Francisco Elson: snel, atletisch en bescheiden

Francisco Elson (1976) kan vannacht als eerste Nederlander een NBA-titel veroveren. Een 'raw talent' was hij toen Ben Ponsioen, coach van Jong Oranje, hem leerde kennen. Hij sleep de ruwe diamant tot een glinsterende edelsteen.

Francisco Elson strijdt vannacht in een best-of-seven serie in dienst van de San Antonio Spurs met de Cleveland Cavaliers om de NBA-titel (stand nu: 3-0 voor de Spurs).

Op 12-jarige leeftijd gaat de carrière van Elson bij AMVJ Rotterdam van start (nu Rotterdam Basketbal).

Het is lange tijd de vraag of Elson echter wel carrière wil maken in het basketballen. Zijn broer Patrick sterft op 21-jarige leeftijd uitgerekend op een basketbalveld aan de gevolgen van een hartstilstand. Zijn ouders zijn bang voor een erfelijke afwijking en een tijd lang laat Elson het basketbalveld links liggen.

Na een uitgebreide medische controle blijkt Elson echter zo gezond als een vis en hij neemt snel de bal weer ter hand. Dat blijft niet onopgemerkt, want op zijn 17e staat hij in Jong Oranje. Bondscoach Ben Ponsioen nodigt hem uit en is al snel onder de indruk van de capaciteiten van de adolescent: ‘Die jongen was toen al sterk, lang en atletisch. Hij bezat een enorme sprongkracht en op zijn 17e was hij al zo’n 2.08 meter.’

In vergelijking met Rik Smits (de Nederlander die in 2000 met de Indiana Pacers in de verloren NBA-finale tegen de Los Angeles Lakers stond) komt Elson er in de ogen van Ponsioen een stuk beter van af: ‘Smits had van zichzelf alleen lengte en bezat verder geen bijzondere talenten. Elson was in alle opzichten een talent, maar blonk vooral uit in snelheid en atletisch vermogen.’

Gecharmeerd

Jong Oranje in 1994 op het toernooi in Rijen. Bovenste rij (v.l.n.r.): Rene Mol (fysio), Thijs Mulders (2.02m), Casper Vreenegoor (1.83m), Peter van Passen(2.10m), Raoul Heinen (1.91), Daniel Gadzuric (2.08m), Ben Ponsioen (head coach), Duco Tjeerde (ass. Coach). Onderste rij (v.l.n.r.): Marnhord Martina (2.05), Sydmill Harris (1.95m), Harvey van Stijn (1.96m), Niels Vorenhout (2.01m), Ron Borstel (1.86m), Francisco Elson (2.08m) en Alphons van Ierland (2.14m).

In juni 1994 komt Jong Oranje uit op een groot internationaal jeugdtoernooi in Rijen, het AA Drinktoernooi. Tijdens dit toernooi wint Jong Oranje van Jong Duitsland met in de gelederen onder meer de huidige NBA-ster Dirk Nowitzki (Dallas Mavericks).

Ponsioen dient vervolgens bij de Nederlandse Basketbal Bond een plan in om voor dit succesvolle Nederlandse team een soort opleiding te organiseren, analoog aan het succesvolle Bankrasmodel in het volleybal. ‘Helaas kwam dit plan nooit van de grond,’ aldus Ponsioen.

Ponsioen besluit om voor het toernooi in Rijen twee bevriende Amerikaanse coaches uit te nodigen, zodat zij met eigen ogen kunnen zien wat voor talent Elson is. De Amerikanen, Scott Beeten en Ben Braun zijn werkzaam aan de Universiteit van Berkley. De laatste is een zogenoemde Big Man Coach (specialist in het trainen van centers) en hij is direct gecharmeerd van Elson.

Berkeley

Elson beschikt echter nog niet over het vereiste middelbare schooldiploma en moet daarom eerst twee jaar naar het Texaanse Kilgore Junior College. Hierna kan hij naar Berkeley en ontwikkelt zich in een razend tempo.

Met de Bears van Berkeley weet Elson zich te onderscheiden. Hij wint met zijn ploeg het prestigieuze National Invitation Tournement (NIT), het oudste collegebasketbaltoernooi. In 1999 wordt Elson dan ook ‘gedraft’ door de Nuggets, de NBA-ploeg uit Denver.

Hij is letterlijk en figuurlijk nog een lichtgewicht, dus de Nuggets besluiten om hem in Europa te stallen, zodat hij daar ervaring kan opdoen en kilo`s kan winnen. Van 1999 tot 2003 komt hij uit voor respectievelijk Barcelona, Valencia en Sevilla.

Ponsioen is uiteindelijk toch blij verrast dat Elson, in het seizoen 2003-2004, terugkeert naar Denver: ‘De meeste spelers die naar Europa worden gestuurd, blijven daar. Het is een prestatie op zich dat Elson zich weer terug naar Amerika wist te knokken.’

Edele delen

In 2004 komt Elson voor het eerst uitbreid in de Amerikaanse media in de play-off serie tussen de Minnesota Timberwolves en zijn Denver Nuggets. Tijdens een bevlogen duel tussen Elson en Kevin Garnett grijpt de laatste Elson in de edele delen. Elson maakt Garnett uit voor homo. Geschrokken van de reacties in de media en van actiegroepen voor rechten van homoseksuelen, besluit Elson zijn excuses aan te bieden. Ponsioen: “Ik heb het daar met Elson later nog wel eens over gehad. Volgens hem werd het hele incident enorm opgeblazen en stelde het in werkelijkheid allemaal weinig voor. Maar ja, de kranten moeten ook vol. Francisco is een rustige, aardige en bescheiden jong. Die zit niet te wachten op dit soort rellen.”

Sinds vorig jaar speelt Elson bij de Spurs. De kans is volgens Ponsioen erg groot dat zijn ploeg de titel gaat binnenhalen: “De Caveliers zijn veel te afhankelijk van sterspeler LeBron James. Bij de Spurs hebben ze veel meer mogelijkheden om te variëren en heerst een zeer collegiale sfeer, waardoor iedereen bereid is zich op te offeren voor het grotere belang.”

Volgens Ponsioen zijn de meeste Amerikanen niet erg blij met een eventuele titel van de Spurs: “Er zitten zoveel buitenlanders bij de Spurs. Dat steekt bij de Amerikanen.”

Basketbal

permalink | plaats reactie |

Reacties