Voetbal leeft in de VS al lang

David Beckham vertrekt naar LA Galaxy. Hij moet ervoor zorgen dat beroepsvoetbal populair wordt in de VS. Een onmogelijke opgave, vindt Simon Kuper.

Vorig jaar zat ik op een avond aan een meer in Noorwegen met dé twee experts op het gebied van het leven in een Amerikaanse buitenwijk. Trey Parker en Matt Stone, de makers van South Park, de briljante tekenfilmparodie op het leven in suburbia waren deelnemers aan dezelfde conferentie als ik. We hadden het onder meer over het voetbal in Amerika. Ja, dit is echt gebeurd.

Ik moet weer aan die avond denken, terwijl David Beckham zijn vele koffers pakt om af te reizen naar Los Angeles. Hij is de nieuweling bij LA Galaxy en moet ervoor zorgen dat beroepsvoetbal in de buitenwijken van de Amerikaanse steden, zeg maar South Park in het echt, aan populariteit wint. Om het cliché te gebruiken: hij moet voetbal in Amerika ‘op de kaart zetten’. Dat is een onmogelijke opgave, want voetbal staat in Amerika al lang op de kaart. Er is zelfs een levendige voetbalcultuur. Het is alleen een heel andere cultuur dan waar dan ook en dat zal zo blijven, Beckham of geen Beckham.

Enorm succes

In tegenstelling tot wat men over het algemeen denkt, is het Amerikaanse voetbal een enorm succes. Hoewel de VS al vier grote teamsporten hadden en niet zaten te wachten op een vijfde, is de sport sinds 1970 vrijwel vanuit het niets opgekomen en heeft de Amerikaanse jeugd veroverd. Nu spelen er meer kinderen onder de twaalf voetbal dan honkbal, American foot-ball en ijshockey samen. Ik moet toegeven dat ze er zelden naar kijken.

Toen we aan het meer zaten, vertelde Stone me dat hij zijn hele jeugd gevoetbald had; toch had hij nooit de namen van vijf profs kunnen noemen. In feite wist hij als kind niet eens dat er zoiets als profvoetbal bestond. Zo ging het met veel jongens uit de buitenwijken. ‘Het werd een standaardgrapje’, schrijft David Wangerin in zijn boek Soccer in a Football World. ‘De reden dat zoveel Amerikanen voetballen, is dat ze er dan tenminste niet naar hoeven te kijken.’

Toch is het voetbal doorgedrongen tot de meeste onderdelen van de Amerikaanse showbizz, van de Sopranos tot de presidentsverkiezingen, waarin ‘voetbalmoeders’ als belangrijke figuren worden beschouwd. En hoe je ook denkt over immigratie, voor het Amerikaanse voetbal is het geweldig. Meer dan 35 miljoen inwoners van de VS zijn ergens anders geboren; misschien eenderde van hen in Mexico, een land dat verzot is op voetbal. Het is dus geen wonder dat vorig jaar bijna 20 miljoen Amerikanen tenminste één keer voetbalden. Waarschijnlijk zijn dat er alleen in Brazilië meer. Veel etnische groepen in Amerika volgen het buitenlands voetbal. En dat doet ook de groeiende groep Amerikanen die Stone aanduidt met de ‘nerds die van voetbal een cult maken’ en die ’s middags van hun werk wegblijven om de Champions Leaguewedstrijden te zien.

Naar het WK kijken zelfs de mensen uit de buitenwijken. Iets minder dan 17 miljoen Amerikanen keken vorig jaar naar de WK-finale, dat zijn er vier miljoen meer dan een gemiddelde wedstrijd in de NBA-finale trekt en bijna even veel als bij de World Series in 2006.

Maar bijna niemand volgt de Major League Soccer (MLS) waar Beckham nu bij gaat spelen. Zoals auteur Dave Eggers schrijft: ’Je vindt het verslag van de wedstrijden meestal in een hoekje van de sportpagina, ergens bij de auto-advertenties en het verslag van de biatlon.’

Tractortrekken

‘De kijkcijfers van de MLS-wedstrijden liggen ergens in de buurt van, en soms zelfs nog onder, de kijkcijfers van tractortrekken, skateboarden en zeebaars vissen’, schrijft Andrei Markovits, hoogleraar politicologie aan de Universiteit van Michigan. Beckhams opdracht is om de MLS naar South Park te brengen.

Toch tonen de mensen die hem ingehuurd hebben dat ze geen idee hebben waarom de buitenwijken van voetbal houden. De sport heeft een grote rol gespeeld in het leven van jongens als Matt Stone, omdat voetbal in Amerika niet tot de grote sporten hoort. De voetbalmoeders zijn juist blij dat voetbal geen belangrijke professionele sport is, zoals basketbal en American football. Heel wat Amerikanen hebben genoeg van die profsporten en de sterren die erbij horen; sterren die zich misdragen en verwerpelijke dingen doen als schieten op de chauffeur van hun limousine. De moeders zien voetbal daarentegen als een onschuldige sport, niet besmet met bepaalde aspecten van het moderne Amerika: niet gewelddadig, niet draaiend om geld en niet zo zwart.

Blanke studententypes

De meeste Amerikaanse voetbalprofs verdienen een bescheiden salaris, één van Beckhams teamgenoten krijgt een basissalaris van 10.000 dollar per jaar. Het zijn vaak blanke studententypes uit middenklassegezinnen. Dat doet het goed in South Park.

Volgens Markovits is voetbal in elk ander land ‘bij uitstek het terrein van de onbetwiste mannelijkheid’. Alleen in Amerika is het voor vrouwen mogelijk geweest de sport naar zich toe te trekken.

Veel Amerikanen spelen graag voetbal maar weinigen kijken naar de Amerikaanse wedstrijden. En maar een heel klein deel van de Amerikanen gaat naar het stadion.

De MLS is misschien al te laat om de Amerikaanse fans weg te lokken bij het buitenlandse voetbal, maar dat is ook niet zo belangrijk. De MLS staat niet gelijk aan het Amerikaanse voetbal, het is maar een klein stukje van de puzzel. Beckham zou wel eens kunnen merken dat zijn Amerikaanse publiek bij Real Madrid groter was dan het ooit bij Galaxy zal zijn.

Voetbal

permalink | plaats reactie |

Reacties