral de dubbel (kampioen en bekerwinnaar) van 1981. Ook onvergetelijk is de UEFA Cup-wedstrijd tegen Barcelona in 1977, ofwel Willem van Hanegem (AZ''67) tegen Johan Cruijff (Barcelona). Het werd 1-1.

Supporterslaantje

 

Een van de ingangen van het AZ-stadion was bereikbaar via een weg met de toepasselijke naam Supporterslaantje. Via dit smalle weggetje liep je recht op de hoofdingang af.

Hertenkamp

 

Op de hoek van de Prins Bernhardlaan en de Zandersweg ligt de Hertenkamp. Dit was tot de opening van het supportershome eind jaren tachtig het verzamelpunt. Voor, tijdens en na de wedstrijd zat het hier stampvol, omdat er een rechtstreekse ingang naar het stadion was en het bier meegenomen mocht worden. Tegenwoordig is het een restaurant en lang niet meer zo druk als in vroeger tijden.

St. Barbara-begraafplaats

Veel supporters kozen de directe route naar het stadion, maar toevallige passanten bleven vaak vanaf de St. Barbara-begraafplaats naar de wedstrijd kijken. Tot 1955 was die kant van het stadion namelijk nog open met een vrij zicht op het veld. Mensen klommen zelfs op de grafstenen om het goed te kunnen zien. Nadat ook aan die kant een tribune was gebouwd, hield dit merkwaardige fenomeen op.

Het DSB Stadion

 

Het nieuwe stadion van AZ, dat in augustus 2006 is geopend. Er kunnen 17.023 toeschouwers in.

De sigarenboer

De sigarenboer van Jaap Smit aan de Gedempte Nieuwe Sloot was tot in de jaren zeventig na afloop van een wedstrijd the place to be. Veel mensen hadden nog geen radio en TV en dit was de plek waar alle uitslagen van die dag bekend werden gemaakt. Toen in 1960 Alkmaar ''54 streed voor promotie naar de eredivisie, stond het zwart van de mensen om te horen hoe het was afgelopen. Met één punt voorsprong op DFC en VSV promoveerde Alkmaar ''54 en het feest barstte ter plekke los.

Het Gulden Vlies

 

In 1981 vierden spelers en genodigden in Het Gulden Vlies hun kampioensfeest. Omdat deze ruimte klein en exclusief is, was het clubbestuur bang voor problemen. Daarom mochten alleen genodigden naar binnen en de meeste supporters niet. Voor velen is dat nog altijd een smet op de titel, alhoewel alle cafés in de stad twee vaten bier van de club hadden gekregen en overal feest werd gevierd.

Wastora

 

 

In de Wendelaarstraat stond een filiaal van Wastora
In Zaandam startten de gebroeders Cees en Klaas Molenaar het fameuze witgoedbedrijf Wastora. Ook in Alkmaar (aan de Wendelaarstraat) hadden ze een filiaal. De broers hebben een doorslaggevende rol gespeeld bij de club: in 1967 was Klaas betrokken bij de fusie met FC Zaanstreek tot AZ''67. In 1972 namen ze complete clubschuld van bijna twee ton over. Met grote aankopen (onder andere Hugo Hovenkamp, Kees Kist, Willem van Hanegem, Bert van Marwijk en Kristen Nygaard) werd AZ''67 een topclub. Cees overleed in 1979, Kees in 1996.

Het Waagplein

 

In 1998 promoveerde AZ onder leiding van Willem van Hanegem naar de Eredivisie. Het feest werd gevierd op het Waagplein. Met tegenzin ging Van Hanegem mee: "Ik zal nooit een feestvarken worden." Er ontstonden problemen op het te kleine plein, omdat veel supporters te veel hadden gedronken en zich misdroegen. De komst van de politie werkte escalerend, waarna het feest eindigde in rellen.

En waar woonden sommige legendarische voetballers uit Alkmaar?

Nieuwpoortslaan

 

 

De gebroeders Henk en Siem Tijm zijn echte Alkmaarders, die onder andere woonden aan de Nieuwpoortslaan. Henk debuteerde in het seizoen 1958-1959, Siem kreeg twee jaar later een contract. Beide broers mislukten bij Ajax en keerden in 1965 terug. In 1968 trok Henk vlak voor de wedstrijd tegen FC Twente nog de lijnen op het veld, omdat die niet goed waren. Als gemeentewerker was hij daartoe bevoegd.

Ruysdaelkade

 

Aan de Ruysdaelkade woonde Peter Arntz, een speler die kwam van Go Ahead Eagles en in de loop der jaren mateloos populair werd in Alkmaar. Niet in de laatste plaats door zijn inzet en zijn keiharde tackles. Hij was één van de belangrijke aanwinsten van De Molenaars, die hem in 1976 aantrokken. In 1985 kreeg hij de technische leiding van het jeugdelftal van AZ.

 

Jan van Goyenstraat

In de Jan van Goyenstraat huisde Kristen Nygaard, die in 1972 naar Alkmaar kwam. Door een conflict in 1979 dreigde hij met opstappen, maar bleef toch. In het kampioensjaar speelde hij uiteindelijk een grote rol met zijn traptechniek, het overzicht en harde schoten. Na een zwaar ongeluk raakte hij aan één kant verlamd, maar zijn herstel is opmerkelijk goed geweest.

Van Beyerenstraat

 

In de Van Beyerenstraat had Bert van Marwijk een woning. Van Marwijk kwam ook al van Go Ahead Eagles. Eén van zijn ontdekkers, Joop Brand, haalde hem naar Alkmaar, waar hij van 1974 tot 1979 heeft gespeeld.

---

Reacties

---