Vergeten sporthelden: Phida Wolff

De vorige vergeten sportheld Hotze Schuil overleed een maand nadat ik hem aan de telefoon had. Een maand na mijn bezoek aan Phida Wolff (1906-1998) stierf deze legendarische Feyenoord-administrateur. De voormalige Amsterdammer schreef maar liefst 61 (!) delen vol met gedichten en verhalen.

Om te beginnen wil ik een potentieel misverstand uit de lucht halen: dat zowel Schuil als Wolff overleden vlak nadat ik ze had gesproken, is toeval. Er zit hier geen oorzakelijk verband tussen. Mijn bezoek aan Wolff in 1998 was omdat ik graag de man eens wilde spreken, die zo veel voorkwam in mijn afstudeerscriptie over Feyenoord tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ik bleek hem dus net op tijd te zijn

In 1963 met Feyenoord-bestuurder C.A. Prins aan de telefoon om de club door te geven dat Benfica de volgende tegenstander is van Feyenoord in het Europa Cup 1-toernooi.

De Amsterdammer

Tijdens de economische crisis van de jaren dertig woonde en werkte Wolff in Amsterdam als stenograaf bij de Telegraaf. Omdat hij hier te weinig verdiende zocht hij elders meer zekerheid. In clubblad De Feyenoorder zag hij in 1934 opeens een advertentie, waarin de Rotterdamse club vroeg om een administrateur. “Zou je dat wel doen?”, vroeg zijn vrouw. “Misschien nemen ze je wel aan.” Hij deed het toch, zoals Wolff zei in Feyenoord Compleet: “Ik heb gelijk gereageerd en werd ontboden voor een prettig gesprek met het bestuur.”

Maar niet iedereen bij Feyenoord zag het zitten dat Wolff zou komen. Met name de latere stadiondirecteur B. van Krimpen verzette zich tegen de aanstelling van de Amsterdammer. Van Krimpen haalde echter bakzeil en Wolff kon dus verhuizen. “En gelukkig maar, want door mijn nieuwe baan bij Feyenoord kwam ik van de hel in de hemel. De argwaan sloeg snel om in de vriendelijkheid, die ik jarenlang onder de Feyenoorders heb mogen ontmoeten.”

De administrateur

"En? Wat vonden ze ervan?"

Phida Wolff vormde vanaf toen het hart van de vereniging. Hij verzorgde de correspondentie en de notulen, zat in de redactie van het clubblad en hij was diegene, bij wie de contributie moest worden betaald. Daarvoor beschikte hij over een geheugen, die contributieachterstand uitsloot. Als een wanbetaler voorzichtig het Feyenoord-terrein probeerde te betreden, stond De Administrateur ze op te wachten met zijn priemende blik: eerst betalen en dan pas doorlopen. Onmisbaar dus en dat werd pijnlijk duidelijk toen hij aan het eind van de Tweede Wereldoorlog werd meegenomen door de Duitsers.

Samen met duizenden andere mannen werd hij tijdens de Razzia van Rotterdam van 10 en 11 november 1944 opgepakt en naar Duitsland afgevoerd – net toen zijn vrouw zwanger was. De hele administratie liep vast, de correspondentie was kwijt en de leden betaalden geen contributie meer. In de laatste moeilijke maanden van de bezetting werd het voor Feyenoord daarom nog wat zwaarder. Enkele maanden na de bevrijding keerde de administrateur terug in Rotterdam zodat er weer orde kwam in de administratieve chaos. Ook belangrijk: hij was vader geworden.

In 1948 op het podium tijdens het 40-jarig bestaan van Feyenoord

Het leven hervond dus zijn draai. Wolff schreef hierover: ‘We zijn niet langer geknecht en een uitbundige kreet van blijheid is door het ernstige geschoffeerde en verarmde land gegaan. Nooit en te nimmer zullen woorden bij machte zijn de vreugde te vertolken die in de prille meidagen van het gezegende jaar 1945 losbarstte, nooit ook zullen woorden de terreur der Duitsers en hun kwade handlangers kunnen verklanken, en nimmer zal het vreselijke van volksknechting en concentratiekamp vergeten kunnen worden, al zullen we wel vergeven, want een wereld waarin men de vergiffenis niet kent moet aan tweedracht ten onder gaan. Nederland kan weer rustig ademhalen en vrij zeggen wat het op z'n hart heeft, recht op de man af, wrammm..., om met conferencier Paul van Vliet te spreken.’

De dichter en schrijver

Tijdens mijn bezoek aan zijn verzorgingstehuis in Kralingen sleepte Wolff me mee naar zijn boekenkast. Daarin stonden 61 (!) boeken met zijn verhaaltjes en gedichten, die hij zelf had gebundeld – één deel per jaar met keurig genoteerd wanneer het was geschreven. Het was onvoorstelbaar: alles wat hij had meegemaakt, stond hierin: de bouw en oplevering van de Kuip, de invoering van het betaalde voetbal, de winst van de Europa Cup 1 en de Wereldbeker van Feyenoord, en dan hebben we het alleen nog maar over Feyenoord. Ook over andere voetbalclubs schreef hij, over maatschappelijke problemen of gewoon wat in hem opkwam - 61 delen vol.

Hij bleef bij Feyenoord tot aan zijn pensioen in 1971. Tijdens mijn bezoek in 1998 zei hij nog steeds thuiswedstrijden de bezoeken: “Ik ga met mijn dochter mee, en praat wat met iedereen. Dat vind ik leuk, maar ik ben niet meer echt betrokken bij de club. Op mijn leeftijd word je niet zo snel meer enthousiast daarvoor. Wel ben ik blij dat ik alles heb meegemaakt. Geld interesseerde me nooit; alleen mijn gezondheid. Feyenoord is een belevenis geweest, die mij gezond heeft gehouden.” Vlak na mijn bezoek, werd hij opeens ziek en overleed drie dagen later.

Tussen het eerste van Feyenoord in 1969 na het presenteren van Wolffs boek 'Topclub Feyenoord'

De volgende vergeten held won eind negentiende eeuw een snelheidswedstrijd tegen een Limburgse sneltrein: op de fiets!

Vergeten sporthelden · Voetbal

permalink | plaats reactie |

Reacties