Vergeten sportheld Piet Ooms in 1914 gefilmd

Een kleine maand geleden begon ik op Sportgeschiedenis.nl de serie Vergeten Sporthelden met zwemmer Piet Ooms. Daarna kreeg ik contact met een kleinzoon van deze oersporter, Frits Louis Ooms. Hij kwam met het opvallende nieuws dat er bewegende beelden bestaan van deze zwemmer. Ze zijn van 1914!

Deze foto van Piet Ooms is vermoedelijk tussen 1909 en 1914 gemaakt. Het gebeurde toen vaker dat sporters zich lieten vereeuwigen met al hun eremetaal op het lijf. Ik heb meer van die foto's van sporters zwemmend in hun prijzen. Kijk hieronder maar eens.

Dat is leuk: familie van een vergeten sportheld stuurt aanvullende informatie. Frits Louis Ooms schreef over zijn grootvader:

‘Piet Ooms was getrouwd met een Italiaanse vrouw met als achternaam Orelio. Haar voornaam is mij niet bekend. Ze hadden twee kinderen, Piet (daar is lang over nagedacht...) en Petronella (Nel) - mijn moeder. Beiden zijn inmiddels overleden. Piet Ooms overleed in 1961 en ligt - samen met zijn vrouw - begraven op Zorgvlied te Amsterdam.’

Hier staat schaatser Coen de Koning (1879-1954) tussen zijn prijzen - net als Ooms hierboven. En Pierre, wat had Coen allemaal gewonnen? Wel, twee keer de Elfstedentocht, een wereldkampioenschap, een werelduurrecord en drie Nederlandse kampioenschappen. En nog veel meer, zoals je hier kunt zien. 

Bewegende beelden uit 1914

Piet Ooms was een bekende in de wereld van artiesten. Kleinzoon Frits schrijft: ‘Mijn vrouw vond na wat speurwerk een heel leuk stukje in verband met zijn werkzaamheden voor filmmaatschappij Hollandia.’

Het gaat om de film Weergevonden uit 1914 – bijna honderd jaar oud! In 1976 werden deze opnamen teruggevonden en gereconstrueerd. Heel bijzonder, want dat betekent dat er bewegende beelden zijn van Piet Ooms, ook al is het geacteerd. Het is tevens de vroegst bewaarde langere productie van Hollandia, dat in 1912 werd opgericht en tot 1922 heeft bestaan.

Sportgeschiedenis en filmgeschiedenis ontmoeten elkaar in Piet Ooms.

Hollywood aan de Amstel

Verder met Frits: ‘Ik weet nog dat mijn moeder vroeger vertelde dat het bij hun thuis een komen en gaan was van artiesten. Louis Bouwmeester was kind aan huis. Daarom is Louis mijn tweede voornaam.

Louis Bouwmeester zelf, kind aan huis bij Piet Ooms

Ook veel joodse kennissen kwamen er over de vloer. We hebben het dan over 1915 - 1930, dus ook na zijn actieve zwemperiode. Blijkbaar voelde hij zich wel thuis in hun gezelschap. Van mijn neef weet ik nog dat hij later nog een sigarenzaakje in Amsterdam heeft gehad, want in die tijd gingen sport, champagne en sigaren nog goed samen.’

Een eigen auto

Frits vervolgt: ‘Mijn moeder wist nog het volgende over hem te vertellen. Van de gemeente Amsterdam had Piet Ooms een klein autootje gekregen, omdat hij tot ereburger van Amsterdam was benoemd wegens zijn overwinningen. (Ze waren wel royaal in die tijd...) Vlak voor zijn huis had hij zich een parkeerplaatsje toegeëigend.

Op een dag kwam hij aangetufd en zag een haringkar op zijn 'plekkie' staan. Op typisch Amsterdamse manier, waarbij veel symbolische taal werd gebruikt, werd de uitbater te verstaan gegeven op te [zelf invullen] met z'n handel. Die had daar geen trek in en vond die Ooms maar een [zelf invullen].

Mijn grootvader schoof daarna met z'n autootje de hele handel zo de gracht in. Mijn moeder wist nog te vertellen dat de gracht voldreef met augurken en 'harinkies'. De verkoper was helemaal over z'n toeren en jammerde over z'n broodwinning, kortom het dramagehalte was hoog - inclusief een hele volksoploop.

Krijg jij eens snel de tiefus met die haringkar van je of mot ik je nu meteen in de plomp rij-je?

Overigens was Ooms dan ook weer niet de beroerdste en haalde honderd gulden tevoorschijn voor een nieuwe kar, wel met de opmerking dat als die kar er morgen opnieuw zou staan hij 'm weer de gracht zou in [zelf invullen].’

Tot slot: ‘Volgens mij, maar zeker weten doe ik het niet, zijn de medailles en de bekers later voor een deel teruggegaan naar zijn zwemclub. Hij had ook nog een broer, Nico, die een goede roeier was in die tijd. Hij ligt vlakbij Piet begraven.’

Een welkome aanvulling

En zo zijn we op deze zondag ineens heel wat meer te weten te komen over een ooit vergeten sportheld. Er blijken dus zelfs filmbeelden uit 1914 van hem te bestaan, die we maar eens moeten opzoeken en bekijken. Kan ik van iemand subsidie krijgen?

Sport in beeld · Vergeten sporthelden · Zwemmen

permalink | plaats reactie |

Reacties