Sport van buiten de Randstad: oude filmpjes uit Nijmegen

A.W. Bruna brengt de dvd-serie Mijn Nostalgisch Nederland uit, met filmbeelden van diverse Nederlandse steden en streken uit de tijd dat er film bestaat - dus ruwweg de laatste honderd jaar. We gaan wandelen, voetballen en zwemmen in Nijmegen.

Eugene Marijnissen van NEC in 1976. ANP Fotoarchief

Het leuke is dat Bruna de sport niet vergeet, al geeft de ene dvd hiervan meer dan de andere. Ik veronderstel dat het sportverleden van stad of streek een rol speelt. En natuurlijk ook de kwaliteit van het beschikbare filmmateriaal.

Wat dat betreft val ik met mijn dvd over Nijmegen in de prijzen. Kan ook niet anders, want deze stad heeft met zijn Vierdaagse een wereldberoemd sportevenement. Er zijn royale beelden van dit wandelgebeuren uit 1967, toen prins Claus meeliep. Ik was erbij, en herinner me dat Claus’ beveiliging uit een agent te paard bestond – zo ging dat in 1967. Die reed een paar meter voor hem uit en maande het publiek om rustig te blijven en iedereen gehoorzaamde netjes. Het enthousiasme was groot, vooral toen prinses Beatrix haar echtgenoot aan de finish zijn medaille opspeldde.

Ook toont de Nijmegen-dvd een aardig (en helaas ongesproken) filmpje over het afdelingskampioenschap van NEC uit 1928. Mijn jubileumboek licht toe: ‘NEC beschikte over een geweldig elftal, bestaande uit eigen Nijmeegse volksjongens, maar kwam telkens weer een klein stapje tekort. Om in de eerste klasse (= eredivisie) terecht te komen moest een tweede klasser meer doen dan alleen kampioen worden. Want na afloop van de gewone competitie volgde een soort nacompetitie. Daarin kwamen de kampioenen van de tweede klassen A en B uit tegen de nummer laatst van de eerste klasse. In 1928, 1929, 1931 en 1934 werd NEC telkens kampioen van de tweede klasse B. Bovendien werd de club in 1930, 1932 en 1933 derde en in 1935 tweede.’

Prins Claus in de Wandelvierdaagse van Nijmegen. ANP Fotoarchief

Nooit de Eerste Klas

In die jaren stond N E C in Nijmegen spottend voor ‘Nooit Eerste Classer’, wat voor de club een waar trauma werd. Dit werd in 1935 nog erger toen stadsgenoot SCH wèl naar de eerste klasse promoveerde. Deze promotie lukte NEC pas in 1936, toen de club in de nacompetitie hetzelfde SCH en Borne (kampioen van de tweede klasse A) achter zich liet.

Filmpjes over prins Claus op de Vierdaagse, en over NEC in 1928. Daarnaast geeft de Bruna-dvd aandacht aan de Nijmeegse werkverschaffingsprojecten uit de jaren dertig. In de crisisjaren was de werkloosheid groot in Nederland, en zeker in Nijmegen. De regering deed er iets aan door met overheidsprojecten mensen aan het werk te zetten. In Nijmegen ontstond op die manier het Goffertpark, met het NEC-stadion - inmiddels vernieuwd. Voor dit stadion moest een kuil van zes meter diepte worden uitgegraven, ter grootte van een voetbalveld-met-sintelbaan. Alles met de hand, wel te verstaan, want het ging tenslotte om werkverschaffing.

Het werkstuk leeft in Nijmegen voort als de bloedkuul, wat staat voor bloedkuil. Wie in het Colijn-tijdperk via een werkverschaffingsproject aan de slag kwam, kon rekenen op zwaar lichamelijk werk tegen minimale betaling. 

Sportfondsenbad

Een ander Nijmeegs werkverschaffingsproject was het Sportfondsenzwembad aan de Beethovenstraat. Leuk dat de dvd dit noemt, want het ging hier voor honderd procent om breedtesport. Het 25-meterbad, aan één kant ondiep, heeft in de Nederlandse topsport nooit meegedaan.

Het is ook leuk om een heel persoonlijke reden: op deze plaats begon uw verslaggever in 1958 zijn redelijke waterpolocarrière. Het bad is inmiddels verbouwd, maar ik kan het oude interieur nog altijd uittekenen. En de sterke chloorlucht ruiken. Chloor dat je oogwit steevast rood kleurde, en waar je wel eens hoofdpijn van kreeg. Het zwembad werd in 1937 officieel geopend.

Tot zover de Nijmeegse sport van de laatste honderd jaar. Zoals gezegd brengt de Bruna-dvd meer filmpjes: in 1936 opende koningin Wilhelmina de Waalbrug, in die tijd de grootste boogbrug van Europa. Er was ook een dieptepunt: het bombardement van 1944, dat de Nijmeegse binnenstad grotendeels verwoestte. Het was een vergissing, want de Amerikaanse piloten dachten dat ze boven Duitsland vlogen …

Sport in beeld · Sportdvd's · Voetbal · Zwemmen

permalink | plaats reactie |

Reacties