Luister naar Clarence Seedorf!

22-5-2007

Door Simon Kuper

Clarence Seedorf irriteerde menig voetbalcoach en ploeggenoot. Zijn uitstekende staat van dienst maakt dat men zijn onophoudelijke drang om te praten vaak voor lief neemt. In samenwerking met De Pers.

 

 

Toen hij zijn eerste lunch nuttigde als speler van Real Madrid, besefte Steve McManaman dat zijn disgenoten allemaal Spaans spraken. 'Hallo', dacht de Engelsman, 'dat worden vijf lange jaren.'

Maar toen ontfermde Clarence Seedorf zich over hem. De Nederlandse middenvelder, die woensdag met AC Milan zijn vierde overwinning in de Champions League hoopt te boeken, is zowel de Engelse als de Spaanse en de Italiaanse taal machtig. Hij reed McManaman rond in Madrid en gaf hem wat handige tips om te overleven.

Seedorfs enige probleem, aldus McManaman, was dat hij nooit zijn mond kon houden. Nadat de coach van Real iets had uitgelegd op de training, stapte Seedorf naar voren en zei: 'Zo moet je dat helemaal niet doen. Je moet het zó doen. En dan moet je mij de bal geven.'

Seedorf is aardig en intelligent, en hij bedoelt het goed, maar hij werkt iedereen op de zenuwen. Toch is hij als Milan Liverpool morgen verslaat in de Champions League-finale in Athene, tweemaal zo vaak Europees kampioen als Manchester United in zijn hele clubgeschiedenis. Dat zou een compliment zijn voor AC Milan en voor de psychologen van die club, want er is vermoedelijk geen enkele andere vereniging die zou kunnen leven met zo'n bizarre persoonlijkheid.

King Kong

Seedorf werd 31 jaar geleden in Suriname geboren. Hij had toen al zo'n imponerend lichaam dat de zusters in het ziekenhuis hem de bijnaam King Kong gaven. Naar verluidt was hij nog maar acht dagen oud toen moedermelk al niet meer genoeg voor hem was en zijn voeding moest worden aangevuld met cassavepap.

Vanaf dat moment verliep alles in de hoogste versnelling. Hij was de facto de leider in zijn crèche, die bemiddelde in ruzies over speelgoed en andere kinderen troostte als ze hun ouders misten. Later was hij de jongste Nederlandse voetballer die in het hoofdelftal van zijn club zou debuteren, zelfs nog eerder dan Johan Cruijff.

Hij was een ultrasnelle betonnen muur met een enorm achterwerk. Seedorf kon op iedere positie spelen. Zonder in één of ander facet van de sport uit te blinken, kon hij passen, rennen, tackelen en het spel 'lezen'. Hij was waarschijnlijk pas 15 jaar oud toen hij zei: 'Eerst Ajax, dan het Nederlands elftal en dan Italië.' Toen hij zich op z'n negentiende aansloot bij Sampdoria uit Genua, had hij het allemaal al gedaan.

Opa

Toch hadden zich toen al overal zorgwekkende voortekenen voorgedaan. Op zijn zestiende kreeg Seedorf de kleedkamer-bijnaam Opa wegens zijn uitweidingen over discipline, verantwoordelijkheid en respect. Hij houdt nóg meer van communiceren dan van voetbal.

In zijn ogen is het altijd een goed moment om te praten. Tijdens zijn eerste gewonnen Champions League-finale, met Ajax tegen AC Milan in 1995, werd hij gewisseld. Terwijl de wedstrijd voortraasde, stond hij op van de bank om de beslissing aan te vechten bij de coach. Een alerte tweede doelman ving hem op en hield hem in bedwang totdat Seedorf, een wellevende persoonlijkheid, besloot de zaak te laten rusten, aldus zijn biograaf Simon Zwartkruis.

Voetbal is een hiërarchie met een coach aan de top. Wat dat betreft lijkt de sport op het negentiende-eeuwse Pruisische leger. Maar Seedorf ziet een elftal als een soort discussiegroep, waarin hij mensen kan helpen hun persoonlijkheid te laten groeien. Tijdens de rust bij een duel van Real legde hij de tactiek eens uit aan de trainer, Fabio Capello. Plotseling gooide die zijn jasje naar hem toe en schreeuwde: 'Als je het allemaal zo goed weet, moet jij maar de coach worden!' Zelfs Seedorfs agent zei tegen hem: 'Het is al moeilijk genoeg om een auto te besturen. Probeer dus niet de auto te zijn.'

Seedorfs neiging om zich te verliezen in humorloos, monotoon psycho-gebabbel heeft veel van zijn landgenoten van hem vervreemd. De Nederlanders verdachten hem er ook van niet hard genoeg te werken. Zijn fysieke uithoudingsvermogen is zo groot, dat hij nooit moe lijkt te worden van een partijtje voetbal.

Gedichten

Voetbal verenigt landen: als Nederland speelde, gaf bijna het hele land, uitgezonderd de mensen die een persoonlijke band met hem hadden, op hem af. Terwijl een vrijwel geheel blank Nederlands publiek hem uitfloot, zat zijn moeder huilend op de tribune. Zelfs Seedorf was aangeslagen. Op een kerstavond overwoog hij een gedicht aan het Nederlandse volk te schrijven. (Seedorf bedient zich altijd van gedichten en liederen als gewone woorden tekortschieten.) In 2004 werd hij uit het Nederlands elftal gezet. Nu hij sinds kort weer wordt geselecteerd, laat hij zich vernederen door bijvoorbeeld pas in de 86e minuut als wisselspeler het veld te betreden.

Alleen Milan begrijpt hem. De club beschikt over het meest geavanceerde medische centrum uit de voetbalsport, het 'Milan Lab'. In de lichamelijke en psychologische tests scoort Seedorf beter dan alle andere spelers. Hij is zó gespierd dat hij niet met gewichten mag trainen, aldus Zwartkruis. Beter nog: een psycholoog van het lab, Bruno de Michelis, kwam na een zorgvuldig onderzoek tot de slotsom dat hoe irritant Seedorf ook mag zijn, al zijn communicatie erop is gericht om mensen te helpen. De Michelis vroeg Milans spelers en trainers om hem te laten praten.

Milan-coach Carlo Ancelotti is een van de weinigen die dat kan accepteren. Een deel van zijn baan bestaat uit het luisteren naar mensen die hem vertellen hoe hij zijn werk moet doen. Iedereen die in dienst van Silvio Berlusconi kan functioneren en leiding kan geven aan het meest ervaren elftal uit het mondiale voetbal, is in staat om Seedorf te verdragen. Geen wonder dat Seedorf zijn volgende Champions League-finales met Milan wil winnen.

Het snelle hakje waarmee hij Filippo Inzaghi in staat stelde om te scoren tegen Bayern München - een hoogtepunt uit de Champions League van dit seizoen - toonde aan hoe de Milanspelers Seedorf na al die jaren hebben leren begrijpen. 'Hij luisterde meestal niet zo goed', vertelde teamgenoot Kaká aan een Nederlands blad. 'Nu luistert hij naar me en luister ik naar hem.' En luisteren naar Seedorf is al bijna een hele loopbaan op zich.

---

Reacties

---