Zoeken

'Geen enkele beweging verzet zich tegen de professionele sporten, terwijl het miljoenen mensen hysterisch maakt en het landen aanspoort miljoenen te verspillen.'

Door Simon Kuper voor De Pers

In augustus 1913 was de premier van Engeland, Herbert Asquith, aan het golfen in Schotland. Plotseling kwamen twee 'goedgeklede jongedames' de zeventiende green oprennen, sloegen zijn hoed af en mepten hem op zijn hoofd met een tijdschrift. De vrouwen werden gearresteerd en 'Asquith sloeg de bal in de hole en speelde door', schrijft Joyce Kay, sporthistorica aan de Universiteit van Stirling.

De aanvallers waren suffragettes, die actie voerden voor het vrouwenstemrecht, en dit was een van de vele malen dat hun doelwit met sport te maken had. In 1913 waren de suffragettes druk met het leggen van bommen bij en het in brand steken van kerken, winkels, stations en scholen.

'Toch schijnt het niemand opgevallen te zijn', schrijft Kay, 'dat zo'n zesde deel van hun aanvallen gericht was tegen gebouwen die iets met sport te maken hadden, zoals tribunes of paviljoens. Lloyds of London bood golfclubs zelfs een speciale verzekering tegen suffragettes aan, omdat die er plezier in hadden zoutzuur op de golfbaan te gieten of Votes for Women in het gras te kerven.'

'Alle plaatsen waar mannen voor hun plezier heen gingen waren een doelwit voor de vrouwen', legt Jill Liddington uit in haar boek Rebel Girls. Maar hun campagne tegen mannensport lijkt nu voorgoed te zijn beëindigd.

Geen verzet

Tegenwoordig is er nergens meer een beweging die het op sport gemunt heeft. Toch vraagt onze tijd er nadrukkelijk om. Zelfs voor iemand als ik, die een klein radertje in het wiel van de sportindustrie is, is dat duidelijk.

Het zou zot zijn om je te verzetten tegen gewone mensen die voor hun lol sporten. Nee, het probleem is de professionele sport, die de wereld overneemt. Je kunt zeggen dat het de belangrijkste kracht wereldwijd is om mensen dom te houden. Het maakt miljoenen mensen hysterisch. Het verslindt het budget van de publieke omroepen. Het heeft van Amerikaanse universiteiten a-culturele speeltuinen voor gesubsidieerde sportjongens gemaakt. Het spoort landen en steden aan om miljoenen te verspillen om sportevenementen te organiseren. Amerikaanse steden geven aandelen uit om stadions voor atleten te kunnen bouwen die zelf al multimiljonair zijn. Als maar een kwart van de energie die gaat zitten in het WK Voetbal werd gespendeerd aan belangrijke zaken, zouden we malaria al de wereld uitgeholpen hebben. Om samen te vatten: waar zijn de suffragettes als je ze nodig hebt?

Er zijn wel stemmen tegen de sporthysterie. De Libische dictator kolonel Muammer Gadaffi zegt in The Green Book dat gaan kijken hoe andere mensen sporten net zo stom is als naar een restaurant gaan om te kijken hoe andere mensen eten. Umberto Eco, de Italiaanse auteur, verzet zich dapper tegen voetbal; hij noemt het 'het toppunt van onnozelheid', 'een voorstelling die de kosmos niets te bieden heeft', en 'het begin van de ontmenselijking van de mens'. Maar deze individuen staan alleen.

Het laatste regime dat zich uitsprak tegen sport, de taliban, is van het wereldtoneel verdwenen en zelfs zij waren minder overtuigd dan ze beweerden. Omdat ze niet zeker wisten wat nou wel en wat niet islamitisch was, twijfelden ze tussen het verbieden en het aanmoedigen van sport.

De verkeerde god

Geen religieuze beweging durft tegenwoordig te zeggen: 'Waarom aanbid je God niet in plaats van Manchester United?' Het traditionele linkse kamp, dat vroeger competitiesport attaqueerde omdat het een 'patriarchaal' oefenterrein van het kapitalisme zou zijn, bestaat bijna niet meer.

De New Zealand Anti-Sport Action Group, (en die kon Nieuw-Zeeland goed gebruiken) lijkt niet meer te functioneren. En er zijn dan wel een paar anti-sportwebsites, maar ik heb ze geteld en het zijn er minder dan anti-Bayern München-sites.

Het slimme van sport is dat het ons allemaal heeft ingelijfd door de ideologie dat sport open staat voor iedereen. Zelfs koningin Elizabeth blijkt een Arsenalfan te zijn, dat werd vorige maand onthuld; nou dan weet je wel dat alle barrières tussen de geslachten en de sociale klassen zijn verdwenen.

Sport verkoopt zichzelf als de 'universele taal' die ons allemaal samen zal brengen. Niemand wijst erop dat de twintigste eeuw, de eeuw waarin de internationale sport tot bloei kwam, ook de bloedigste uit de geschiedenis bleek te zijn.

Politieke bewegingen hebben door dat je de mensen kunt voorliegen of zelfs opblazen, maar van hun sport af moet blijven, anders verstoten ze je. 'Er is maar één ding', schrijft Eco, 'dat geen studentenbeweging, opstand, wereldwijde protestdemonstratie of wat er ook nog meer zij, voor elkaar zou krijgen. En dat is de bezetting van een voetbalveld op zondag.

Stemrecht voor mollen

Het was naïef dat de suffragettes het probeerden. De Times waarschuwde ze: 'Pogingen om sportevenementen te verstoren zullen je nooit wat opleveren in een sportminnend land, wat je zaak ook is. Golf Illustrated beweerde dat het 'bekrassen en beschadigen van een paar greens' nog geen bewijs was dat vrouwen stemrecht moesten krijgen, omdat 'volgens dat principe wormen, mollen, konijnen en ander ongedierte in het gras, ook stemrecht zouden verdienen'.

Zelfs toen suffragette Emily Davison bij de Derby van 1913 stierf onder de hoeven van het paard van de koning, was er nog maar weinig sympathie voor haar. Men zegt dat er tijdens het passeren van haar begrafenisstoet mensen waren die 'lang leve de jockey van de koning!' riepen. Volgens Kay is het niet eens zeker dat Davisons actie echt een aanval op sport was. Het is heel goed mogelijk dat ze zich niet onder de hoeven van het paard gooide, maar eenvoudigweg probeerde de baan over te steken om naar het station te gaan.

Uiteindelijk kregen de Britse vrouwen wel stemrecht dankzij de Eerste Wereldoorlog, toen ze nodig waren als arbeidskrachten. Kay's conclusie luidt: 'Het pijnlijkste verlies veroorzaakt door de daden van 'de wilde vrouwen' is waarschijnlijk het verlies van de goodwill van de Britse bevolking, inclusief de sporters.' Niemand zal die fout meer maken.

Overig

permalink | ga naar reacties |