Zoeken

Gewichtwerpen is een atletiekonderdeel dat het midden houdt tussen kogelstoten en kogelslingeren. De deelnemers moet een metalen bal van 56 pond, iets meer dan 25 kilo, zo ver mogelijk werpen. De sport komt oorspronkelijk voort uit de Schotse Highland Games, waar onder ander ook kogelslingeren en boomstamwerpen (caber toss) op het programma staan. Naast Schotland is het onderdeel met name in Amerika veel beoefend. Daar stond het nog tot in de jaren '60 op het programma van atletiekkampioenschappen.

Het is dan ook niet vreemd dat gewichtwerpen zijn olympisch debuut maakte op de Spelen van St. Louis in 1904. Vijf Amerikanen en een Canadees streden destijds om de titel. Onder hen de winnaar van het kogelstoten, Ralph Rose en de kampioen bij het kogelslingeren, John Flanagan. Die laatste had twee maanden eerder nog het wereldrecord verbroken, zij het in de variant met aanloop. Dat was in Missouri uit den boze, de werpers moesten binnen de cirkel blijven. De enige Canadees, politieagent Étienne Desmarteau was de beste. Met zijn eerste worp haalde hij 10,46 meter, zo'n 30 centimeter verder dan Flanagan. Lang zou Desmarteau niet genieten van zijn zege: binnen een jaar overleed hij aan buiktyfus.

Gewichtwerpers in actie in St. Louis: zilveren medaille-winnaar John Flanagan (1) en kampioen Étienne Desmarteau (3).

In Antwerpen, zestien jaar later, maakte gewichtwerpen een eenmalige comeback op het programma. Ook nu was er weer een Canadees van de partij, maar die moest de eer nu laten aan de Amerikanen. Of beter, Ieren, want de drie favorieten waren alledrie geboren op The Emerald Isle. Eveneens hadden ze allemaal al een Olympisch kampioenschap op zak. Paddy Ryan had enkele dagen voor de wedstrijd in Antwerpen het kogelstoten gewonnen. Pat McDonald was in 1912 de beste kogelstoter, en Matt McGrath won in Stockholm het kogelslingeren. Gezamenlijk stond het drietal bekend als de "Irish Whales". McGrath was de topfavoriet, maar moest afhaken met een knieblessure, opgelopen bij het kogelslingeren. De strijd tussen McDonald en Ryan werd met een worp van 11,265 meter in het voordeel van McDonald beslecht.

Gewichtwerpen wordt in Schotland en Amerika nog altijd beoefend (zie onder), maar olympisch zal het wel nooit meer worden.