Vergeten sporthelden: Hotze Schuil

De vorige vergeten sportheld Cornelis Dudok de Wit is in Breukelen nog steeds een beroemdheid. En kaatser Hotze Schuil (1924 – 2005) is in de provincie Friesland absoluut niet vergeten. Nog tijdens zijn leven wist hij dat er een biografie over en een standbeeld van hem werden gemaakt. En ik vind dat Harlingen op 29 oktober voortaan Hotzingen moet heten!

Twee jaar geleden had ik Hotze Schuil aan de telefoon. Het was vlak voordat in het Olympisch Stadion de Olympic Experience werd geopend – het enige museum met een middenstip – waarin ook onze vergeten sportheld van vandaag voorkomt. Daarom kreeg hij van mij een uitnodiging hierbij te zijn en in eerste instantie wilde hij graag komen. Helaas voelde hij zich toch niet goed genoeg om de reis van Harlingen naar Amsterdam te maken. Een maand later was hij overleden.

Hotze Schuil grossierde in bijnamen: de Kaatser van de Eeuw, de Lange en – mijn persoonlijke favoriet - de Napoleon onder de kaatskeizers. Niet voor niets: zijn loopbaan op topniveau duurde van 1942 tot en met 1972 - een onwaarschijnlijk aantal jaren. Hij speelde altijd in een lange broek: “Toen God de kuiten uitdeelde, stond ik achteraan en heb daarom geen mooie benen.” Tot twee keer toe is hij vereeuwigd in een stripboek, waaronder Leer om leer, onderdeel van de serie Robert & Bertrand en getekend door niemand minder dan Willy Vandersteen.

Koning ontmoet prins

Deze sportheld is vooral vergeten buiten Friesland, want in deze provincie is hij de grootste onder de kaatsers - letterlijk en figuurlijk. Vooral door zijn prestaties op de P.C., het jaarlijkse kaatsevenement in Franeker, was hij bij leven al een legende. De officiële site van de P.C. meldt over Schuil:

‘In 1946 begon voor De Lange de triomftocht over de kaatsvelden. De keizer onder de kaatskoningen won reeds in 1945 op de PC een tweede prijs en in 1946 won hij dit kaatsevenement en werd meteen tot koning uitgeroepen. In 1947 bracht Z.K.H. Prins Bernhard een bezoek aan de PC en voor de finale werden de beide finaleparturen aan hem voorgesteld. Ook nu werd de veelzijdige Schuil, hij kon meesterlijk op- en uitslaan, winnaar en mocht hij opnieuw de koningsbal in ontvangst nemen. In 1952 herhaalde dat feit zich.

In 1945 op de PC met links Abe Haima en rechts Sjouke Helfrich. Hoeze De Lange?

In 1949, in 1953 (de jubileum-PC i.v.m. het honderdjarige bestaan) en in 1967 stond hij opnieuw op de hoogste trede van het ereschavot. Verder won hij nog zes keer een tweede prijs en vijf keer een derde of vierde prijs. Met zevenendertig punten is Schuil de onbetwiste aanvoerder van het PC-puntenklassement.’

De aller en allerbeste

Voor de niet-Friezen, die nog steeds hun schouders ophalen: de PC bestaat al sinds 1854 en is daarmee het oudste sporttoernooi van Nederland – zelfs ouder dan buitenlandse grootheden als de Tour de France of Wimbledon. Wanneer iemand de beste is uit de geschiedenis van ruim 150 jaar moet die wel heel goed zijn.

Maar die wetenschap beperkt zich helaas vooral tot Friesland. Bij de eerdergenoemde opening van de Olympic Experience sprak ik spreekstalmeester Jack van Gelder aan. “Weet jij wie Hotze Schuil is? Hij was vandaag namelijk van plan om te komen.”

Van Gelder verbaasd: “Wie zeg je? Nog nooit van gehoord.”

Hotze (rechts) met zijn vader en broer Paulus 

Hotzingen

Schuil is geboren en overleden in Harlingen. Hij groeide op in een arbeidersmilieu met weinig geld. Toen bleek dat hij een goede kaatser was, kreeg hij een prachtige kans om aan de armoede te ontsnappen. In de Tweede Wereldoorlog werd hij in Duitsland als dwangarbeider ingezet. Tijdens een van de vele bombardementen ontsnapte hij en keerde lopend terug naar Harlingen.

In november 2005 is hij in deze stad in zijn slaap overleden. Nog tijdens zijn leven wist hij dat er een biografie over hem zou verschijnen, geschreven door Jelle Bangma, Ate de Jong en Wio Joustra. Dit boek De Lange: Hotze Schuil, Keizer onder Kaatskoningen is twee maanden na zijn dood verschenen.

In 1999 als toeschouwer op de PC

Ook was Schuil ervan op de hoogte dat hij in Harlingen een standbeeld zou krijgen. Dat werd in 2006 onthuld. Het Friesch Dagblad schreef in 2005 over al dit eerbetoon: “Mut dit nou allemaal voor sun gewone Harlinger jongen?”, zou Schuil volgens de krant hebben gedacht als hij nog had geleefd.

Blijkbaar wel, want onze vergeten sportheld van vandaag is in Friesland helemaal niet vergeten. Is het daarom geen idee om voortaan op 29 oktober – de geboortedag van Schuil – de stad Harlingen om te dopen tot Hotzingen?

Het standbeeld. Foto van Alles van Harlingen

De volgende vergeten sportheld is een Amsterdammer, van wie ze dat in Rotterdam niet meer weten. Er zijn er heel weinig, die dat voor elkaar krijgen in de stad van Feyenoord. En onze held kon rijmen als geen ander!

Vergeten sporthelden

permalink | plaats reactie |

Reacties