Zoeken

De Nederlandse sportgeschiedenis kan makkelijk in de war raken met Gerard de Kruijff, André de Kruijff, Johan Cruijff en de Cruyff Foundation. De eerste is onze vergeten sportheld van de dag, de tweede voetbalde namens Ajax (!) in 1921 mee met Oranje tegen Zwitserland, en voor het verschil tussen Cruijff en Cruyff hebben we het Witte Boekje.

Leuke bijkomstigheid: een klein en vooral onverantwoord onderzoek toont dat de naam Cruijff al op 1 augustus 1910 in de Nederlandse kranten stond. In dit geval maakte Cruijff en v. Oort onderdeel uit van de Vereeniging Kantoren voor Vaste Goederen in Nederland. De naam Kruyff werd echter al in 1909 genoemd.

Tot zover dit uitstapje en terug naar het paardrijden.

De jury in 1928

Militaire sport

In die goede oude sportdagen waren sporten als schermen en de ruitersport onmiskenbaar verbonden met het leger. Sterker: het was in die tijd verplicht om legerofficier te zijn voor een ruiter mocht meedoen aan de Olympische Spelen.

Zo ook bij Gerard de Kruijff, ritmeester bij de huzaren met als eindrang kolonel. Hij won tweemaal olympisch goud en een keer zilver. Hiermee was hij mede verantwoordelijk voor de gouden jaren van de Nederlandse ruitersport, die begonnen in 1924 en duurden tot en met Berlijn 1936. In die periode werden vijf gouden plakken gewonnen, naast twee zilveren en een bronzen. De Kruijff won zijn gouden medailles in het landenteam met Adolph van der Voort van Zijp en Charles Pahud de Mortanges.

De Nederlandse olympische ploeg van 1924

Verlichte zit

De Kruijff haalde zijn inspiratie uit Italië. Na zijn opleiding aan de Koninklijke Militaire Academie in Breda liet hij zich daarom begin jaren dertig van de vorige eeuw detacheren aan de rijscholen Pinerolo en Tor di Quinto. Toen hij terugkeerde, kreeg hij toestemming om zijn nieuwe inzichten te scholen aan een hem toegewezen eskadron. Hij zou bekend worden als promotor van de ‘verlichte zit’, die was bedacht in Italië.

Het publiek kende hem toch vooral als meervoudig winnaar van olympisch eremetaal. In Parijs won hij met paard Addio, in Amsterdam met Va-t-‘En. Het laatste paard was afkomstig uit de stal van Pahud de Mortanges, dat hij uitleende aan zijn collega. Het paard van De Kruijff, Kakkerlak, was vlak voor aanvang van de Spelen namelijk kreupel geworden.

De prestaties van de ruiters op de ‘Nederlandse’ Spelen werden gevolgd door 30.000 juichende toeschouwers. Maar ook in het buitenland werd bewonderend gesproken over het hoge niveau van de Nederlanders. De Duitse hippoloog Gustav Rau schreef: ‘Het zweet van de ruiter, niet de klasse van het paard, bepaalde deze dagen de winnaars.’

Het Olympisch Stadion in 1928 tijdens de ruitersport

Hilversum

De Kruijff heeft zo zijn bijdrage geleverd aan de olympische geschiedenis van Hilversum, die acht dagen en drie uur bedraagt. Een deel van zijn ruiterwedstrijden werd tenslotte hier gehouden, zodat zijn voetsporen hier zijn terug te zoeken. In dit Hilversum stond De Kruijff zelfs nog eerste in het tussenklassement individueel, maar zou die koppositie de volgende dag verliezen aan Pahud de Mortanges.

Dat was in het Olympisch Stadion, waar de toeschouwers nog even hun adem inhielden toen die gouden plak voor het Nederlandse militaryteam in gevaar kwam. Van der Voort van Zijp zou met zijn merrie Silver Pierce een vlag hebben gemist. Er werd protest ingediend en indien dat werd erkend, veranderde de eerste plaats in ijdele hoop.

De voorzitter van de Nederlandse Hippische Bond, jhr. Quarles van Ufford, kon echter aantonen dat de gewraakte vlag niet tot het parcours behoorde. Koningin Wihelmina, prinses Juliana en koningin-moeder Emma haalden samen de rest van het publiek opgelucht adem. Voor de tweede opeenvolgende keer won de Nederlandse military goud. En daarmee dus ook De Kruijff.