Voetbalcub DWS honderd jaar oud

De Amsterdamse voetbalclub DWS viert op 11 oktober zijn honderdste verjaardag. Deze typische arbeidersclub uit de Spaarndammerbuurt is landskampioen geweest, heeft aan Europese toernooien meegedaan en speelt nu in de Hoofdklasse amateurs. De aanhang bestaat inmiddels niet meer uit Bikhamertjes en Stootijzertjes.

DWS in 1964. Foto Guus de Jong

DWS is begonnen als een typische club uit de Spaarndammerbuurt. Nu spelen ze ergens tussen Sloterdijk en Halfweg, maar bij het zien van de prijzenkast wordt meteen duidelijk dat daar een indrukwekkende sportieve geschiedenis ligt. Voor de Tweede Wereldoorlog was DWS ook een belangrijke sociale organisatie.

Tramlijn 5

De Spaarndammerbuurt wordt betreden via de spoorwegtunnel bij de Haarlemmerpoort. Op Spaarndammerstraat 100 stond het politiebureau, met daarachter het Schuttersveld. Aan het begin van deze eeuw speelden daar verenigingen als Sparta (later De Spartaan) en SDS. Een groep van dertien jongens voelde zich daar niet thuis en richtte Fortuna op. Een echte wijkvereniging, omdat het groen-witte tenue verwees naar de kleuren van het trambord van lijn 5, die in die dagen nog door de buurt reed.

‘Fortuna klonk blijkbaar toch niet zo goed in de Spaarndammerbuurt’, schreef oud-voorzitter M.J. Jansen in het DWS-gedenkboek van 1957. Daarom werd al na twee weken de naam gewijzigd in Hercules. Nu waren de clubkleuren geïnspireerd door de rood-gele lantaarn van het politiebureau. “De wortel- en uienkleur,” zei clubarchivaris Ad de Haas (nu 85) mij tien jaar geleden.

Rinus Israel voor DWS in 1965

De Haas is al 76 jaar lid van DWS, zoals de club heet sinds 22 maart 1909. Hij speelde van 1940 tot en met 1953 in het eerste elftal en combineerde dat enkele jaren met bestuurswerk. “Een rotklus, want als er onenigheid was met het bestuur zagen de spelers mij als zijn vertegenwoordiger.” De Haas’ loopbaan als international werd in de kiem gesmoord door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. “Ik speelde al mee bij het Bondselftal, maar toen de oorlog over was, was dat voor mij te laat.”

De Sparren

“DWS was dé club van Spaarndam,” aldus De Haas. “Iedereen volgde ons op de voet. Als Spaarndammers heetten wij dan De Sparren, en de inwoners van de Barendszbuurt De Barren. Tussen ons in lag de wipbrug op de Houtmankade, die fungeerde als een echte kloof. Een wedstrijd tussen die twee wijken was daarom een heuse derby.”

DWS was een typische arbeiders- of volksvereniging en dat was te zien bij de aanhang. Die bestond uit Bikhamertjes, de ketelbikkers, en de Stootijzertjes, de havenarbeiders. Tijdens warme zomeravonden organiseerden ze onderlinge gekostumeerde wedstrijden, waarbij het winnen of verliezen niet zo belangrijk was.

‘Beide partijen verzamelden zich voor zo'n krachtmeting op een bepaald punt,’ meldt het Jubileumboek, ‘en trokken dan met een vat bier op een krat in groten getale naar het Schuttersveld.’ Even snel spelen en daarna werd het vat geledigd.

DWS in 1969 in het Olympisch Stadion Amsterdam tegen Glasgow Rangers. Deze wedstrijd voor de Europa Cup 3 werd met 2-0 verloren is de laatste Europese thuiswedstrijd geweest van DWS. Foto Stadsarchief Amsterdam

Een nieuwe bal

Door veel improvisatie hield de niet al te rijke vereniging zich staande. Zo diende zich een probleem aan toen DWS in 1913 vanuit de Amsterdamse competitie promoveerde naar de derde klasse van de nationale afdeling. Er moest een nieuwe bal komen, maar de clubkas was daarop niet berekend. Alle aanwezigen in DWS-kroeg Het Maastrichtse Bierhuis op de Nieuwendijk legden wat centen in de pet en al snel was het geld binnen. Bij sportwinkel Biks in de Kalverstraat werd de aankoop verricht, waarmee de spelers zielsblij het pand verlieten.

We slaan het jubileumboek maar weer eens open: ‘De DWS-ers waren nog maar net buiten of de bal zweefde al gevaarlijk boven de daken van de Kalverstraat. Dat dit een grote verwarring in Amsterdams drukste straat teweeg bracht, was natuurlijk begrijpelijk en binnen drie minuten reeds bevond de bal zich onder de arm van een Amsterdamse diender, die zich linea recta naar het politieposthuis in de Spinhuissteeg begaf!’ Vanwege de goede naam van DWS werd de bal snel weer teruggegeven.

De doelpalen werden ook via hulp van de leden bemachtigd, alhoewel dit niet geheel legaal verliep. De Haas: "Enkele DWS-leden werkten in de Houthaven en zagen er wel wat in om bepaalde delen hout in het water te laten vallen, terwijl aan de andere kant ‘toevallig’ wat andere leden stonden, die het aankomende hout zo snel mogelijk weghaalden.” Het was bij DWS niet ongebruikelijk zo nu en dan eens een lid of supporter in de cel te zien verdwijnen.

Eén van de beroemdste DWS-ers was Bertus Caldenhove (1914-1983), die hier in 1935 als international ziet hoe zijn doelman Leo Halle modder hapt. De DWS-verdediger speelde 35 interlands. Foto Nationaal Archief.

Van de cel naar het veld

Met name in de moeilijke jaren dertig werden DWS-ers achter slot en grendel gezet vanwege diefstal of politieke opstootjes. Volgens De Haas was de politie dan niet altijd de kwaadste. “Ook spelers uit het eerste wilde wel eens vastzitten, maar dan werden ze voor de loop van de wedstrijd vrijgelaten. Meteen daarna keerden ze terug in de cel.”

De Haas roemt het sociale karakter van zijn club gedurende die crisisjaren. “Een werkloos lid betaalde maar een dubbeltje. Speciaal voor deze mensen had DWS een commissie in het leven geroepen, die probeerde te helpen door geld in te zamelen.”

Een vooroorlogse sportief hoogtepunt was op 6 maart 1938, toen DWS in Den Haag afdelingskampioen werd door een 0-2 zege op ADO. Na afloop in de kleedkamers vroeg een DWS-bestuurslid om drie hoera's voor de Hagenezen, wat vragende gezichten veroorzaakte. Het bestuurslid lichtte toe: “Wij vinden het buitengewoon prettig dat ADO zo heel hard voor de overwinning gevochten heeft, zodat nu niemand zal kunnen zeggen dat het kampioenschap onze jongens cadeau gegeven is.”

Foto Guus de Jong

Bij terugkomst in de Spaarndammerbuurt stond de hele wijk op zijn kop, aldus oud-voorzitter Jansen. ‘Ieder huis scheen overbevolkt, de mensen puilden er letterlijk uit. Er heerste een stemming alsof ieder persoonlijk een kampioenschap had behaald en bij de rondgang door de buurt werden de auto's door een hossende menigte omstuwd.’

DWS mocht meestrijden om de nationale titel en de wijk keek al vooruit naar het sportief onderwerpen van Nederland. Een andere typische volksclub uit een arbeiderswijk, Feyenoord, beleefde helaas net zijn hoogtijdagen en werd moeiteloos kampioen. De gelukswensen van wethouder De Miranda ten spijt.

Op 6 oktober wordt het eeuwfeest gevierd met een jubileumwedstrijd. ’s Avonds is er een reünie. Nog niet alle oud-leden zijn gevonden en daarom roept DWS deze mensen op zich snel te melden.

 De Spaarndammerbuurt viert weer eens een kampioenschap van DWS

Voetbal

permalink | plaats reactie |

Reacties