De voetbalburgeroorlog Ajax - Feyenoord

Op 12 januari 1972 stond Nederland op de rand van een burgeroorlog. De toekomst van ons land lag in handen van de Zwitserse atlete Meta Antenen, die de loting verrichte voor de kwartfinales van de Europa Cup 1. De kans dat Ajax aan Feyenoord werd gekoppeld was één op vijf. De straten waren leeg toen de NOS rechtstreeks verslag deed van het moment dat ons land misschien uiteen zou vallen.

Met een van pijn vertrokken gezicht ligt Piet Keizer tijdens Ajax - Feyenoord op de grond. Hij heeft zojuist gescoord. Even later zou hij het veld verlaten. ANP Fotoarchief

In het seizoen 1971-1972 stond het Nederlandse clubvoetbal op zijn absolute top. Feyenoord als landskampioen speelde in de Europa Cup 1, naast Ajax als winnaar van het toernooi een jaar eerder. Beide clubs bereikten de laatste acht en toen werd het spannend. De nationale rivaliteit tussen Amsterdam en Rotterdam, tussen Ajax en Feyenoord, zou wel eens op internationaal niveau uitgevochten kunnen worden.

De belangen werden dus aanzienlijk groter: Feyenoord wilde de Europa Cup terug, die het aan Ajax was kwijt geraakt, en zou dat dan kunnen doen door die aartsrivaal zelf uit te schakelen. Ajas daarentegen wilde de Europa Cup behouden, die het van Feyenoord had overgenomen, en zou dat dan kunnen doen door die aartsrivaal zelf uit te schakelen. Kortom: die kwartfinale zou dan ergens over gaan en het Nederlandse voetbal kunnen scheiden in elkaar betwistende kampen.

Ook omdat er in dit toernooi nog nooit eerder een puur-Nederlandse wedstrijd was geweest, wist niemand wat hiervan de gevolgen konden zijn. De enige keer dat twee Nederlandse ploegen elkaar op internationaal niveau hadden ontmoet, was in de finale van de Intertoto van 1962 tussen Ajax en Feyenoord. De Amsterdammers wonnen toen met 4-2. Maar wat er zou gebeuren als het om een plek in de halve finale van de Europa Cup 1 ging?

Feyenoord behaalde via Dinamo Boekarest de kwartfinale. Lex Schoenmaker scoort hier voor de Rotterdammers. ANP Fotoarchief 

12.33 uur

In het boek 25 Jaar Europa Cup 1 van Ed van Opzeeland staat over die loting:

‘Op woensdag 12 januari 1972 werd Nederland, door puur toeval, behoed voor een burgeroorlog. De kans dat het land door een dergelijke catastrofe zou worden getroffen was 1 op 7. ’s Middags, 33 minuten over twaalf, zelfs 1 op 5.

Duizenden Nederlanders, via een extra NOS-uitzending getuige van dit angstaanjagende onheil, hielden de adem in. Op het Amsterdamse Rokin verliet de trambestuurder van lijn 25, onder protest van zijn passagiers, zijn voertuig om mee te luisteren naar een transistor.'

Aldus Ed van Opzeeland.

Het elftal van Feyenoord in 1971-1972. Staand vlnr: Treytel, Schneider, Boskamp, Wery, Laseroms en Geilman. Midden vlnr: van Leeuwen, van Hanegem, Schoenmaker, Bosgieter, Posthumus, van Daelen, van Duivenbode, Israel en Meijer. Zittend vlnr: van Eck, Pijsbergen, Jansen, Maiwald, Moulijn, Hasil, Romeijn en trainer Happel. ANP Fotoarchief.

Nederland herrijst

De Zwiterse atlete Meta Antenen pakte de acht kokertjes uit de bak. De derde die ze pakte was van Feyenoord. Er waren toen dus nog vijf teams over, waarmee er een kans van twintig procent was dat de gevreesde ontmoeting zou plaatsvinden.

Van Opzeeland: ‘In theater Bellevue , vanwaaruit de NOS de televisie-uitzending verzorgde en Ajax- en Feyenoord-prominenten commentaar op de loting zouden geven, kon men een donsveertje – zo het er geweest zou zijn – horen vallen. En zag Jaap van Praag, ondanks veertien dagen wintersport, nog witter dan Feyenoord-manager Guus Brox. Het werd Benfica. Nederland herademde.’

Op 20 oktober 1971 ontstonden hysterische toestanden tijdens Olympique Marseille - Ajax. ANP Fotoarchief.

Vanochtend heb ik Ed van Opzeeland nog maar eens gebeld hierover, omdat het wat overdreven overkomt. Tenslotte heb ik het zelf niet bewust meegemaakt, en we moeten tegenwoordig niet alles geloven wat De Mensen zeggen.

“Was het echt zo erg, Ed?”

“Het was echt heel erg, Jurryt.”

Een gedeelte van de Ajax-selectie: Muhren, Schilcher, Krol, Keizer, Stuy en Suurbier. Zittend vlnr: Cruijff, Mulder, Kleton en trainer Haarms. ANP Fotoarchief

Dreiging uitgesteld

Goed, Ajax werd gekoppeld aan Arsenal en daarmee was het gevaar van de burgeroorlog nog niet geweken. Als zowel de Amsterdammers als Feyenoord zich zouden kwalificeren zou er weer een mogelijkheid zijn van een directe confrontatie – dit keer met een kans van een op drie. Door Benfica is dat echter niet gebeurd.

Feyenoord begon zijn thuiswedstrijd met een 1-0 zege, maar in Portugal gingen ze genadeloos ten onder: 5-1. Als Kiepen ohne Kopfen, zoals Feyenoord-trainer Ernst Happel opmerkte. En Ajax? Ajax won dat jaar opnieuw de Europa Cup 1.

Ajax was dus houder van de Europa Cup 1. Dit werd gevierd op paleis Soestdijk op 3. Prinses Irene zette haar zoontje Carlos onder grote hilariteit van alle aanwezigen in de Cup. Prins Carlos vond het prachtig en zwaaide opgetogen met de foto met handtekeningen die hij even eerder gekregen had. ANP Fotoarchief

Voetbal

permalink | plaats reactie |

Reacties