Voorgekookte lotingen en computermanipulaties in de Champions League

Vandaag wordt er weer geloot in Monte Carlo voor de eerste ronde van de Champions League. Dat is elk jaar weer een mooie gelegenheid om bobo’s in het wild tegen het lijf te lopen. Iedereen die deel uit mag maken van het miljoenencircus is blij, vooral omdat de financiële huishouding van zijn club in een klap op orde is. Maar de loting blijft ook altijd een schimmig karakter behouden omdat er erg veel is voorgekookt en omdat het wedstrijdprogramma achter gesloten deuren, zogenaamd door een computer, in elkaar wordt gezet. Een paar tips voor de oplettende kijker, die twijfelt aan de eerlijkheid.

De loting van de eerste ronde van de Champions League is gehouden aan bepaalde spelregels. Zo kunnen clubs uit hetzelfde land niet in dezelfde groep komen. Het is zelfs zo dat de clubs uit hetzelfde land zoveel mogelijk worden gescheiden. Wanneer een land twee ploegen levert, dan speelt een club per speelronde thuis en de ander uit en dat doen de clubs ook nog op verschillende dagen.

Vandaar dat de acht groepen zijn onderverdeeld in twee blokken: de zogenaamde rode (van A t/m D) en de blauwe groepen (van E t/m H). Wanneer een land drie ploegen levert worden er twee ploegen uit elkaar gehouden. Voor die derde ploeg geldt geen restrictie bij de trekking, maar het wedstrijdprogramma wordt aangepast aan die van de landgenoot die op dezelfde dag speelt.

Bij vier ploegen uit hetzelfde land worden twee koppels gevormd van ploegen die nooit tegelijkertijd met elkaar kunnen spelen. Die zogenaamde ‘koppels’ worden niet op sportieve of op geografische motieven samengesteld, maar op verzoek van de lokale tv-stations. Zo werden in het verleden niet AC Milan en Inter bewust uit elkaar gehouden (zoals logisch zou zijn), maar AC Milan en Juventus niet. En het is dus niet zo dat Chelsea en Arsenal uit elkaar worden gehouden omdat beide clubs uit dezelfde stad komen, maar hooguit omdat de Engelse tv-zenders Manchester United en Liverpool uit elkaar willen houden.

Een belangrijke factor van de loting zijn de zogenaamde lotinggroepen. Er zijn vier ‘potten’ waarin acht gelijkwaardige ploegen zitten. De 32 ploegen worden op basis van een ranglijst ingedeeld in de vier potten. De beste acht ploegen worden groepshoofd (pot I), de nummers 9 t/m 16 komen in pot II, de nummers 17 tot 24 in pot III en de zwakste acht ploegen in pot IV. Daarmee lijkt er zeker sprake van een zo eerlijk mogelijke loting.

Maar hoe is de ranglijst samengesteld? De UEFA zegt op basis van de resultaten in de afgelopen vijf jaar per club. Dat zou heel redelijk zijn, maar wat vaak wordt vergeten is dat een belangrijk onderdeel van deze ranglijst wordt bepaald door de ‘nationale’ factor. Elk club krijgt een startkapitaal op basis van de resultaten van clubs uit hetzelfde land.

Zo komen de clubs uit de toplanden zonder eigen noemenswaardige prestaties in de EC-toernooien per definitie veel hoger uit. Clubs als PSV, Lyon en Porto, die in afgelopen seizoenen aantoonbaar beter hebben gepresteerd dan Arsenal, Manchester United, Inter of Real Madrid blijven op die manier toch altijd onder die clubs staan op deze ranglijst. En zo blijven de topclubs uit de toplanden vrijwel verzekerd van een voorkeursbehandeling in de vorm van de status van groepshoofd.

Laten we voor de grap eens kijken naar welke clubs sinds 1999 groepshoofd zijn geweest, inclusief vandaag (maximaal 9x): Real Madrid (9x), Manchester United (9x), Barcelona (8x), Arsenal (7x), Bayern (7x), Liverpool (5x), AC Milan (5x), Inter (5x), Juventus (4x), Lazio (4x), Valencia (3x), Chelsea (2x), Deportivo (1x), Borussia Dortmund (1x), Spartak Moskou (1x) en Monaco (1x). De laatste drie clubs waren groepshoofd bij de eerste trekking.

De groepshoofden vormen dus een relatief kleine groep. En alleen Chelsea lijkt voorbestemd om zich een plaats te bemachtigen. Maar inderdaad clubs als Porto, Lyon en PSV maken bijna geen kans meer om uitverkoren te worden ondanks goede prestaties in het recente verleden.

Ter vergelijking: Real Madrid heeft sinds 2004 geen kwartfinale meer gespeeld, Barcelona en Manchester United haalden maar een keer sinds 2003 de kwartfinale en Arsenal ook maar een keer sinds 2004 bij de laatste 8. Maar deze clubs komen hoger uit dankzij de resultaten van hun landgenoten (zoals bijvoorbeeld Chelsea, Liverpool, Valencia, Deportivo en Villarreal), terwijl PSV te lijden heeft onder het Europese gestuntel van Ajax en Feyenoord. En dus is het te begrijpen dat van de 72 groepshoofden in de geschiedenis van de moderne Champions League er 70 uit Engeland, Spanje, Duitsland of Italië komen.

Deze ploegen beginnen dus met een dubbele voorsprong, want ze verdienen bij de start ook al veel meer dan alle andere deelnemers aan de Champions League, omdat de hoogste premies in deze landen worden uitgekeerd door de zogenaamde ‘market pool’-regeling.

Bij de loting zelf hoeft er niet met koude of warme balletjes worden gewerkt (zoals wel gebruikelijk is bij de lotingen voor de eindronde van een WK of EK om een gastland te sparen). Er is bij de loting van de Champions League al zoveel voorgekookt. Zo staat al vast dat AS Roma vandaag 2/3 kans maakt op een Engels groepshoofd en 1/3 kans op een Spaans groepshoofd. Ook voor Valencia en Sevilla gelden deze verhoudingen, maar dan is er 1/3 kans op een Italiaanse tegenstander. Lyon is voor 3/7 zeker van een Duitse tegenstander. En PSV weet dat het 50 % kans maakt op een Engelse tegenstander in de eerste ronde of anders wacht er een reisje naar San Siro, Nou Camp of Bernabeu.

Een ander duister aspect van de loting is dat na de trekking het wedstrijdschema buiten het beeld van de toeschouwers wordt opgemaakt. De bobo’s willen doen geloven dat de computer in zijn geheel verantwoordelijk is voor deze indeling. Maar sinds zomergast Rinnooy Kan weten we dat de computer dat helemaal niet zelf kan. Een computer heeft een opdracht nodig en wie geeft die opdracht en, belangrijker, hoe luidt die opdracht? Er valt veel voor te zeggen dat tenminste de clubs die de eerste (en de laatste) groepswedstrijd thuis spelen via een loting wordt bepaald, rekening houdend met de ‘nationale’ belangen.

Maar dat ‘doet’ computer nu zelf. Daarbij gebeurt het te vaak dat wanneer twee sterke clubs in een groep terechtkomen (en dat kan natuurlijk niet worden voorkomen) zij elkaar pas treffen op de derde en vierde speeldag. Dan kunnen de twee clubs met de volle winst aan deze scharnierwedstrijden beginnen.

Het lijkt een onnozel detail, maar in de afgelopen jaren hadden Bayern en Juventus (2004 en 2005), AC Milan en Barcelona (2000 en 2004), Valencia en Inter (2004), AC Milan en PSV (2005) en Chelsea en Barcelona (2006) dit kleine voordeel. Dat kan de computer zelf niet bedenken, dat moet iemand voor het apparaat doen en dat zijn dus ordinaire computermanipulaties, die misschien daarom ook buiten het zicht van iedereen moeten worden gehouden.

Men hoeft dus niet verbaasd te zijn wanneer het duel van Valencia of Sevilla met het groepshoofd plaatsvindt op de derde speeldag.

Om alvast in de stemming te komen, hier zijn de lotinggroepen voor vanavond:

Pot I

AC Milan
Inter
Liverpool
Manchester United
Chelsea
Arsenal
Real Madrid
Barcelona

Pot II

Valencia
Sevilla (of AEK)
Werder Bremen
PSV
Benfica
AS Roma
Lyon
Porto

Pot III

Stuttgart
Schalke
Lazio
Celtic
O. Marseille
Sporting Clube
CSKA Moskou
Steaua Boekarest

Pot IV

Sjachtar Donetsk
Dynamo Kiev
Glasgow Rangers
Besiktas
Fenerbahce
Rosenborg Trondheim
Slavia Praag
Olympiakos

Voetbal

permalink | plaats reactie |

Reacties