Zoeken

Om de haka nog eens te bewonderen, moeten we na het verlies van Nieuw-Zeeland terugvallen op You Tube. Er zijn verschillende varianten, waarin wij vooral de Ka Mate kennen. Hierin wordt gezongen:

Ka mate! Ka mate! Ka ora! Ka ora!

Tenei te tangata puhuru huru

Nana nei i tiki mai

Whakawhiti te ra

A upa ... ne! ka upa ... ne!

A upane kaupane whiti te ra!

Hi!!!

Een haka met vrouwen erbij

Ofwel:

Deze dood! Deze dood! Dit leven! Dit leven!

Aanschouw! Daar staat een behaarde man

Die de zon bracht

En haar liet schijnen

Een voorwaartse stap! Nog een voorwaartse stap!

Een voorwaartse stap, nog een.. De zon schijnt!!

Ha!!!

De haka is niet exclusief voor Nieuw-Zeelandse rugbyers. Hier zien we het American Football-team van de Universiteit van Hawaii

Kwatta! Kwatta!

Polygoon heeft de beelden van de Nederlandse strijdkreet van de voetballers op het WK van 1934. Het is opgenomen in Arnhem, ergens op het dak van een gebouw, waar de spelers van Oranje zich laten toespreken door Karel Lotsy, KNVB-official en een soort van bondscoach. Na die toespraak zal het team in de trein stappen voor de reis naar Milaan. Aan het einde van de film heffen de aanwezigen een merkwaardige kreet aan:

Heja, heja, litsjumeaux, kwatta, kwatta!

Deze kreet is volgens sportjournalist M.J. Adiani Engels niet door de voetballers uitgevonden, maar door de Nederlandse atleten op de Olympische Spelen van 1924 in Parijs. Tijdens het WK Voetbal was deze dus al tien jaar oud! Het is een mix van Nederlandse, Zweedse en Franse woorden, maar wat het precies betekent, weet ik nu nog niet.

Maar in Het Vaderland van 13 juni 1924 staat een interview met Harry Denis, aanvoerder van de Nederlandse voetballers op de Spelen van Parijs. Tegen de journalist zei hij: "Weet u wat onze strijdkreet was? Litsjumeaux, Litsjumeaux, Kwatta, Kwatta!"

Bijna hetzelfde dus als in 1934...

In 1928 werd het wéér gebruikt, maar nu door de Nederlandse olympische schermers bij de Spelen in Amsterdam. Het was opnieuw nét iets anders: Heja, heja, hop-sa-sa, litsjumeaux, litsjumeaux, kwatta, kwatta, kwatta.

Tjikkelikke!

De hoofdprijs voor indrukwekkende kreten gaat niet naar Nieuw-Zeeland, niet naar de Nederlandse voetballers en ook niet naar het American Football-team van Hawaii. De prijs is voor damesatletiekvereniging Gita uit Haarlem. Tachtig jaar geleden had die de volgende yell:

Tjikkelikke-tjikkelikke-tjau-tjau-tjau

Boengelange-boengelange-bau-bau-bau

Tjikkelikke-boengalange-tjie-boem-ba

G-I-T-A, Gita, Gita, Gita!

En wie ons hiervan de betekenis kan doorgeven, zijn we zeer dankbaar.

Hilarisch!

Atletiek · Olympische Spelen Algemeen · Rugby · Schermen · Sport in beeld · Voetbal

permalink | ga naar reacties |

Reacties

paul wernert: Voor zover ik het ooit gehoord heb komt "litsjumeaux, litsjumeaux, kwatta kwatta" van een groep atleten van V&L (nu HAAG Atletiek), die in 1924 meededen aan de OS. Het kwam voor in het clublied van V&L. Maar een aantal van die atleten voetbalden in de winter bij HBS, zo zat een van de Van Rappard-broers in zowel de atletiekploeg als de voetbalploeg bij de OS en kan het dus heel goed dat de yell eigenlijk van HBS kwam.
geplaatst op: 11-1-2008 18:09:59u. | e-mail

paul sender: Rugby of niet, het wordt tijd dat snelwandelen als sport wordt afgeschaft EN ZEKER VAN DE OLYMPISCHE SPELEN VERDWIJNT.
geplaatst op: 24-10-2007 13:39:40u. | e-mail

Renk: Topsport! Alleen 't Engels voetbal kan hier aan tippen. American Football stelt niets voor.
geplaatst op: 19-10-2007 14:45:15u.

Reinder: Leuk stuk en terecht dat rugby naar de OS moet. Alleen zou cricket er ook niet moeten ontbreken, qua aantal beoefenaars groter dan rugby en ook wereldwijd gespeeld, het is alleen jammer dat het bij ons niet zo bekend is.
geplaatst op: 19-10-2007 14:18:24u.

Micha: Jaba daba doe!
geplaatst op: 19-10-2007 13:28:40u.

J-roen: In plaats van die vijfkamp ben ik eens, maar voetbal moet hoe dan ook Olympisch blijven. Want voetbal is nog altijd superieur over rugby. Ugh!
geplaatst op: 19-10-2007 12:47:35u.

jan smulders: Helemaal mee eens. Bij rugby wordt nog echt gestreden, zijn er geen over het paard getilde sporters, en is de emotie nog echt.
geplaatst op: 19-10-2007 12:08:43u. | e-mail

Evert Van den Berg: Als recente emigrant naar Nieuw-Zeeland en groot fan van de All Blacks: Helemaal mee eens, rugby moet weer Olympisch worden
geplaatst op: 19-10-2007 11:09:49u. | e-mail

Huib: De leus zo rond 1970 bij onze zwemvereniging LZC'29 uit Leeuwarden voor elke polowedstrijd was: Eskylade dodejode woobob, paddy wadde wadde Hoi! Helaas is de betekenis mij ontgaan.
geplaatst op: 12-10-2007 10:20:53u. | e-mail

Jan: Hakke Hakstra
geplaatst op: 12-10-2007 9:42:20u. | website

Jurryt van de Vooren: Als Heerenveen het Fries volkslied zingt is dat toch ook een haka?
geplaatst op: 11-10-2007 20:46:11u. | website

Danny: De haka van de football players van de U. of Hawaii levert het team vooralsnog bij de kick off een 15 yard penalty op voor 'unsportsmanlike conduct'. Sommige tegenstanders vonden het bedreigend. De amerikanen moeten duidelijk nog even wennen aan het fenomeen.
Ik vind het zeker geen onzin. Het toont respect voor de cultuur en voegt iets toe aan de beleving van een wedstrijd voor de speler en toeschouwers. Daar komt nog bij dat de meeste rugby teams zonder haka op de 1 of andere manier de haka challengen als team om te laten zien dat ze niet geintimideerd zijn.
geplaatst op: 11-10-2007 19:45:59u. | e-mail

Jelle: Kwatta is een, inmiddels niet meer bestaand, merk chocoladerepen dacht ik, een lits-jumeaux twee eenpersoonsbedden die samen een tweepersoonsbed vormen, en 'heja' een ouderwetse aanmoedigingskreet zoals 'hup' dat is. Ik denk dat die oude sporters gewoon maar wat pakkende woorden bij elkaar hebben gescharreld om tot een strijdkreet te komen die niemand voor het hoofd stoot, in de trant van 'chips' ipv 'shit'. De bond tegen het vloeken zou tevreden geweest zijn...
geplaatst op: 11-10-2007 19:19:13u.

sebas: ik mocht in NZ ooit een keer meedoen..

ge-wel-dig..
geplaatst op: 11-10-2007 17:34:03u.

Bart: De haka wordt uitgevoerd als uitdaging aan de tegenstander maar ook als teken van respect dat hij een waardig opponent is. Er zijn verschillende versies. Ka Mate is de bekendtse maar de mooiste vindt je via de volgende link: http://www.youtube.com/watch?v=uHW1K2LeQXE. Timatanga heet deze en wordt uitgevoerd door de NZ Maoris. Daar zitten ook blonde gasten tussen maar iedereen met een druppel Maori-bloed mag deel uitmaken van deze selectie
geplaatst op: 11-10-2007 14:14:56u. | e-mail

Hans: voor de fans en liefhebbers: de Haka en Sipi Tau tegenover elkaar uitgevoerd..

http://nl.youtube.com/watch?v=qQm_7SDCxfE

Goed idee om een Nederlandse oorlogsdans in te voeren, vooral omdat het de agressie bij de eigen spelers ook bevordert en je dan geen slappe hap op het veld krijgt...
geplaatst op: 11-10-2007 12:44:12u.

Jan: Wat een onzin Jan, de selectie van het Nieuw Zeelandse rugbyteam wordt niet bepaald door afkomst of inkomen. Trouwens, de echte rijken in Nieuw Zeeland hebben meestal niet als hobby zich te laten verpletteren voor enorme Maori's, en enorme blanke kiwi's.

Goed idee, Andre.
geplaatst op: 11-10-2007 8:33:15u. | website

Andre: Een Engelse vriend had ooit het idee dat Nederlandse teams, als ze tegen buitenlanders spelen, een soort Hakka moeten uitvoeren en dan allemaal hard "VERSCHRIKKELIJK! VERSCHRIKKELIJK! VERSCHRIKKELIJK!" moesten schreeuwen. Want de nederlandse SCHR was het meest angstaanjagende geluid dat hij ooit had gehoord.
geplaatst op: 11-10-2007 0:24:56u. | e-mail

Jan: Deze zijn echt mooi inderdaad, maar de mooiste blijven toch samoa en de fiji's. Daar heb je gewoon 15 krijgers op het veld staan. Terwijl Nieuw Zeeland toch iets te veel rijke blanken op het veld heeft staan.
geplaatst op: 10-10-2007 22:20:44u.

Richard Eykhout: Ik vind het prachtig, de haka is er juist om je tegenstander te imponeren, en bang te maken. Hoe meer dit word ingevoerd des te spannender de wedstrijd wordt!
Ik ben er helemaal voor! Gaaf!
geplaatst op: 10-10-2007 19:39:45u. | e-mail

Dirruk: Schiet me opeens iets te binnen wat mij vader me ooit heeft geleerd. Hij speelde waterpolo en daar hadden ze ook zo´n soort ritueel waarbij ze een aantal varianten op iezewazewoezie riepen, dan nog een paar keer hoi hoi hoi, en dan kwam er een truc waarbij je blazend over het water een soort trompetgeluid maakte. Prachtig!
geplaatst op: 10-10-2007 15:47:25u. | website

Dani: Ik vind het schitterend! Heb gelijk een beter humeur :p
geplaatst op: 10-10-2007 13:56:58u.

Jurryt van de Vooren: Wat zijn we allemaal slechtgehumeurd de laatste dagen. Het zal wel een tekort aan zonlicht zijn
geplaatst op: 10-10-2007 13:47:22u. | website

Ron: jij goed nederlands schrijven...
Jij deze website bezoeken, jij niks beters te doen hebben?
geplaatst op: 10-10-2007 13:00:44u.

P. van Hooijdonk: Waar gaat dit in godsnaam over? Hebben niks zinnigers te doen dan met dit soort onzin onze tijd te verdoen??
geplaatst op: 10-10-2007 12:53:17u. | e-mail

Sportgeschiedenis.nl

De alternatieve bron voor sportnieuws

Zoeken

Nieuwsbrief

Rubrieken

Multimediaal

Sportbeeld van de dag

De Nederlandse haka

Reacties