Het publiek van San Siro smolt voor deze gespierde maar elegant bewegende Viking. Hij voetbalde als een linkshalf achter de spitsen, hoewel hij rechtsbenig was. Ondanks dat AC Milan in het eerste seizoen geen kampioen werd, genoot het publiek omdat er maar liefst 118 doelpunten werden gemaakt. Het Zweedse trio Gre-No-Li werd aanbeden en zou in de volgende jaren nog drie landstitels winnen.

AC Milan speelde prachtig voetbal en zorgde in deze jaren van de wederopbouw voor de belangrijkste vorm van ontspanning in een stad, die nog moest genezen van de wonden van de wereldoorlog. Door de komst van Pepe Schiaffino, de wondervoetballer uit Uruguay, beschikte Milan over een oogverblindend team dat alleen in de verlenging van de finale in 1958 van de Europa Cup af kon worden gehouden.

Hier wat fraaie oude beelden van de Zweed:

Liedholm was al 35 jaar oud, maar hij speelde in dat jaar als aanvoerder ook de WK-finale. Ook die wedstrijd verloor zijn ploeg, maar hij scoorde zelf wel de openingstreffer. De 18 jaar jongere Pele werd de held van de finale.

De Zweed speelde nog een paar jaar, o.a. met Cesare Maldini en Gianni Rivera, maar trok zich daarna terug op een wijnkasteel in Piemonte. Een rijke barones had hem weten te strikken, hetgeen hem de bijnaam ‘Il Barone’ opleverde. In de tweede helft van de jaren ’70 ging hij zich weer serieus met het voetbal bezighouden.

Dankzij zijn niet altijd perfecte Italiaans werd hij net zo populair als Ernst Happel in ons land. ‘Liddas’ werd trainer bij Fiorentina en stond aan de basis van de loopbaan van de elegante middenvelder Giancarlo Antognoni. Zijn mooiste jaren beleefde hij echter bij AS Roma en AC Milan. In het door het catenaccio afgegleden Italiaanse voetbal durfde hij zijn ploegen zonder strikte mandekking te laten spelen.

Het was een openbaring voor de meeste volgers. Liedholm liet zijn spelers in wandeltempo wedstrijden naspelen om ze bewust te maken van de mogelijkheden die ze kregen in een wedstrijd. Aanvankelijk werd er gelachen om deze vreemde sessies, maar veel spelers zijn de coach er zeer dankbaar voor omdat ze op deze manier aanvallend leerden denken.

Zelf zei Liedholm gekscherend:

‘Als ploeg kun je de bal beter negentig minuten in bezit houden, want dan weet je zeker dat de tegenstander niet zal scoren.’

De belangrijkste leerling van Liedholm was Franco Baresi, die als tiener de kans kreeg om een vooruit geschoven libero te zijn bij AC Milan, de eerste ploeg op het schiereiland die de buitenspelval beheerste. In 1979 werd de roodzwarte club kampioen, met behalve Baresi ook Capello en Rivera in de ploeg. Een historisch kampioenschap: de tiende voor de roodzwarte club.

Maar zijn werkelijke kunststuk leverde Liedholm bij AS Roma. Ook die ploeg speelde met een zoneverdediging waarbij de trage Agostino di Bartolomei (eigenlijk een spelmaker) de libero werd en Paulo Roberto Falcao op het middenveld de lakens uitdeelde. Met aanvallende backs en drie spitsen (Conti – Graziani – Pruzzo) haalde Roma zelfs de finale van de Europa Cup.

Er wordt vaak de fout gemaakt dat Liedholm het totaalvoetbal introduceerde in Italie. Dat is niet juist, omdat zijn ploegen juist trager en geraffineerder speelden, meer Braziliaans dan Nederlands. De ploeg was ook verrassend sportief zonder harde tackles.

Onvergetelijk blijft de demonstratie van AS Roma op het Amsterdam-toernooi van 1983, toen Ajax in een vloek en een zucht werd opgerold. Het Amsterdamse publiek wist niet beter dan dat een Italiaanse ploeg nooit zo frivool kon voetballen. Waar de Italiaanse ploeg van 1982 gebaseerd was op een blok van Juve-spelers, zorgden de Liedholm-leerlingen Collovati, Antognoni en Conti voor de franje.

Maar datzelfde Roma verloor de finale om de Europa Cup, nota bene voor eigen publiek tegen Liverpool. Het team ging ten onder aan de spanning en Liedholm keerde weer terug naar Milan.

Bij die club legde hij de basis voor de ploeg die onder zijn opvolger Arrigo Sacchi en met de Nederlanders zou schitteren. Tassotti, Baresi, Maldini, Ancelotti en Donadoni zijn allemaal klaargestoomd voor het grote werk door Liedholm.

Paolo Maldini zei gisteren:

‘Liedholm was in staat om je op je gemak te laten voelen. Hij wist altijd het belang van een wedstrijd te relativeren door middel van een grapje. Eerlijk gezegd doet Ancelotti me in dat opzicht veel aan hem denken. Die raakt ook nooit van zijn a propos.’

Niet voor niets staan AS Roma en AC Milan vanavond een minuut stil bij het heengaan van deze sympathieke Zweed, die 85 jaar oud is geworden.