Zoeken

Jackie Robinson debuteerde op 15 april 1947, en het gezaghebbende Amerikaanse tijdschrift Time rangschikt deze datum onder de tachtig belangrijkste dagen uit de tachtig jaar tussen 1923 en 2003. Samen met andere wereldschokkende gebeurtenissen als de Wall Street-beurskrach van 1929, de val van de Berlijnse muur in 1989, en de Arabische aanval op de New Yorkse Twin Towers van 11 september 2001.

In 1947 waren de Verenigde Staten van Amerika sterk racistisch. Met in het zuiden van het land bijvoorbeeld verplicht gescheiden zitplaatsen voor blank en zwart in het openbaar vervoer. Toch werden toen de eerste barsten in deze apartheid al zichtbaar, wat mede kwam omdat veel zwarte soldaten goed hadden meegevochten in de zojuist beëindigde wereldoorlog tegen Duitsland en Japan.

Het afschaffen van de Amerikaanse apartheid werd een lange politieke strijd. Nog in augustus 1963 promootte dominee Martin Luther King dit ideaal met zijn beroemde woorden ‘I have a dream’.

In het landelijk populaire baseball van 1947 was de hetze tegen de zwarte medemens buiten alle verhoudingen. ‘Zijn ze bang dat zwarten geen baseball kunnen spelen of zijn ze bang dat ze er juist te goed in zijn?’

Branch Rickey

Branch Rickey (1881-1965), de innovatieve manager van de Brooklyn Dodgers, wilde zwarte spelers in zijn team. Deels vanuit een oprecht idealisme, deels omdat zijn zakeninstinct hem vertelde hoeveel baseballtalent er in Amerika’s zwarte volksdeel rondliep. Daarbij begreep Rickey heel goed, dat het opstellen van Amerika’s eerste zwarte baseballspeler terdege moest worden voorbereid. De kans op een rassendoorbraak zou voorlopig zijn verkeken wanneer dit experiment in de Major League mislukte. Dat mocht dus niet gebeuren. Verder kon de zwarte debutant geheid rekenen op een lawine van racistische beledigingen, zowel van het publiek als van de tegenstanders.

Rickey’s keus viel op de 28-jarige Jackie Robinson (1919-1972), een man die zich buiten het honkbalstadion altijd even waardig gedroeg als erbinnen. Robinson rookte niet, en gebruikte geen alcohol. En hij was geestelijk sterk genoeg om zich door niemand te laten provoceren.

Op 15 april 1947 debuteerde Jackie Robinson dus in de Major League. Met de Brooklyn Dodgers, in een heel gewone wedstrijd tegen de Boston Braves. Het stadion was niet uitverkocht, wel was meer dan de helft van alle toeschouwers zwart. Branch Rickey had het goed gezien: de getalenteerde Jackie Robinson maakte een glanzende carrière, en werd in 1962 als eerste zwarte speler in de Hall of Fame van het baseball opgenomen.

Niettemin verbleekt deze grote eer bij de enorme maatschappelijke betekenis van het debuut op 15 april 1947. ‘Time’ verwoordt met Amerikaanse duidelijkheid: ‘Toen Robinson het veld op stapte, was het moment aangebroken waarop het baseball zich eindelijk een nationale ontspanning mocht noemen. Baseball Breaks The Color Line.’