Olympisch turnen is blijven hangen in de 19e eeuw

Doordat Yuri van Gelder "slechts" zilver haalde bij het WK werd het ook in Nederland duidelijk dat de turnwereld - met name bij de Olympische Spelen - de ontwikkelingen in eigen sport nauwelijks kan volgen.

In de 19e eeuw was turnen geen individuele aangelegenheid, maar juist voor groepen jonge mannen. Ook toen gymnastiek zich van lichaamsbeweging ontwikkelde tot sport bleef het vooral een groepsaangelegenheid, zeker in Duitsland en Scandinavië. Ook op de Olympische Spelen aan het begin van de vorige eeuw waren er veel ploegenonderdelen. Op de Spelen van 1912 waren er zelfs drie verschillende wedstrijden voor groepen, in verschillende stijlen.

Omdat de ploegenwedstrijd belangrijk bleef moesten turners goed zijn in alle zes (voor vrouwen vier) onderdelen om een goede score voor hun land zeker te stellen. Decennialang waren de turners die in de meerkamp de medailles veroverden ook degenen die de plakken verdeelden bij de toestelfinales. Zo haalde de Wit-Rus Vitali Sjtsjerbo in 1992 maar liefst zes gouden plakken, twee in de meerkamp (individueel en team), en vier op de toestellen.

Maar sindsdien zijn er, zeker in het mannenveld, steeds meer specialisten gekomen. Ook komen deze turners steeds vaker uit landen zonder een sterke turnploeg. Zo wonnen in 1996 een Zwitser en een Griek goud op een onderdeel zonder een ploeg, en in Sydney overkwam een Let en een Hongaar hetzelfde. Hoewel deze turners allen specialist waren op één onderdeel, waren ze sterk genoeg op de meerkamp om zich te kunnen plaatsen voor de Spelen. Maar in Athene had regerend wereldkampioen op de ringen, de Griek Tampakos, het geluk dat zijn land een extra plaats kreeg als gastland. Hij werd uiteindelijk Olympisch kampioen. Terwijl de turners uit de "kleine" landen zich via de meerkamp of uitzonderingsregels moeten zien te plaatsen, kunnen hun concurrenten uit grote turnlanden soms rustig aan doen. Per onderdeel hoeft een ploeg maar drie turners in te zetten, en dus kunnen de echte specialisten zich beperken tot een of twee optredens.

Dit alles heeft dus tot gevolg dat diverse medaillekandidaten in Beijing afwezig zullen zijn. Naast Van Gelder zijn ook de Sloveen Aljaz Pegan (wereldkampioen 2005, zilver dit weekend) en de Hongaar Krizstian Berki (ook al zilver) aangewezen op de televisie om de turnwedstrijden in China te kunnen volgen. Medaillekandidaten Hypolito (Brazilië) en Maras (Griekenland) haalden met hun ploeg nipt de 17e en 18e plek, precies genoeg voor één plaatsje voor hun land in 2008 - zij hadden dus geluk.

Het wordt hoog tijd dat de turnsport de 19e eeuw achter zich laat en kwalificatie voor de Spelen baseert op individuele prestaties, niet op die van ploegen. Want een sport die zijn toppers thuislaat hoort niet op de Spelen.

Nog 333 dagen tot Beijing 2008.

Olympische Zomerspelen · Op weg naar Peking · Turnen

permalink | plaats reactie |

Reacties