Vergeten sporthelden: Lien Gisolf

Verder met de vergeten sporthelden na een weekendcrash op Lowlands. Na Rein de Waal, die in 1928 het Nederlandse hockey zowel normaal als populair maakte, blijven we op de Olympische Spelen in Amsterdam. Hoogspringster Lien Gisolf (1910-1993) was daar de eerste Nederlandse atlete die een olympische medaille won. Ze wilde aanvankelijk niet eens meedoen, maar dat pikte haar moeder niet.

Lien Gisolf in 1929. ANP Fotoarchief. Ze is niet gek dat ze zo over de lat springt, want achterwaarts springen volgens de Fosbury Flop is pas sinds 1968 bekend.

De Olympische Spelen van 1928 in Amsterdam zijn de doorbraak geweest voor de olympische vrouwenatletiek. Het was in Nederland voor de eerste keer dat vrouwen hieraan mochten meedoen. Onder veel protest trouwens, want juist iemand als Pierre de Coubertin was groot tegenstander van vrouwensport. Hij was daarom vooral tegenstander van landgenote Alice Milliat - frontvrouw van het olympisch feminisme.

In 1917 was Milliat betrokken bij de oprichting van de Franse Vrouwensportfederatie. Ze begon als penningmeester met in de rest van het bestuur allemaal mannen. In 1920 was ze al voorzitter en waren alle mannen uit het bestuur gejaagd.

Lien Giesolf op de Olympische Spelen van 1928

In 1921 bezocht ze een internationaal vrouwentoernooi in Monte Carlo. Volgens de verhalen kreeg ze daar het idee om een wereldwijde sportorganisatie voor vrouwen op te richten. Nog datzelfde jaar, 31 oktober, was in Parijs de geboorte van de Federation Sportive Feminine Internationale FSFI. Tot frustratie van wereldatletiekfederatie IAAF, want ook die was een groot tegenstander van vrouwensport.

De FSFI organiseerde echter twee enorme internationale vrouwenatletiekwedstrijden onder de naam Women’s Olympics. – in 1922 in Parijs en vier jaar later in Zweden. Het was zo succesvol dat de IAAF de controle hierover wilde hebben, waarvoor de federatie wel in gesprek moest met Milliat.

Staan van links naar rechts Chris Berger, Wim Peters, Lien Gisolf. Zittend Tollien Schuurman. 

Om te beginnen eisten zowel het IOC als de IAAF dat het olympische etiket van die Spelen werden verwijderd. In ruil werd beloofd dat op de volgende Spelen vrouwenatletiek zou worden ingevoerd. En die waren toevallig in Amsterdam en daarom kunnen we nu eens kennismaken met Lien Gisolf.

Lien Gisolf

Op haar zeventiende werd Gisolf ontdekt tijdens een schoolsportdag in Voorburg. Met hoogspringen kwam ze dertig centimeter verder dan haar klasgenoten. Haar lerares mevrouw Pothast riep verrast: “Allemachtig Lien, wat spring jij hoog!”

Ze ging bij een echte club: Hygiea uit Den Haag en sprong eventjes naar een nationaal record. Zo iemand is leuk voor de Olympische Spelen, maar Lien wilde eigenlijk niet. Haar moeder pikte dit niet: “Geen smoesjes! Neem het aan, kind! Dan kun je in elk geval fijn de Spelen zien.”

Vooral dat laatste bleef hangen, schreef de Nieuwe Rotterdamsche Courant: ‘De Olympiade zien was wel de moeite van ’n paar oefendagen per week waard.’ Aan een oom vroeg ze of ze bij hem in Amsterdam mocht logeren en kreeg van hem ook nog eens een oude broek. Ze had namelijk geen trainingspak.

De Revue der Sporten is blij tijdens de Spelen van 1928

‘Hebben onze dames kans op de Olympische Spelen?’, schreef sportblad De Revue der Sporten in april 1928. Omdat het voor de eerste keer was dat ze mee mochten doen, was hierover weinig te zeggen. Er was wel een serieus probleem, merkte de auteur op: ‘Een lastig vraagstuk is het nationale costuum voor de dames.’

Behalve voor Gisolf dus, want die had al een trainingsbroek.

De Spelen van 1932

Wereldrecord

In april 1928 was haar beste sprong nog 1.45 meter hoog – twaalf centimeter minder dan het officieuze wereldrecord. Op 4 juni schreef dagblad Het Vaderland over de atletiekwedstrijd Nederland – België: ‘Het glanspunt van den middag was het schitterende hoogspringen van Lien Gisolf die het zoowaar bestond het officieuse wereldrecord te verbeteren en te brengen op 1.582 m. Een bijzonder fraaie prestatie, welke wat belooft voor de Olympische Spelen.’

Meer dan tien centimeter verbetering in twee maanden…En het was haar tweede wedstrijd sinds die sportdag in Voorburg. Laat de Spelen maar beginnen, dachten de supporters van Lien.

Maar Lien werd geen eerste, maar tweede op de Olympische Spelen. Het was in ieder geval de eerste olympische medaille, die ooit was gewonnen door een Nederlandse atlete.

In 1931

Gisolf probeerde het nog een keer op de Spelen van Los Angeles, maar op de boot naar de VS liep ze een blessure op. Ze werd vierde en stopte in 1933 met atletiek. Ze vond hoogspringen toch maar saai: “Springen en dan lang wachten.” De jaren daarop was ze een gewaardeerd speler bij de Haagse hockeyclub HDM.

Het hoogspringen was een bliksemcarrière zonder weerga. In 1964 keek ze voor de KRO-televisie nog één keer terug op haar loopbaan en zei dat haar zilveren medaille van 1928 haar hoogtepunt was geweest. En de ontmoeting daarna met koningin Wilhelmina – dat ook.

In Amstelveen is er een Lien Gisolflaan. Kijk maar.

De volgende sportheld had een zeer fraai spierenstelsel, maar er is nog een andere reden om hem in deze serie op te voeren.

Slecht nieuws

Atletiek · Vergeten sporthelden

permalink | plaats reactie |

Reacties