Zoeken

Anno 2007 zit de mens op 9.77 seconden. Volgens zijn trainer Stephen Francis kan wereldrecordhouder Asafa Powell harder, 9.60 is zijn inschatting. Het kan en zal dus nog weer sneller… Maar zijn we niet rijp voor de vraag wat we ermee moeten? Is de 100 meter niet een treffende metafoor voor een wereld die niet eindeloos kan groeien? Moeten we sneller en meer niet vervangen door mooier en beter?

De Amerikaanse sporthistoricus Allen Guttmann plaatste in zijn in 2004 verschenen Sports, the first five Millennia onze kijk op sportprestaties in een historisch perspectief. ‘Records’, stelt Guttmann, ‘zijn in het Westen uitgevonden. In de oudheid werden tijden niet gemeten, het ging er eenvoudigweg om wie in een race het snelst was. Toen de moderne wetenschap ontstond, kwam de nadruk op de rede te liggen. We gingen meten, vergelijken. Die rationele aanpak bepaalt tot op heden onze kijk op het leven, en dus ook de manier waarop we sport beleven en beoefenen. Onze obsessie met records weerspiegelt de samenleving, waarin vooruitgang essentieel geworden is. We willen elke dag rijker, slimmer, gelukkiger worden. Stilstaan is achteruitgang.’

De snelste sprint ooit

Dat laatste moeten Ben Johnson, Carl Lewis, Linford Christie, Calvin Smith, Dennis Mitchell, Robson da Silva, Desai Williams (en heel veel anderen) ook hebben gedacht. Genoemd zevental stond met in 1988 in de Olympische 100-meter finale van Seoul – de mooiste, spannendste en snelste sprint ooit. Ben Johnson werd als eerste betrapt op het gebruik van doping, de andere zes volgden later in hun loopbaan. Alleen Ray Stewart, de achtste finalist in Seoul, bleef zijn leven lang ‘schoon’ - een uitzondering in de wereld van de sprinters. Ex-wereldkampioen en winnaar van Olympisch goud in Athene Justin Gatlin zit een achtjarige schorsing wegens doping uit. Hij vecht bij de rechter om verkorting van zijn straf.

De olympische finale van 1988

Laten we op 26 augustus, wanneer in Osaka de 100 meter-finale wordt gelopen, proberen met andere ogen te kijken naar de race van de snelste mannen ter wereld. Kijk naar de imposante lichamen, het nerveuze gedrentel vooraf en besef dat deze mannen jarenlang dag in dag uit hebben getraind voor deze tien seconden. Asafa Powells’ dagen beginnen om half vijf ’s ochtends en eindigen als hij doodop om tien uur ’s avonds in zijn kussens valt. Natuurlijk gebruiken deze atleten versterkende middelen, al dan niet geoorloofd, dat doen ze allemaal. Kijk hoe ze op het startschot wachten en besef welke druk ze moeten voelen. ‘Je moet vertrokken zijn bij de P van PANG’, zei de Britse sprinter Linford Christie ooit.

Wat zien ze als ze overeind komen? Hoe voelt hun lichaam na de race? De Nederlander Guus Hoogmoed (persoonlijk record 10.15) vertelde onlangs dat hij een uur na een sprint nog steeds het gevoel had dat zijn spieren konden scheuren. Over grenzen gesproken.

De jacht op records is universeel en alledaags geworden, maar de korte sprint is nog altijd een race die extra aanspreekt. De geschiedenis van de 100 meter is dan ook eerder de historie van het verlangen naar een uniek moment, naar een moment waarin alles beter wordt dan het was.

Over Armin Hary verscheen onlangs bij uitgeverij Die Werkstatt de biografie ‘Läufer des Jahrhunderts’. Die atemberaubende Karriere des Armin Hary.

Deel 1 van dit artikel staat hier