FC Twente in de jaren zeventig: veel glorie en weinig prijzen

FC Twente had in de jaren zeventig kampioen moeten worden, een Europese beker moeten pakken en de KNVB-beker winnen. Helaas lukte alleen het laatste.

FC Twente in 1965. ANP Fotoarchief

In 1970 was Feyenoord verantwoordelijk voor Nederlands eerste Europacup, waarna tot en met 1974 nog vier andere cups naar West-Nederland kwamen. Johan Cruijff was in die jaren op zijn top, en de mensheid vergaapte zich aan Ajax’ vernieuwende totaalvoetbal. Oranje maakte in 1974 wereldwijd furore op het WK in West Duitsland. Maar …dit alles neemt niet weg, dat er destijds aan de andere kant van Nederland óók goed werd gevoetbald. In de serie over spetterend voetbal van buiten de Randstad strijken we vandaag neer in Enschede: FC Twente, de trots van oost Nederland.

FC Twente was in 1965 een ongewenste baby uit het gedwongen huwelijk tussen Sportclub Enschede en Enschedese Boys - een club van de maatschappelijke middenklasse en een van het volk. Hun fusie riep in de textielstad van weleer forse emoties op, maar werd gewoon doorgedrukt: Enschede was te klein voor twee clubs in het betaalde voetbal. In de jaren erna werd het Enschedese model in veel andere Nederlandse steden gekopieerd.

Johan Cruijff schudt in 1969 de hand van Eddy Achterberg. Ze doen niet mee aan de wedstrijd van Ajax tegen FC Twente, die door de Tukkers met 1-0 wordt gewonnen. ANP Fotoarchief

De siamese tweeling

Na een moeizame schuld- en spelerssanering kreeg het prille FC Twente in de tweede helft van de jaren zestig de wind in de zeilen. Dat was vooral te danken aan zijn ‘siamese tweeling’, voorzitter Henk Olijve en trainer Kees Rijvers. Werd de oostelijke club in 1968 nog achtste in de eredivisie, een jaar later eindigde FC Twente met stip op de derde plaats.

In dat bewogen seizoen 1968-’69 deden de Tukkers met goed voetbal van zich spreken. Onder meer door Ajax thuis met 5-1 af te drogen. Het was het elftal van voorstopper Willem de Vries, verdediger Benno Huve, rechterspits Theo Pahlplatz en centrumspits Dick van Dijk. En ook van libero Epi Drost, Twente’s voetballer van de twintigste eeuw. En zeker ook van publieksspeler Eddy Achterberg, bijgenaamde ‘de Keu’. In de grandioze return tegen Ajax, op koninginnedag 1969 in Amsterdam, bracht Achterberg de grootste gemiste kans uit de geschiedenis van de eredivisie op zijn naam.

Ook in het Europese voetbal verliep FC Twente’s opbouw geleidelijk. Bij hun debuut, in het seizoen 1969-’70, vlogen de Tukkers er in de eerste ronde van de UEFA-Cup al uit. Dat gebeurde in twee vergeten wedstrijden tegen het Franse FC Rouen: 2-0 verlies in Frankrijk, 1-0 winst thuis.

Maar de opgaande lijn werd in Enschede onverstoorbaar doorgetrokken. Ook toen architect Kees Rijvers in 1972 naar PSV vertrok, en co-trainer Spitz Kohn het elftal overnam. Het stabiele FC Twente ging gewoon dóór, en verspeelde op de allerlaatste speeldag van de competitie 1973-’74 het landskampioenschap aan Feyenoord - tegen Feyenoord. De thuisclub won in Rotterdam met 3-2.

De UEFA Cup van 1975 die aan Twente voorbijging. ANP Fotoarchief

Tierlala-Twente

In de eerste helft van de jaren zeventig kwam FC Twente regelmatig uit in de UEFA Cup - kwartfinale in 1970-’71, halve finale in 1972-’73. Met fris, open en intelligent voetbal, gekenmerkt door balbezit, bouwde het elftal in Europa een goede naam op. Onder meer tegen grootmachten als Juventus en Borussia Mönchengladbach. FC Twente stond altijd garant voor een leuk avondje televisievoetbal, prima opgeluisterd door het commentaar van Henk Terlingen. Tierlala-Twente was zijn publiek-yel. De club uit het (oude) Diekmanstadion verwierf zich een cultstatus.

De grootste Europese klapper kwam in 1974-’75, toen Juventus in de halve finale van de UEFA-Cup werd uitgeschakeld. Twente’s knappe 0-1 overwinning in Turijn (na 3-1 winst thuis) dwong in heel Europa bewondering af. Het klassedoelpunt was van spits Johan Zuidema.

In de dubbelfinale wachtte Borussia Mönchengladbach. Arnold Mühren, die destijds ook in Enschede voetbalde, vertelt: “Uit tegen Borussia Mönchengladbach speelden we in een geweldige wedstrijd 0-0, en iedereen rekende erop dat we de zaak thuis zouden afmaken. Wij ook, dus kozen we massaal voor de aanval en stonden binnen twintig minuten met 3-0 … achter. Verliezen van dit wereldelftal was geen schande. Alleen hadden we het gevoel dat we na de 0-0 in Duitsland een unieke kans hadden laten liggen”. Het werd 1-5 voor de Duitsers, en kort daarna verloor het zwaar favoriete Twente de KNVB-bekerfinale van FC Den Haag.

Dezelfde Achterberg als hierboven juicht als het enige doelpunt valt in de wedstrijd tegen Ajax. Nationaal Archief

Met deze dubbelafgang zette het verval in. In 1977 was er nog een opflikkering, toen FC Twente eindelijk zijn eerste grote prijs pakte: de KNVB-beker. In het daaropvolgende Europacup 2-toernooi reikte de club tot aan de halve finale. Het waren de laatste wapenfeiten uit zijn grootste periode.

FC Twente uit de jaren zeventig is het positieve verhaal van een goed geleide club, die met prima voetbal de Europese top haalde. Maar ook van een club die zich op beslissende momenten te gemakkelijk liet afbluffen. Met spelers als Piet Schrijvers, verdediger Kees van Ierssel (die in 1974 als invaller met Oranje op het WK was), Frans Thijssen, spits Jan Jeuring en de gebroeders Van de Kerkhoff had er meer in gezeten. Linkback Kalle Oranen, ook al zo’n Twente-beroemdheid, vatte het krachtig samen: “Met dit elftal had FC Twente minstens kampioen van Nederland moeten worden.”

Voetbal

permalink | plaats reactie |

Reacties