De F.A. Cup en andere gestolen sportprijzen

Nu O.J. Simpson wordt beschuldigd van de gewapende diefstal van gesigneerde (Amerikaanse) voet- en honkballen staat voor Simon Kuper één ding vast: de markt voor sportmemorabilia heeft het kookpunt bereikt.

De beruchte American Football-speler zegt dat hij de hotelkamer in Las Vegas alleen maar binnendrong om zijn bezittingen terug te halen. Als O.J. Simpson wordt veroordeeld, is hij echt niet de eerste.

Er is een traditie van meer dan een eeuw om sportmemorabilia te stelen. De belangrijkste prijs van allemaal, de Jules Rimet, de oorspronkelijke trofee van het WK voetbal, is zelfs twee keer gestolen. Volgens mij is de Jules Rimet, de Rolls Royce onder de sportprijzen, niet omgesmolten zoals algemeen wordt aangenomen, maar staat hij ergens, waarschijnlijk in een achterkamertje in Brazilië.

De verdwenen F.A. Cup

De Victorianen hebben alles ontdekt en dus ook de diefstal van sportsouvenirs. Op 11 september 1895 verdween de FA Cup uit de etalage van een sportwinkel in Birmingham. Pas in 1958 vertelde Harry Burge, een dakloze man van in de tachtig die in een opvanghuis in Birmingham woonde, aan een krant dat hij de Little Tin Idol (bijnaam van de cup, vertaald: tinnen schatje) had gestolen en omgesmolten om vals geld te maken. Om te weten hoe groot de hypothetische waarde van de trofee nu zou zijn, hoef je maar te kijken naar het bedrag dat zijn opvolger twee jaar geleden op de veiling opbracht: ongeveer 740.000 euro.

Jules Rimet was de oprichter van het WK voetbal in 1930 en de Parijse beeldhouwer Abel Lafleur ontwierp en maakte de trofee. Het is een 35 cm hoge afbeelding van Nike, de Griekse godin van de overwinning. Het was meteen duidelijk dat ze wel eens gestolen zou kunnen worden. Nike bracht de hele Tweede Wereldoorlog door verstopt onder het bed van een Italiaanse voetbalofficial. Maar op een zondag in 1966 werd ze gestolen op een postzegeltentoonstelling in Londen. De Braziliaanse voetbalorganisatie, de CBD, die de trofee vanaf 1958 in bezit had gehad en hem net aan de Engelsen had overhandigd, was witheet. ‘Dit zou in Brazilië nooit gebeurd zijn’, zei Alain Tebel van de CBD. ‘Zelfs Braziliaanse dieven houden van voetbal en zouden nooit zulke heiligschennis plegen.’

In de oven

De woensdag na de diefstal ontving de Engelse voetbalbond een pakje met daarin de deksel van de cup en een briefje waarin om losgeld werd gevraagd. Er stond in: ‘Zonder twijfel maken jullie je grote zorgen om het verlies van de Wereldbeker. Voor mij betekent hij niet meer dan z’n waarde in goud. Als ik donderdag of desnoods vrijdag nog niets van jullie gehoord heb, gaat hij de oven in.’

Het briefje bleek afkomstig van Edward Betchly, een soldaat die na de oorlog gedemobiliseerd was met een ‘voorbeeldige staat van dienst.’ Betchly ging voor twee jaar de gevangenis in. In 1969 stierf hij aan longemfyseem, het eerste slachtoffer van de vloek die op de cupdieven ligt.

De gestolen trofee werd al gauw in de bosjes in Zuid-Londen gevonden door een hond met de naam Pickles. Na de WK-finale van 1966 werd hij aangeboden aan de winnaar, Engeland. ‘Het is maar 30cm hoog, van puur goud en het wil zeggen dat Engeland wereldkampioen is’, zijn de beroemde woorden van BBC commentator Kenneth Wolstenholme.

In 1970 won Brazilië zijn derde WK en bleef de Jules Rimet voorgoed in Braziliaans bezit. Maar in 1983 werd de trofee gestolen uit het kantoor van de CBD in Rio de Janeiro en nooit meer teruggevonden. Vier dieven werden gepakt en veroordeeld. Drie zijn er nu dood. Een van hen, een voormalig politieagent, Chico Barbudo, werd in een bar overhoop geschoten terwijl hij op verlof was. De politie van Rio zegt dat de trofee is omgesmolten tot goudstaven.

Pickles zelf

Zilver

Die claim zorgde ervoor dat men de zoektocht kon staken. Maar waarschijnlijk klopt het niet. De trofee werd niet tot goudstaven omgesmolten omdat hij helemaal niet van goud was. ‘Het is verguld zilver’, zegt Martin Atherton. Hij heeft een boek geschreven getiteld The Theft of the Jules Rimet, dat volgende maand uitkomt. De Braziliaanse dieven hebben, net als Wolstenholme en bijna iedereen, waarschijnlijk gedacht dat het puur goud was. Maar toen ze ontdekten dat dat niet zo was en de waarde aan metaal in 1983 maar ongeveer 13.000 dollar bedroeg, hebben ze waarschijnlijk besloten dat ze meer geld konden krijgen als ze de trofee verkochten aan een liefhebber, al zou die hem nooit openlijk kunnen tentoonstellen. Dit gebeurt ook vaak met gestolen schilderijen.

De enige overlevende van de bende uit 1983 is de Argentijnse juwelier Juan Carlos Hernández. In het jaar na de diefstal richtte hij een bedrijf op dat hij Aurimet noemde, een naam die een samenstelling lijkt van ‘Au’ (het chemische symbool van goud) en Rimet. Hernández werd uiteindelijk veroordeeld tot drie jaar gevangenisstraf nadat hij pas in 1998 op een Braziliaanse luchthaven was gearresteerd in het bezit van 7,75 kilo cocaïne. Hij kwam in 2005 uit de gevangenis.

Onderzoekers zeiden dat Hernández de trofee omgesmolten had in zijn metaalgieterij in Rio. Hij ontkent dat. Een chemische analyse van zijn gieterij vond wel sporen van goud maar van een andere kwaliteit dan de trofee. Bovendien kon hij, met de door hem gebruikte methode, maar 250 gram goud tegelijk smelten terwijl de trofee 1,8 kilo woog. Atherton zegt: ‘Ze hebben nooit kunnen bewijzen dat hij omgesmolten is. Maar ze hebben hem ook nooit teruggekregen.’

Het is en blijft de grootste sportprijs. Op een Fifa bijeenkomst in München in 2004 zei een official van de Wereldvoetbalbond: ‘De Jules Rimet trofee was van de mensen. Je wist iets over deze trofee: je wist dat hij gestolen was of kwijtgeraakt.’ De huidige Wereld Cup roept niet zoveel emoties op, moet hij toegeven.

Het ligt voor de hand dat de Jules Rimet nog ergens is, waarschijnlijk in het huis van een rijke boef en een stuk mooier dan alle spullen die O.J. zo graag terug wilde.

Voetbal

permalink | plaats reactie |

Reacties