Zoeken

De grootste Nederlandse favoriete op dat nummer was echter niet Mastenbroek, maar ploeggenote Willy den Ouden zijn. Zij had op dit onderdeel in 1934 de toen pas 15 jaar oude Mastenbroek verslagen bij de Europese Kampioenschappen. Bovendien had ze een half jaar voor de Spelen het wereldrecord nog verbeterd naar 1.04,6 min.

In de series opende Mastenbroek sterk, met een verbetering van het olympisch record met vier tienden. Willy den Ouden deed het wat rustiger aan, maar won ook haar heat. Snelste achter Mastenbroek was de Argentijnse Jeannette Campbell, die de derde Nederlandse, Tini Wagner, achter zich hield. Een dag later, in de halve finale, evenaarde Mastenbroek haar recordtijd. Daarmee was ze wederom de snelste, maar de andere dames bleven niet veel achter. Mastenbroek, Den Ouden en Wagner kwalificeerden zich alledrie voor de eindstrijd.

De ontknoping van de 100 m vrij. Van boven naar beneden: Den Ouden (4e), Mastenbroek (1e), Campbell (2e) en Arendt (3e).

In de finale was het de Duitse Gisela Arendt die als snelste van het startblok was. Bij het keerpunt lag ze nog voor, maar dan kwam Campbell langszij en vervolgens ook Mastenbroek. Met een geweldige eindsprint trok de jonge Rotterdamse weg naar 1.05,9, min. wederom een olympisch record. Achter haar beslechtte de Argentijnse de strijd om de tweede plek in haar voordeel. Willy den Ouden eindigde op een toch teleurstellende vierde plek, Wagner tikte als vijfde aan. Het was pas het eerste olympische succes voor Rie Mastenbroek, de komende dagen zouden er nog meer volgen.

Rie met haar medailles. Foto Guus de Jong.

Nog 390 dagen tot Beijing 2008.

Nederlands goud · Olympische Zomerspelen · Op weg naar Peking · Zwemmen

permalink | plaats reactie |

Reacties

wout visser: Maurice, we hebben eerder langsgehad dat de NSB al ver vòòr de tweede wereldoorlog in Nederland een bekende politieke partij was.
geplaatst op: 19-7-2007 20:17:12u. | e-mail

Maurice Beerthuyzen: Het ouderlijk huis van Den ouden werd inderdaad gebombardeerd tijdens het bombardement van Rotterdam. Het zou dan wel vreemd zijn als Den Ouden zich zou aansluiten bij een partij die aan de kant van de agressor stond.
geplaatst op: 19-7-2007 20:07:12u.

Ton Bijkerk: Zelfs als het in dit boek staat hoeft er niets van te kloppen! Het verhaal dat Willy na de oorlog naar Amerika is vertrokken deugt ook voor geen meter! Ze was in Zweden, getrouwd met de scheepsmagnaat Broms: daarvan is ze in 1946 gescheiden. Ze hertrouwde in 1953 met Wicher Hoogte Jager, maar al vier jaar later volgde een echtscheiding. In 1958 trouwde ze voor de derde keer met Jan Edwin Schupper. Dit huwelijk duurde nog géén jaar. Ik heb eerder nergens iets kunnen vinden over heer vermeende NSB-gezindheid, noch over een reis naar Amerika! Ik zal nu contact zoeken met het Gemeente-archief van Rotterdam!
geplaatst op: 19-7-2007 19:55:08u. | e-mail

Jeroen: Dank voor het opzoeken, Wout!
geplaatst op: 19-7-2007 19:42:59u.

wout visser: Vriendelijke verdedigers van Willy den Ouden, ik heb het bewuste boek boven water: 'Met goed fatsoen (omzien naar de jaren dertig)', door Herman Pijfers. Uitgeverij de Prom te Baarn, verschenen in 2000, ISBN 90 6801 714 4.

Pijfers meldt in zijn voorwoord, dat hij degelijk te werk is gegaan, met de 'meest welwillende' assistentie van het Gemeentearchief Rotterdam. En het Spaarnestad Fotoarchief in Haarlem.

Komen we nu toe aan Willy den Ouden. Ik citeer van bladzijde 201, over de OS 1936: "... Willy den Ouden zwom een wereldrecord op de 100 meter vrije slag dat tot 1956 stand zou houden. Haar vader had een druk bezocht café naast de Passage aan de Coolsingel, dat bij het bombardement werd verwoest. Van haar hoorde je later niet veel meer - ze had zich aangesloten bij de NSB: na de oorlog was ze naar Amerika vertrokken."

Ik voeg er zoals gezegd aan toe, dat ik dit verhaal al vòòr 2000 zelf van meer dan één Rotterdamse kant had gehoord.

Schiet u maar ...
geplaatst op: 19-7-2007 18:05:49u. | e-mail

ton Bijkerk: Er zijn meer grote verschillen tussen Rie Mastenbroek en Fanny Blankers-Koen. Rie werd na Berlijn 1936, ik meen zelfs in 1937 of 1938 door de zwembond professional verklaard omdat ze een baantje had aangenomen als zweminstructrice. Dat veroorzaakte een levenslang durende kloof tussen haar en de KNZB.
Met betrekking tot de NSB-gezindheid van Willy den Ouden wil ik nog opmerken dat dit nergens is vermeld in de direct na-oorlogse interviews met haar, zoals die zijn gepubliceerd in het tijdschrift "De Sportwereld". Willy den Ouden was volgens ingewijden 'over het paard getild' in de periode na haar grote zwemsuccessen, hetgeen wordt bevestigd in officiële documenten van het Ministerie van Justitie uit WW2. Zie mijn biografie over Willy den Ouden in het Journal of Olympic History van augustus 2006.
geplaatst op: 17-7-2007 13:09:53u. | e-mail

wout visser: Het verschil tussen Rie Mastenbroek en Fanny Blankers-Koen: Rie was een meisje dat graag op een gewone manier wilde leven. Fanny had een echtgenoot die journalist bij de Telegraaf was - en haar enorme PR bezorgde.
geplaatst op: 17-7-2007 6:34:49u. | e-mail

Jeroen: Sorry, die laatste post was van mij, niet van Wout...
geplaatst op: 16-7-2007 21:10:26u.

Wout: Dank voor je uitgebreide toelichting! Ik vind je uitleg over dat het doodzwijgen een diepere oorzaak moet hebben wel wat vergezocht (er zijn tenslotte tientallen vergeten kampioenen, zelfs Rie Mastenbroek is niet bijzonder bekend, vergeleken met bijvoorbeeld Fanny Blankers-Koen), maar het is zeker niet ondenkbaar.
geplaatst op: 16-7-2007 21:09:54u.

wout visser: Jeroen, ik heb al meer klachten over Willy den Ouden's veronderstelde NSB-liefde gehad.

Ik heb het vroeger van oudere Rotterdammers gehoord, en heb het een jaar of vijf nog gelezen in een verantwoord boek over Rotterdam uit de jaren dertig (schrijver en titel weet ik niet meer). Volgens deze schrijver was WdO's politieke gezindheid destijds in heel Rotterdam bekend.

En dat beroemde sport(st)ers de publiciteit niet opzoeken, komt vaker voor: Rie Mastenbroek zelf, een generatie later Joop Zoetemelk, en weer een generatie later Yvonne van Gennip. Toch blijven deze sport(st)ers gevierd in de herinnering van mensen die hun pieken bewust hebben meegemaakt. Of het van een oudere generatie overgedragen hebben gekregen.

Zo niet Willy den Ouden. De jarenlange, graf-achtige stilte rondom haar persoon rijmt niet met haar grote sportieve kaliber. En moet dus een diepere oorzaak hebben.

Tenslotte voor de zuiverheid nog een paar gedachtenpunten:

1 in de jaren dertig was de NSB in de Nederlandse politiek een curiositeit. Niemand had toen enig benul van haar medeplichtigheid aan Hitler's monsterlijke misdaden - dat kwam pas tijdens de oorlog (toen Willy den Ouden in Zweden woonde), en daarna.

2 er zijn zoveel Nederlanders niet lid van de politieke partij van hun voorkeur.

3 Willy den Ouden was in de jaren dertig een tienermeisje.

4 Totalitaire regimes geven veel geld uit aan sport, en iemand die voor zijn/haar sport leeft kan zich om die reden daartoe aangetrokken voelen.

5 WdO heeft het haar opgeplakte NSB-etiket nooit ontkend.
geplaatst op: 16-7-2007 20:54:40u. | e-mail

Jeroen: Wout, de NSB-gezindheid van Willy den Ouden is mij in ieder geval niet bekend, en ik kan er ook nergens iets over vinden. Als het dan inderdaad "algemeen bekend" is, dan mis ik kennelijk iets. Heb je een bron of iets dergelijks?

Of ze is doodgezwegen weet ik ook niet, wel heeft ze zich afzijdig gehouden van de zwemsport (zoals onder andere te lezen in deze uitgebreide biografie: http://members.chello.nl/w.mastop/zwemmen/wie20is20wie/ouden.html).
geplaatst op: 16-7-2007 20:13:04u.

wout visser: Willy den Ouden's NSB-gezindheid was/is in Nederland volgens mij algemeen bekend - ik heb het in de loop der jaren van meerdere kanten vernomen.

De NSB bestond ook al in de jaren dertig, al besefte toen nog niemand wat er komen ging. En het is onweerlegbaar, dat WdO na de oorlog is doodgezwegen.
geplaatst op: 16-7-2007 15:00:08u. | e-mail

Ton Bijkerk: Wie heeft geconstateerd dat Willy den Ouden NSB gezind zou zijn? Zij verbleef immers tijdens WW2 in Londen en werkte zelfs korte tijd voor het Nederlandse bestuur aldaar. Ze trouwde een Zweedse scheepsmagnaat en kwam pas in 1946 terug naar ons land toen haar eerste huwelijk was gestrand.
geplaatst op: 16-7-2007 12:55:43u. | e-mail

Jeroen: Klopt Wout, Rie Mastenbroek had pas 1x goud gewonnen toen de 100 m rugslag-finale was. Een verslag daarvan komt morgen op de site.
geplaatst op: 15-7-2007 21:07:42u.

wout visser: Om helemaal de puntjes op de i te zetten: volgens een andere bron had Rie Mastenbroek bij het zwemmen van de finale 100 meter rugslag nog maar één gouden medaille gewonnen, i.p.v. twee.

In ieder geval heeft Rie later één van haar gouden medailles beschikbaar gesteld om geld te verwerven voor het bouwen van een dorp voor gehandicapten.
geplaatst op: 15-7-2007 19:34:14u. | e-mail

Jeroen: Dina en Nida zijn allebei goed. Dina is de naam op haar geboortecertificaat, Nida haar roepnaam.
geplaatst op: 15-7-2007 18:08:25u.

Jurryt: Dina is Nida, maar voor de rest klopt het. Nida Senff zwom zich de onsterfelijkheid in door als enige ooit goud te winnen na het missen van het keerpunt.
geplaatst op: 15-7-2007 11:34:42u. | website

wout visser: Ja, de bescheiden Rie Mastenbroek uit Rotterdam hoort ongetwijfeld thuis in het rijtje Anton Geesink, Ard Schenk, Sjoukje Dijkstra, Ada Kok, en de net zo bescheiden Yvonne van Gennip.

OS 1936 in Berlijn: drie keer goud en één keer zilver. Vier medailles op één persoon was toen een nieuw Olympisch record bij de vrouwen.

En van die ene keer zilver wordt gefluisterd, dat Rie haar ploeggenote Dina Senff expres had laten winnen. Dina had in de finale 100 meter rugslag een keerpunt gemist, en moest daardoor een enorme achterstand goedmaken. Dat deed ze magistraal. Rie, die op dat moment al twee gouden plakken had, liet haar winnen omdat ze haar ploeggenote ook wat gunde ...

Nederland stond op zijn kop, niet in de laatste plaats door de uitstekende radioverslagen van Han Hollander.

Andere hoofdrolspeelsters in de Rie Mastenbroek-sage: trainster 'Ma' Braun, en favoriet Willy den Ouden. Laatstgenoemde was in de oorlog NSB-gezind, en is daarom na 1945 doodgezwegen.
geplaatst op: 15-7-2007 10:21:45u. | e-mail

Sportgeschiedenis.nl

De alternatieve bron voor sportnieuws

Zoeken

Nieuwsbrief

Rubrieken

Multimediaal

Sportbeeld van de dag

Nederlands goud (22)

Reacties