Het ontstaan van de Spelen (2): Holland Heineken House

Zoals ook bij eerdere Spelen was er in Athene 2004 een Holland Heineken House, waar Australiërs heen kwamen om "Oy oy oy" te zingen als een Nederlandse zwemster weer eens werd verslagen. Naast deze biertent lag het Zappeion, 108 jaar eerder het decor voor de olympische schermwedstrijden. Het is genoemd naar Evangelos Zappas, die zeer geïnspireerd werd door de gedichten van zijn landgenoot Soutsos.

Het Zappeion in Athene. Foto Jikke van Tongeren 

Zappas had als officier van het leger meegevochten in de Griekse onafhankelijkheidsstrijd. In 1831 was hij naar Roemenië verhuisd, waar hij bergen geld verdiende met handel in grond. Na succesvolle investeringen in de Griekse scheepvaart mocht hij zich in de jaren '50 van de 19e eeuw een van de rijkste mannen van de Balkan noemen. In 1856 stuurde hij een brief naar de Griekse koning Otto. Daarin stelde hij voor de Olympische Spelen uit de oudheid in eer te herstellen, op vrijwel gelijke wijze als Panagiotos Soutsos dat zo'n 20 jaar eerder had gedaan. Belangrijk verschil was dat Zappas aanbood de Spelen geheel uit eigen zak te zullen financieren.

De brief was via diplomatieke kanalen verstuurd, en kwam dan ook niet op het bureau van de koning zelf, maar op dat van de minister van Buitenlandse Zaken, Alexandros Rangavis. Dat was een neef van Soutsos, maar hij deelde diens ideeën over de Olympische Spelen niet. Hij schreef terug dat hij vond dat landen zich niet langer zouden onderscheiden met sportieve prestaties, maar met prestaties in de industrie en landbouw. Zappas liet zich echter niet zo makkelijk afschepen, en stuurde een brief terug met een cheque als een eerste aanbetaling voor de eerste Spelen. Rangavis bleef op allerlei manieren proberen het houden van de Spelen tegen te houden of zijn minst te vertragen, maar dankzij het geld en doorzettingsvermoegen van de miljonair kwamen ze er toch.

 Evangelos Zappas.

Op 19 augustus 1858 werd bij koninklijk besluit vastgelegd dat op de vier zondagen van oktober 1859 Olympische Spelen zouden worden gehouden. De wedstrijden zouden niet alleen sportonderdelen bevatten, maar ook landbouw-, industriële- en huisdier-wedstrijden. Blij dat hij zijn droom eindelijk werkelijkheid zag worden, verklaarde Soutsos dat Zappas een plaats verdiende tussen helden als Herakles en Theseus.

De daadwerkelijke Spelen waren geen onverdeeld succes. Hoewel er veel deelnemers op de wedstrijden afkwamen, vielen met name de sportwedstrijden tegen voor de toeschouwers. Dankzij Rangavis was het geld voor een nieuw stadion gespendeerd aan een ander doel, zodat de wedstrijden op een plein gehouden moesten worden. Het zicht op de competities was uitermate slecht, en de Griekse kranten waren negatief. Toch waren deze Olympische Spelen een bron van inspiratie voor een man die negen jaar eerder al zijn eerste Olympische Spelen organiseerde.

Nog 251 dagen tot Beijing 2008.

 Het Holland Heineken House in Athene. Jikke van Tongeren

Het ontstaan van de Spelen · Olympische Zomerspelen · Op weg naar Peking

permalink | ga naar reacties |

Reacties