De snelste man ter wereld is bescheiden

Twee jaar geleden in Athene keek Asafa Powell na zijn 100 meter naar het scorebord om te zien wat zijn tijd was. Hij was net de snelste man van de wereld geworden. Simon Kuper spreekt met hem.

In zijn Jamaicaanse tongval vertelt Asafa Powell over zijn wereldrecord op de Super Grand Prix in Athene : ‘Ik was heel verbaasd toen ik de finish over ging en 9.77 (seconden) zag staan. Ik wachtte of de klok nog verder zou lopen. Maar dat gebeurde niet.’

Vorige maand in Rieti, Italië, verbeterde hij dit record nog tot 9.74 seconden. Geen mens heeft ooit sneller gelopen, of het nou was om aan een leeuw te ontkomen of na een startschot op de baan.

Toch lijkt hij helemaal niet het type voor deze rol: bij de snelste man van de wereld denk je aan een soort oermens; de titeldrager zou een echt baasje moeten zijn en niet deze stille getraumatiseerde 24-jarige. Het lijkt wel of Powell atleet is geworden tegen wil en dank. Toch kan hij wel eens de man zijn waar het bij de Olympische Spelen in Peking allemaal om draait.

Jamaica

De steden op Jamaica hebben vaak ouderwetse Engelse namen die in contrast zijn met het huidige geweld op het eiland. Powell groeide op in Linstead als zoon van twee predikanten.

Toen was zijn leven nog gelukkig. ‘We waren met zes broers en mijn moeder en vader’, vertelt hij me door de telefoon vanuit Jamaica. ‘Opgroeien met al die jongens was zo leuk. Mijn moeder en vader namen ons altijd mee naar de kerk. We hielpen elkaar allemaal als het nodig was.’

Op de middelbare school was al te zien dat hij bijzonder was: Powell schreef in het jaarboek dat hij de snelste man van de wereld wilde worden. Maar dat beeld corrigeert hij zelf: ‘Dat deed ik voor de grap. Ik was helemaal niet van plan beroepsatleet te worden. Ik was veel meer geïnteresseerd in voetbal en techniek en tekenen en zo. Toen ik dat opschreef, wist ik niet wat ik deed. Het schoolkampioenschap was net achter de rug en dat had ik heel gemakkelijk gewonnen, daarom was ik nog wat opgewonden.

Ik begon met sprinten en toen vertelde mijn trainer me dat ik ‘hier wel eens goed in kon worden.’ Ik dacht dat hij me gewoon wat zelfvertrouwen wilde geven.’ Powell zelf zag meer in voetballen. ‘Ik noemde mezelf Ronaldo. Dat was mijn droom.’

Hij wees een beurs voor een Amerikaanse universiteit af en studeerde in Jamaica. Waarom?

‘Er is zoveel te doen in de VS; je kan er snel rijk worden door in drugs te handelen. En al dat eten, daar word je maar dik van.’ Bovendien had Powell geen zin om een van de vele overwerkte universiteitssprinters te worden die aan alle afstanden moeten meedoen.

Broers

Net toen hij goed aan het worden was, werd zijn broer Michael in een taxi in New York vermoord. ‘Toen mijn eerste broer stierf’, zegt Powell op vlakke toon, ‘wilde ik ermee ophouden. De nationale kwalificatiewedstrijden kwamen eraan en ik kon het nut er niet van inzien. Mijn familie gaf me de motivatie om door te gaan. Zij zeiden dat mijn broer dat zo gewild zou hebben. Het jaar daarop stierf mijn tweede broer en ik was verslagen.’

Vaughn Powell stortte in elkaar terwijl hij aan het voetballen was in Georgia. Powell zegt: ‘Ik vroeg me af of er nog meer broers zouden doodgaan. Toen ging ik harder mijn best doen, voor mijn familie, om de mensen wat vrolijker te maken.’ Maar kan hardlopen de mensen vrolijker maken? ‘Dat kan wel, maar nu niet. Nadat ik een paar races gewonnen had, was ik niet erg gelukkig.’

Powell heeft nooit goud gewonnen op de Olympische Spelen of de Wereldkampioenschappen. Critici beweren dat het door de zenuwen komt maar hij ontkent dat.

Maar niemand twijfelt eraan dat hij zeer begaafd is, vooral ook omdat hij zijn winnende tijd van 9.74 haalde terwijl hij vóór de finish langzamer ging lopen. ‘Er waren twee ronden in die wedstrijd’, legt de atleet uit. ‘Ik liep toen de halve finale. Mijn trainer had me gezegd dat ik hard moest lopen maar niet té hard. Toen ik bij de 80 meter was, herinnerde ik me dat hij dat gezegd had. Ik was verbaasd dat ik zo hard kon. Ik wilde sneller en sneller lopen om de mensen te laten zien hoe hard een mens kan rennen.’

Jamaica is exporteur van snelheid: de sprinters Linford Christie, Donovan Bailey en Ben Johnson, die nu uit de gratie is, zijn allemaal op het eiland geboren. Powells broer Donovan deed in 1999 als hardloper mee aan het WK, terwijl de grote sprinter van de Bahama’s, Derrick Atkins, zijn achterneef is. Maar Jamaica is gek op Powell.

Geld

‘Iedereen wil weten wie die jongen is die het wereldrecord heeft gebroken en ook nog Jamaicaan is. Soms blijf ik maar thuis omdat de mensen zo opgewonden worden als ze me zien. Dat kan me enorm ergeren. Ik probeer dezelfde persoon te blijven die ik altijd geweest ben. Maar dat is lastig. Iedereen in Jamaica denkt dat ik rijk ben. Als ik de stad in ga, of het getto, vragen de mensen me om geld.’

De waarheid is dat het grote geld alleen zal komen als hij schittert in Peking. ‘Dan moet ik op mijn hoogtepunt zijn’, geeft hij toe. Hoe schat hij zijn rivaal in, de Amerikaan Tyson Gay?

‘Ik ben een lange, sterke sprinter. Ik ben explosiever. Langer zijn is een groot voordeel. Ik kan grotere stappen nemen.’ Dus hij staat er beter voor? ‘Ja, ik denk dat ik dat voordeel heb.’ Kent hij Gay persoonlijk? ‘Nee, niet echt. Maar als ik hem zie, lijkt hij mij een hele aardige kerel, bescheiden ook.’

Humble (bescheiden), door hem uitgesproken als umbel, is het favoriete woord van Powell. Hij gebruikt het ook vaak als hij over zichzelf praat: ‘Iedereen heeft bewondering voor mij. Ze komen naar me toe en zeggen dat ik een goed rolmodel voor hun kinderen ben. Zo ben ik opgevoed, umbel’.

Hoe wil hij de geschiedenis in gaan? ‘Als de grootste atleet die er ooit geweest is. Misschien ook als een van de grootste atleten ooit die nooit drugs gebruikt heeft.’ Het is soms niet eenvoudig om umble te blijven.

Atletiek

permalink | ga naar reacties |

Reacties