Ook Israël was nalatig in aanloop olympische gijzeling

Deze week is het exact 35 jaar na de olympische gijzeling in München. Sportgeschiedenis.nl blikt hierop terug met een aantal artikelen. Gisteren bleek de terreurdaad van te voren te zijn voorspeld. Ook Israël zelf verzaakte in de aanloop naar de Spelen, aldus het zogenaamde Kopel-rapport, een ultrageheim document met een oplage van drie.

Op 7 september gaf de politie in Munchen foto's vrij van drie Arabische terroristen. Ze zijn aangehouden na een schietpartij en het opblazen van een helicopter. Vlnr: Ibrahim Moroud Badram, die door verwondingen een been verloor, Samer Mohamed Abdulah, gewond aan de rechterhand, en Al Dnawy Abed Al Kair. ANP Fotoarchief

Op 5 september 1972 bestormden acht Palestijnse leden van Zwarte September de onderkomens van Israëlische sporters. Twee atleten werden daarbij gedood. Tijdens een mislukte bestorming 's avonds van Duitse commando's op het vliegveld kwamen nog eens negen sporters om het leven. Ook een Duitse agent en vijf gijzelnemers vonden de dood. De veiligheidsdiensten waren compleet verrast, net zoals de rest van de wereld.

Israël heeft daarna West-Duitsland verweten te weinig te hebben gedaan om dit drama te voorkomen. Twee jaar geleden verscheen echter het boek Vergelding van Aaron Klein, waarin melding werd gemaakt van het zogenaamde Kopel-rapport. In dit ultra-geheime document van de Israëlische staat is verslag gedaan van de gebrekkige voorzorgsmaatregelen. Van dit rapport van vijftien pagina’s dik bestaan slechts drie exemplaren. Klein kreeg voor zijn boek toestemming tot inzage - als eerste buitenstaander ooit.

Zaken, die u niets aangaan

Op 11 juli 1972, anderhalve maand vóór aanvang van de Spelen, schreef coach Shmuel Lalkin een brief aan het Israëlische Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Sport. Drie weken eerder was hij in het Olympisch Dorp geweest voor inspectie. Hij was geschrokken van de slechte bewaking van de appartementen en vroeg daarom ter plekke om een gesprek met de Duitse verantwoordelijke. Dat gebeurde, maar Lalkin werd daar het zwijgen opgelegd: “Meneer, u bemoeit zich met zaken die u niets aangaan.” Volgens de Duitsers werd goed met Israël samengewerkt.

In de brief aan het Ministerie schreef Lalkin over dit mislukte gesprek. Daarom vroeg hij om betere beveiligingsmaatregelen. Het antwoord was kort: “Als manager van de Israëlische olympische ploeg zou u zich beter kunnen bezighouden met sport. Laat de beveiliging over aan het beveiligingspersoneel.” Naderhand bleek er van geen enkele samenwerking sprake te zijn, zoals Lalkin in Duitsland had gehoord.

Al voor de Spelen begonnen, hadden de Israëliërs een eerste aanwijzing genegeerd.

De vlaggen hangen halfstok in Munchen tijdens de Olympische Spelen. In het midden hangt de vlag van Israel.

Palestijnen naar Duitsland

Internationale veiligheidsdiensten ontvingen in de zomer van 1972 steeds meer berichten over een mogelijke aanslag in Europa. In augustus nam het aantal meldingen over voorbereidingen hiervoor toe. Het was ook bekend dat een aanslag mogelijk zou zijn 'op een internationaal evenement', maar daar werd in Israël geen aandacht aan besteed. De Mossad weigerde zelfs de Zwarte September in de gaten te houden, ondanks een gijzeling in mei 1972 van een Sabena-toestel door leden van die groep. Het was dezelfde groepering die tijdens de Olympische Spelen toesloeg.

Twee dagen voor het begin van de Spelen kwamen concrete berichten binnen dat in de Arabische wereld 'iets' werd voorbereid. Op 29 augustus was in Duitsland bekend dat leden van het Volksfront voor de bevrijding van Palestina zojuist Beiroet hadden verlaten naar een onbekend doel.

Volgens Klein was snel bekend dat ze onderweg waren naar München. Op 31 augustus, dus twee dagen na die melding, passeerden de Palestijnen de Duitse douane met amateuristisch vervalste paspoorten. De grensbewakers hielden duidelijk geen rekening met de komst van de Palestijnen, ondanks dat bekend was dat ze onderweg waren. Sterker: één van de terroristen, Jamal Al-Jishey, heeft twee olympische voetbalwedstrijden bezocht!

Acht dagen eerder waren de wapens al in Duitsland aangekomen. In Vergelding staat dat een Palestijns echtpaar met vier koffers was aangehouden op de luchthaven van Keulen. Eén van de koffers werd onder dwang geopend: 'Lingerie in alle kleuren en stijlen stroomden over de inspectiebalie. (...) De douanebeambte vroeg het echtpaar niet hun andere drie koffers te openen. Acht AK-47's, tientallen magazijnen met 7.62 mm-kogels en tien handgranaten rolden onopgemerkt voorbij op de wankele wieltjes van het bagagekarretje.'

Een onveilig gevoel

De Israëlische sporters voelden zich tijdens de Olympische Spelen met de dag onveiliger, aldus het Kopel-rapport: 'Leden van de delegatie, andere functionarissen en familieleden spraken vaak onder elkaar over het opvallende gebrek aan beveiliging in het (Olympisch) dorp, met name wat hun onderkomen betrof. De ongerustheid nam toe naarmate de alertheid van de bewakers afnam.'

Klein schrijft: 'Lalkins voorgevoel - dat zijn ploeg in gevaar was - was sterker dan ooit. Hij vroeg om een wapen. De beveiligingsdienst wees dit af.’ Het enige wat de Israëlische beveiliging wilde doen was het controleren van de veiligheidsmaatregelen rond de Israëlische cameraploegen.

Niets hield de leden van de Zwarte September tegen om hun gijzeling voor te bereiden en uit te voeren. Sterker: zes Duitse postbodes waren getuige hoe de Palestijnen over het hek klommen. Ze deden meteen aangifte, maar daarmee werd niets gedaan. Tot op de laatste seconde is dus niet ingegrepen zolang het nog kon.

Vanaf dat moment keek de wereld toe hoe dit drama zich ontwikkelde. Precies in die dagen beleefde judoka Wim Ruska de beste tijd van zijn leven door twee gouden medailles te winnen. Helaas werd die historische prestatie volkomen overschaduwd door de gijzeling. Daarover meer in de volgende aflevering op Sportgeschiedenis.nl.

In het Olympisch Dorp in Munchen leest men verslagen de krant over de bloedige aanslag op de Israelische ploeg

De hele serie

Olympische gijzeling 1972 was voorspeld

Ook Wim Ruska was slachtoffer van olympische gijzeling

Nederland was boos op zijn topsporters

Olympische Zomerspelen · Sport en politiek

permalink | plaats reactie |

Reacties