Voetbalsupporters Noord-Ierland de beste van Europa

Als het eerste doelpunt erin gaat, wordt het publiek in Windsor Park in Belfast helemaal gek. Simon Kuper moest zichzelf er even aan herinneren dat de tegenstander Liechtenstein is.

‘Zijn jullie soms vermomde Engelsen?’, zingen de fans tegen de arme Liechtensteiners (totale bevolking: 34.000). De opleving van het Noord-Ierse voetbal is hier twee jaar geleden begonnen met een 1-0 overwinning op Engeland.

Per hoofd van de bevolking, 1,7 miljoen, heeft dit land nu het beste nationale team van de wereld. Tot deze conclusie komen de statistici die de FIFA-ranglijst corrigeren naar de grootte van de bevolking. Noord-Ierland verloor zaterdag van Letland, maar als ze aanstaande woensdag tegen IJsland winnen, dan kunnen ze zich in november alsnog plaatsen voor het EK in 2008.

Geen enkel land van dit formaat is er in geslaagd om in een groot toernooi te spelen sinds Noord- Ierland zelf deelnam aan het WK van 1986. Toch is dat nog niet het opmerkelijkste. In het jaar dat de felste katholieken en protestanten samen een regering hebben gevormd, zijn de voetbalfans van het land (ooit zelf geloofsfanaten) officieel tot de aardigste van Europa benoemd.

Het George Best-vliegveld

Als je tegenwoordig op een zonnige dag door Belfast loopt, kun je je bijna niet voorstellen dat de inwoners elkaar dertig jaar lang naar het leven hebben gestaan. De kleine bakstenen huisjes zijn het afgelopen jaar 56 procent in prijs gestegen en kosten nu meer dan het gemiddelde huis in Engeland. De inwoners vliegen vanaf het George Best-vliegveld (genoemd naar de grootste voetballer uit Belfast) naar hun tweede huizen in de Alpen. Deze mensen zijn, zoals ze dat in Ierland noemen: recovering sectarians (herstellende fanatici).

Jim Rainey, een van de leiders van de Noord-Ierse supporters, herinnert zich de slechte tijd nog. Om precies te zijn, hij droeg zijn steentje bij. Ooit was Rainey een van de protestantse supporters die zijn team toezong met anti-katholieke liedjes.‘´We staan tot onze knieën in het roomse bloed’, dat zongen we in de jaren tachtig bij wedstrijden’, herinnert hij zich. ‘Toen ging je denken: hoe moet dat voor de katholieke spelers zijn?’

Katholieken en protestanten hebben altijd samen in het Noord-Ierse team gespeeld. Samen zorgden ze voor het mooiste wapenfeit van het team: een pass van de protestantse Billy Hamilton naar de katholieke Gerry Armstrong, die vervolgens het doelpunt scoorde waarmee ze Spanje versloegen in het WK van 1982. Maar de supporters waren bijna allemaal protestant.

Een bom

Graham Walker, hoogleraar politicologie aan Queen’s University in Belfast zegt het zo: ‘De protestantse arbeiders zagen het als iets wat bij hen hoorde.’ De meeste katholieken erkenden het land waar ze in woonden niet, zij vonden dat ze deel zouden moeten uitmaken van een verenigd Ierland. Daarom erkenden ze hun team ook niet. In 1985 plaatsten IRA-terroristen zelfs een bom bij Windsor Park toen de Engelsen daar tegen Noord-Ierland speelden.

In 2001 dreigden protestantse supporters een van de eigen spelers van het Noord-Ierse team te vermoorden: Neil Lennon, een katholiek die voor het, van oudsher katholieke, Celtic uit Glasgow speelde. Lennon verliet het nationale team. Er moest wat veranderen.

Twee dappere mannen besloten daar wat aan te doen. Michael Boyd was juist bij de Irish Football Association gegaan om wat tegen het religieus fanatisme te doen. Hij negeerde een superieur die hem aanraadde ‘die beerput niet open te trekken’. Rainey ging achter Boyd staan. Hun wapen was een megafoon. Rainey bewaart hem in een plastic zak in zijn kantoor. Hij is ambtenaar en vlak bij hem heeft een van de ministers zijn kantoor. Als er iemand in Windsor Park een vijandig liedje begint te zingen, pakt hij de megafoon en blèrt een van de nieuwe voetballiedjes. Zijn vriend Stewart McAfee heeft de beste geschreven tijdens de twee jaar durende periode dat het team helemaal niet scoorde: ‘We’re not Brazil, we’re Northern Ireland’. McAfee legt uit: ‘Daar zijn we aan beide kanten altijd goed in geweest: om onszelf lachen als het slecht gaat’.

Dromen van een doelpunt

Er zijn supporters die dromen dat hun team het WK wint, maar de supporters van Noord-Ierland droomden ervan dat hun team gewoon een doelpunt maakte. Toen dat eindelijk gebeurde, miste McAfee het, omdat hij de kou was ontvlucht om even soep te gaan eten. Daarna versloeg Noord- Ierland op de een of andere manier Engeland en toen werd het pas echt leuk om supporter te zijn.

Rainey pakt er een brief bij van de commandant van de Weense oproerpolitie. ‘Voetbalsupporters zouden een veel betere reputatie hebben als ze zich gedroegen zoals jullie supporters’, schreef Ernst Albrecht. Hij en zijn mannen ‘duimen dat jullie team zich kwalificeert voor het EK van 2008’ in Oostenrijk en Zwitserland.

Veel mensen zijn het met hem eens. Vorig jaar werden de Noord-Ieren benoemd tot de beste supporters van Europa. Toen de burgemeester van Brussel de beker overhandigde aan Rainey vóór een wedstrijd in Windsor Park, zongen de op elkaar gepakte toeschouwers: ‘There’s only one Jim Rainey.’

De avond dat ik er was schoot Noord-Ierlands fantastische spits, David Healy er twee in tegen Liechtenstein. Daarmee kwam hij op elf doelpunten in zeven kwalificatiewedstrijden. ‘There’s only one team in Ireland!’, zong de menigte om de republiek te pesten. Na afloop klapten de supporters voor de Liechtensteiners, die voorzichtig terug klapten. Het was mooi. Een stad die dol is op voetbal heeft nu eindelijk een eigen team dat goed is.

Er ontbrak maar één ding: katholieke supporters. Walker haalt er zijn schouders over op: ‘Het merendeel van de katholieken is aanhanger van de Ierse republiek.’ De protestanten en katholieken in Noord- Ierland regeren nu samen, worden samen rijk en schelden elkaar minder vaak uit, maar dat betekent nog niet dat ze een gemengd land zijn geworden. Ze trouwen nog maar zelden met elkaar. Als je naar Windsor Park loopt door de protestantse wijk en alle oranje vlaggen ziet, begrijp je dat Belfast in tweeën gedeeld blijft. ‘Op die verdeling steunt onze samenleving’, zegt Walker. Er zijn problemen die zelfs niet door voetbal en welvaart kunnen worden opgelost.

Voetbal

permalink | plaats reactie |

Reacties