Vergeten sporthelden: Samuel Glasoog

Toen de vorige vergeten sportheld Leo Lauer stierf, stond dat op de voorpagina. Het ging tenslotte om een belangrijk sportjournalist. Toen Sam Post / Samuel Glasoog / Sam Kingsley / Samuel Glasoog in 1933 overleed, stond er maar één zinnetje in de krant. En dat voor iemand, die in Nederland veel bokstitels won - onder meer die van Nieuw-Zeeland.

Als er ergens een sporter is vergeten in dit land is het wel Sam Post, die bekend werd als Samuel Glasoog en Sam Kingsley. Dat we van zijn bestaan iets afweten, is te danken aan onderzoek van de Amsterdamse sporthistoricus Nico van Horn. Net als in het geval van de vergeten sportheld Toon Abspoel groef Van Horn zichzelf een weg in de mijnen van de geschiedenis en vond het een en ander over deze bokspionier.

Sam Post werd in 1878 geboren in de Amsterdamse Jodenbuurt. Hetzelfde jaar vertrok de familie naar Londen, waardoor onze held tijdelijk uit het zicht raakte. Van Horn schreef hierover: ‘Ik vermoed dat het gezin terechtkwam in het Londense East End, waar zich toen een grote joodse gemeenschap bevond.’ Het is aannemelijk dat Post in zijn nieuwe land de Engelse nationaliteit kreeg, maar daarover dadelijk meer. Eerst volgen we het spoor van Van Horn.

De NRC van 15 mei 1914

Sam Kingsley

En dat leidt ons naar een opmerkelijke dubbele naamswisseling van Post. Omdat hij maar één oog had, werd hij Samuel Glasoog genoemd. Op zijn zestiende meldde hij zich bij Green Dragon Boxing in Londen, maar opeens onder de naam Sam Kingsley. Een reden voor deze naamswisseling is wellicht dat Post/Glasoog/Kingsley niet zat te wachten op woordgrappen over zijn ene oog. Verder was Glasoog in het Engels niet uit te spreken, alhoewel Sam Post weer geen problemen had opgeleverd. Het is één van de vele raadsels rond deze persoon. Hij zou uiteindelijk overlijden als Samuel Glasoog, maar daarover dadelijk meer. Eerst volgen we het spoor van Van Horn.

Weer enkele jaren later vertrok de bokser naar Nieuw-Zeeland, waar hij een boksschool opende. Omdat er weinig sportieve tegenstand was in de lokale bokswereld, riep hij zich uit tot nationaal kampioen lichtmiddengewicht. Het gaf hem genoeg zelfvertrouwen om jarenlang demonstratiewedstrijden te geven op het Australische continent. Ook zou hij zichzelf professor gaan noemen, maar daarover dadelijk meer. Eerst volgen we het spoor van Van Horn.

In 1916 was onze held aanwezig bij het NK boksen. Ik weet het: het is moeilijk leesbaar, maar beter gaat nu eenmaal niet. Helaas...

Naar Amsterdam

Kingsley oogt tot nu toe nogal rusteloos en dat bleef hij ook. In 1908 ging hij via Londen terug naar zijn geboortestad Amsterdam. Net als in Nieuw-Zeeland had hij geen gevecht nodig om zichzelf tot nationaal kampioen uit te roepen. Soms organiseerde hij bizarre titelwedstrijden, die te doorzichtig waren om serieus te nemen. Het zorgde soms zelfs voor verontwaardigde krantenartikelen, maar daarover dadelijk meer. Eerst volgen we het spoor van Van Horn.

Onze held verrichte ook serieus werk door een bijdrage te leveren aan de oprichting van de Nederlandse Boksbond in 1911. Tevens opende hij het Rembrandtplein een boksschool. Van Horn: ‘Vermoedelijk is dit de school De Jonge Bokser geweest.’ Dat was toentertijd één van de belangrijkste instituten van de stad. Kingsley ging in 1911 zelfs naar de hoofdcommissaris van politie om hem uit te leggen dat boksen een heel mooie sport was. Hij hoopte via hem de burgemeester ervan te overtuigen geen boksverbod in te voeren, maar daarover dadelijk meer. Eerst volgen we het spoor van Van Horn.

Niet alleen Kingsley verrichte pionierswerk voor de bokssport, want ook zijn echtgenote Maria Sara Post was een opvallende verschijning. Ze gaf boksles aan vrouwen in een tijd dat het zelfs voor de mannen werd verboden! Kingsley bokste voor het laatst in 1918, toen hij zijn lichtmiddengewichtstitel verloor. Op 11 juli 1933 is hij overleden, maar niet meer onder naam Kingsley. En dat laatste brengt ons naar het spoor, dat ik dit weekend tussen neus en lippen heb gevonden.

Ook een belangrijke pionier was Ben Bril. Hier is hij op de boksschool 'De Jonge Boksers' in de jaren twintig van de vorige eeuw. Ook Bril was in de Jodenbuurt geboren. 

De Koninklijke Bibliotheek

Zaterdag probeerde ik via internet kaartjes te krijgen voor een concert van Bruce Springsteen. Omdat het erg druk was en ik iets te doen wilde hebben tijdens het wachten, begon ik te graven in het databestand van dagbladen tussen 1910 en 1945. Deze mogelijkheid wordt aangeboden door de Koninklijke Bibliotheek en is een enorme bron voor deze serie over Vergeten Sporthelden. Of denken jullie dat ik keer op keer al die kranten handmatig doorblader? Dat zou wel heel erg vorige-eeuws zijn.

In dat databestand vond ik een bak aan nieuwe gegevens over onze vergeten held van vandaag. Daarom hoop ik dat Van Horn even meeleest.

Naar de commissaris

Op 3 februari 1911 is de eerste vermelding van Kingsley. Op die dag schreef de NRC: ‘Naar de Telegraaf verneemt, heeft de politie het houden van bokswedstrijden in het publiek verboden. Sam Kingsley bracht een bezoek bij den hoofdcommissaris van politie, die hem mededeelde, dat de burgemeester persoonlijk deze order had gegeven aangezien hij dergelijken wedstrijden ‘onmenschelijk’ achtte.’

Wie het precies is, weet ik niet, maar op deze foto uit 1931 staat burgemeester Roëll. In 1911 was hij degene die boksen in Amsterdam wilde verbieden

Kingsley wees de commissaris er echter op dat er een onderscheid is tussen profs en amateurs: ‘De profs betreden het strijdperk, teneinde te trachten den tegenstander zoo spoedig mogelijk af te maken. (…) De amateur-bokser beoefent dezen tak van sport uit een oogpunt van lichamelijke ontwikkeling, voor zijn pleizier.’

Blijkbaar was het bezoek succesvol, want er werd geen boksverbod afgekondigd door burgemeester Roëll. Nog niet...

In ieder geval blijkt dat in Amsterdam al in 1911 werd gedacht over een boksverbod. In 1921 werd dit daadwerkelijk ingevoerd. Misschien dat die tien jaar vertraging te danken is geweest aan Kingsley, die de burgemeester er van wist te overtuigen dat de bokssport ook zijn mooie kanten had. In datzelfde 1911 werd de NBB opgericht, mede door Kingsley, zoals Van Horn eerder al meldde.

Professor Kingsley

Omdat de burgemeester zich op de vlakte hield, was het mogelijk dat op 15 mei 1914 een bokswedstrijd werd aangekondigd tussen professor Sam Kingsley en Peter Shanen. Hoe hij opeens op het idee kwam om zichzelf professor te noemen, staat er helaas niet bij, maar interessant klinkt het wel.

Kingsley was volgens die oproep kampioen van zowel Nieuw-Zeeland als Nederland; Shanen was de titelhouder van Zuid-Afrika. Hoe serieus we die titels moeten nemen, maakt een artikel uit dezelfde NRC van 2 juli 1914 duidelijk. Een dag eerder had Kingsley namelijk opnieuw in de ring gestaan en nu om de titel van Nieuw-Zeeland.

Krijg nou wat! Hier is Kingsley opeens een Engelsman!

Let wel: dit gevecht om de landseer van Nieuw-Zeeland werd gehouden in Nederland! De aanwezige journalist maakte er daarom volkomen gehakt van. ‘Zoo dom zijn wij nog niet, dat wij ons maar klakkeloos voor den gek laten houden! ’t Was een flauwe komedie, dat kan een kind wel zien. Afgesproken werk.’

De heusche neger met een vroolijk gezicht ging in de tiende ronde liggen. ‘Toen was Kingsley den overwinnaar van Nieuw-Zeeland. Hij werd met een krans, waaraan linien in de Nieuw-Zeelandsche kleuren, gehuldigd.’

Meteen daarop sprong een woedende toeschouwer op de mat – ‘ook een neger en een ferme boy’. Die kondigde aan ter plekke het gevecht aan te willen gaan met de nieuwe kampioen van Nieuw-Zeeland, ‘maar dat was Kingsley toch wat al te kras, voorloopig ging hij op de uitdaging niet in.’

Doorgestoken kaart, dus, en dan aan alle kanten. Het maakt de beginjaren van de sport zo mooi: het is zowel serieus als oplichterij. In ieder geval gold dit duidelijk voor de vergeten held van vandaag.

Als afsluiting is er de overlijdensadvertentie van Samuel Glasoog, dus ineens niet meer Kingsley. Ergens aan het einde van zijn leven moet er weer wat zijn gebeurd, waardoor hij zijn oorspronkelijke naam weer heeft aangenomen. Helaas kon ik hierover niets vinden in de databank. Zelfs zijn dood was in raadsels gehuld...

Helemaal onderaan nemen we afscheid van de vergeten sportheld van vandaag

Met dank aan de moderne tijden

En zo vond ik tijdens het wachten heel veel nieuwe informatie en aanknopingspunten over een Vergeten Sportheld. De kaartjes voor Bruce Springsteen heb ik trouwens besteld, dus ook dat ging goed.

De volgende vergeten sportheld speelde mee in de allereerste officiële interland van het Nederlands Elftal. In 1912 won hij olympisch brons.

Boksen · Vergeten sporthelden

permalink | plaats reactie |

Reacties