Het beste EK Voetbal aller tijden

Door Wout Visser 16-5-2007

Door Wout Visser
In 1976 werd het Europees Kampioenschap Voetbal voor Landenteams in het voormalige Joegoslavië gespeeld. Het werd het beste WK of EK ooit. Dat kwam in de eerste plaats door de unieke toernooiopzet, waarin vier elftallen in totaal vier wedstrijden speelden. Zodoende was iedere wedstrijd belangrijk. Een soort play-offs dus, lang voordat die voor het voetbal waren uitgevonden.

Die opzet kwam er dan ook helemaal uit. Alle wedstrijden bubbelden over van uitstekend voetbal, van inzet, van klassedoelpunten en van onwaarschijnlijke comebacks. Alle wedstrijden moesten verlengd worden. Als klap op de vuurpijl werd Euro '76 beslist door de wereldberoemde panenka-penalty, die op deze site al eerder is langsgekomen.
Uitgedrukt in koele cijfers: als de emoties van een gemiddeld voetbal-WK of -EK bezonken zijn, dan kun je 60 tot 70% van de gespeelde wedstrijden als 'vergeetbaar' bij het vuilnis zetten. Bij het EK van 1976 bedraagt dit percentage nul.
Kortom, de liefhebber kon zich geen beter toernooi wensen. De periode van 16 tot en met 20 juni 1976 is waarschijnlijk de meest opwindende en meeslepende uit de geschiedenis van het internationale voetbal.
Nederland - Tsjecho-Slowakije
De eerste wedstrijd was Nederland - Tsjecho-Slowakije, in Zagreb. In de stromende regen ging de ongedisciplineerde vice-wereldkampioen en toernooifavoriet op een historische manier af. Met rode kaarten voor Neeskens en Van Hanegem. En een gele voor Cruijff, vanwege aanmerkingen op de scheidsrechter. De slimme Tsjecho-Slowaken wonnen in de verlenging met 3-1, en de Nederlandse coach George Knobel diende zijn ontslag in.
Ernst Happel, in 1976 trainer van Club Brugge, reed in één ruk naar Zagreb om Oranje als toeschouwer te bekijken. Eenmaal aangekomen knapte hij af op de regen, en besloot de wedstrijd op de televisie in zijn hotel te volgen. De Oostenrijkse maestro beoordeelde Oranje op zijn karakteristieke, bondige manier: Klote foesbal'. Nog voordat de wedstrijd was afgelopen, spoedde hij zich naar het plaatselijke casino om een heel ander balletje te laten rollen…
West Duitsland - Joegoslavië
Wereldkampioen West Duitsland won in Belgrado met 2-4 van Joegoslavië, na in de reguliere speeltijd met 2-0 te hebben achtergestaan. De uitstekende Joegoslavische vleugelaanvaller Dzajic scoorde één keer.
Nederland - Joegoslavië
Zodoende troffen Nederland en Joegoslavië elkaar in de troostwedstrijd om de derde plaats. Oranje, met co-trainer Ger Blok op de bank, voetbalde als herboren en won in de verlenging knap met 2-3. En dat zonder Cruijff, Neeskens en Van Hanegem - of waarschijnlijk juist daarom. Ruud Geels, tegen Tsjecho-Slowakije nog invaller, scoorde twee keer en trok met zijn goede spel internationaal de aandacht.
Het klapstuk: West Duitsland - Tsjecho-Slowakije
"Er zijn geen favorieten voor deze finale", oordeelde Helmut Schön vooraf. De bondscoach van de West-Duitse Mannschaft zag het goed.
West Duitsland - Tsjecho-Slowakije werd een fantastische finale. Met alles wat voetbal aantrekkelijk maakt. Aanvallend spel, in hoog tempo. Uitstekende technische en tactische vaardigheden. Kampfgeist. Schitterend keeperswerk, een goede scheidsrechter en een sensationeel scoreverloop. Met een verlenging en penaltyschieten toe.
Het technische en tactische uitstekende elftal van trainer Jezek drukte de Duitsers terug, en stond in de rust verdiend met 1-2 voor. Van de 45ste tot pakweg de 70ste minuut waren de Duitsers sterker, maar kwamen niet tot scoren. In die fase maakte TS-keeper Viktor zich in de (sport)geschiedenis van zijn land onsterfelijk. Helaas voor hem reageerde hij in de laatste minuut verkeerd op een Duitse corner: 2-2.
De verlenging was minder spectaculair, want beide elftallen waren vermoeid. De wedstrijd werd dan ook besloten met een bloedstollende reeks penalty's. Nadat Uli Höness Duitslands vierde strafschop had overgeschoten, schreef Panenka sportgeschiedenis door Euro '76 met een zachte boogbal te beslissen: 5-3 voor TS uit het penaltyschieten.

De panenka

Euro '76 zonder Panenka
Die laatste penalty werd wereldberoemd. Panenka scoorde ongehoord leep, origineel en gedurfd, terwijl hij wist wat er sportief van afhing. Terwijl hij wist dat de almachtige communistische machthebbers van zijn land verwachtten dat hij zou scoren. Terwijl hij wist dat de hele voetbalminnende mensheid naar hem keek. Kortom, een sportprestatie van de allerhoogste orde.
Maar ondanks dat mogen we niet toestaan, dat Euro '76 door deze bijzondere strafschop wordt verduisterd. Ook zonder zijn klinkende sluitstuk is dit toernooi, en zijn finale in het bijzonder, een stuk sportgeschiedenis van uitzonderlijk hoog niveau.

---

Reacties

---