Zoeken

'Vis zwemt, vogel vliegt, mens loopt' is een uitspraak van Emil Zatopek, de grootste sportman uit de jaren vijftig van de vorige eeuw. En lopen kon Zatopek ….. goud op de 5.000 meter, goud op de 10.000 meter en goud op de marathon - dit alles op de Olympische Spelen van 1952 in Helsinki. Het is nog altijd een uniek record, dat de Tsjecho-Slowaak wereldberoemd maakte. Temeer omdat zijn vrouw Dana op dezelfde Olympische Spelen goud behaalde bij het speerwerpen.

Deze overweldigende opening vormt het hoogtepunt uit Zatopek's indrukwekkende atlethiek-loopbaan. Die begon in 1940, toen de 18-jarige fabrieksarbeider ongetraind tweede werd op de 1.500 meter, in een hardloopwedstrijd van zijn werkgever Bata (ouderen herinneren zich dat Bata-schoenen ook in Nederland werden verkocht). Zatopek brak in zijn carrière in totaal achttien wereldrecords, waaronder die op de niet meer bestaande 20 en 30 kilometer. Hij was de eerste hardloper, die de 20 kilometer binnen één uur liep.

De finale van de 5.000 meter in Helsinki in 1952. Let op de eindsprint van Zatopek…!
Zatopek's laatste wedstrijd was de Olympische marathon van 1956, waarin hij zesde werd - ondanks een hernia. 'De Locomotief' dankte zijn bijnaam aan zijn onelegante manier van lopen. Het kon hem niet schelen, als het maar snel ging. Emil Zatopek liep omdat hij het leuk vond, en is er niet rijk van geworden.

Tsja, verder is er niet zoveel over Emil Zatopek te vertellen. Hij was een normaal getrouwde burger van de voormalige republiek Tsjecho-Slowakije. Lid van de Communistische partij in een Communistische samenleving. Een atletiekcarrière uit liefhebberij, zonder geldperikelen, zonder sponsors, zonder dopingschandalen. Je krijgt er haast ontwenningsverschijnselen van.

Zatopek sleet zijn latere leven als beroepsmilitair, en deed iets te enthousiast mee aan de 'Praagse Lente' van 1968. Deze onderdrukte opstand tegen het communisme kostte hem zijn baan, en Zatopek moest als arbeider in een uraniummijn gaan werken. In 1976 werd hij gerehabiliteerd, en kreeg een rustig baantje als archivaris bij het Staats Sport Centrum in Praag.