Ierse aartsbisschop wilde geen Engelse sporten

Ierland staat bekend om zijn liefelijke groene landschap. De volksmuziek, de Keltische sprookjes en de rust. De gezellige pubs van Dublin. De golven van de Atlantische Oceaan die haar rotskust beuken. Allemaal toeristenbedrog.

Propagandafoto van het ANP Fotoarchief

Was Ierland in 1900 nog een armoedige kolonie van Engeland, honderd jaar later was het land voor 80% onafhankelijk en steenrijk. De omwenteling voltrok zich met heftige schokken, waar de sport zijn deel van kreeg - dankzij een aartsbisschop.

In de 18e en 19e eeuw beschouwden de Engelsen Ierland als hun prettige achtertuin. Je kon er prima een tweede huis hebben. Of zelfs een landgoed. Zodoende herbergt Ierland nog altijd een rijke schat aan Engelse architectuur uit die tijd, vooral aan haar oostkust. Grote, comfortabele huizen. En dat er in Ierland ook Ieren woonden … ach, de Engelsen kijken nu eenmaal naar de Ieren zoals wij naar de Belgen kijken.

Zo stak Engeland van 1846 tot 1849 geen vinger uit, toen in Ierland een paar aardappeloogsten mislukten. Haar bevolking daalde van zes miljoen naar vier miljoen. Eén miljoen Ieren stierf van de honger, het andere miljoen emigreerde bij gebrek aan voedsel naar Amerika.

Home rule

De ellende droeg er sterk toe bij, dat de Ieren onafhankelijk wilden worden. Er ontstond een krachtige politieke beweging, die doordrong tot de hoogste politieke niveaus in Londen. De Home Rule, het zelfbestuur van Ierland, werd een politiek onderwerp, dat Engeland een halve eeuw lang tot op het bot verdeelde. Dat kwam vooral omdat de noordelijke provincie Ulster juist niet onafhankelijk wilde worden. Haar protestante bevolking was bang om in de Katholieke meerderheid van een verenigd Ierland onder te gaan.

Al tijdens de Eerste Wereldoorlog kon het verzwakte Engeland de zaak niet meer houden. Na een felle en bloedige vrijheidsoorlog werd Ierland in 1921-‘23 onafhankelijk. Zonder Ulster, dat bij Engeland bleef. Deze staatkundige situatie bestaat nog steeds, en Ulster is nog altijd een politiek probleem.

Sport

Na dit intro komen we toe aan de sport. In hun streven naar onafhankelijkheid bliezen de Ieren hun eeuwenoude Keltische taal nieuw leven in. Hiermee konden ze zich als een eigen volk profileren. In het verlengde hiervan werd in 1884 de Gaelic Athletic Association (GAA) opgericht, een sportbond die zuiver Ierse sporten als hurling en Gaelic football promootte. ‘Gaelic’ is Keltisch voor ‘Keltisch’.

De Katholieke aartsbisschop Thomas Croke ging in 1884 een stap verder: in een brief aan de GAA veroordeelde hij Engelse sporten als tennis, polo-te-paard, cricket, voetbal en rugby. De Ierse samenleving moest van hun vergiftigende invloed gezuiverd worden. En aangezien de Katholieke Kerk in Ierland oppermachtig was, drukte deze opvatting tot in de jaren zeventig van de twintigste eeuw zijn stempel op de Ierse sport.

Hoewel hurling en Gaelic football in Ierland nog altijd populair zijn, behoort Croke’s sport-apartheid nu tot het verleden. In 1973 trad de armoedige Republiek Ierland toe tot de Europese Unie, en kwam daarmee dankbaar onder de economische slof van zijn gehate buurman uit. Door een uitgekiende belastingpolitiek en miljarden subsidie uit Brussel werd het één van de rijkste landen ter wereld. Zijn aartsbisschop leeft voort in Croke Park, de naam van een groot stadion in Dublin.

Het Croke Park zelf. Foto Wikipedia

Overig

permalink | ga naar reacties |

Reacties