Nooit meer een Engelse bondscoach

Engeland had zich een boel ellende kunnen besparen door Fabio Capello anderhalf jaar geleden tot bondscoach te benoemen. Volgens Simon Kuper denken ze op het vasteland van West-Europa nog na over voetbal.

Stel je voor dat de FA niet met Engelsman Steve McClaren was gekomen, die geen beker op zijn naam heeft staan, maar in mei 2006 had gezegd: ‘Het is een buitenlander. Hij spreekt de taal bijna niet. Het is een lastpak. Maar hij is wel de allerbeste.’ Capello werd kampioen met alle vier de clubs waar hij coach was: dat waren negen titels in zestien seizoenen.

Met Capello zou Engeland zich gekwalificeerd hebben voor het EK van 2008; McClaren zou nog rustig bij Middlesbrough zitten, waar hij soms een wedstrijd won, maar meestal verloor. Hij zou geen internationaal mikpunt van spot zijn geworden. Maar pas nu heeft de Engelse bond dit essentiële voetbalfeit door: Engeland heeft een bondscoach van het Europese continent nodig.

Europese kerngroep

Een kerngroep landen in Europa heeft het geheim van het voetbal ontdekt. Het zijn de zes landen die ook in 1957 de EEG hebben opgericht, de voorouder van de Europese Unie: West-Duitsland, Frankrijk, Italië en de Benelux. Hier wat resultaten uit de afgelopen dertig jaar:

1. De zes landen hebben samen acht EK’s en WK’s gewonnen.

2. De Britten, de vroegere Sovjet- Unie, de Balkanstaten en de Scandinavische landen ten noorden van de Oostzee hebben er samen één gewonnen. Het EK van 2004 werd gewonnen door Griekenland, maar met een Duitse trainer.

3. België heeft in deze periode net zoveel finales gespeeld (namelijk één) als Engeland, Rusland, Oekraïne, Polen en Turkije samen.

4. De enige andere Europese voetbaltrofee is in die dertig jaar naar Denemarken gegaan, dat toevallig een bijzonder open grens heeft naar één van de zes landen.

De kerngroep heeft een vergelijkbare stijl van voetballen. Oké, Nederland speelt aanvallender dan Italië, maar ze zijn het allemaal eens over de basiszaken: dat voetbal een sport is voor atleten en snel, fysiek, en collectief gespeeld moet worden. Maar zelden zie je iemand met de bal dribbelen of in het wilde weg schieten, zoals de Engelsen doen. Brazilië heeft de beste voetballers, maar de zes in West- Europa hebben de beste voetbalstijl.

Geheim

Het geheim van West-Europa is, zoals de historicus Norman Davies dat noemt, een ‘gebruikersvriendelijk klimaat’. Het weer is er mild en regenachtig. Dat betekent dat het land vruchtbaar is en daarom kunnen honderden miljoenen mensen op een kleine oppervlakte wonen. Dus zijn de mensen van deze verschillende landen altijd met elkaar verbonden geweest. De wetenschappelijke revolutie in de 16e en 17e eeuw vond in West-Europa plaats omdat de wetenschappers daar dicht bij elkaar waren, en een gemeenschappelijke taal gebruikten: Latijn. Copernicus, de Poolse zoon van een Duitse koopman, schreef dat de aarde om de zon draaide. Galileo las dat in Florence en bevestigde de resultaten met behulp van zijn telescoop.

Op diezelfde manier verspreidden de ideeën over voetbal zich in hoog tempo over de zes kernlanden. Teken maar een kaart van de Europese landen die zich gekwalificeerd hebben voor het EK van 2008. In het enorm uitgestrekte gebied dat van Portugal in het westen loopt tot Polen in het oosten, heeft ieder land met meer dan 1 miljoen inwoners, uitgezonderd België, zich weten te kwalificeren.

De landen die het niet haalden, liggen aan de rand van Europa: de Britten, de meeste Scandinavische landen en de meeste landen aan de oostgrens van Europa. Al die landen hebben een heel eigen en niet functionele stijl van voetballen. De Grieken dribbelen bijvoorbeeld te veel. De Britten spelen een onnadenkend soort kick-and-rush-voetbal. Dit probleem is gemakkelijk te verhelpen: huur gewoon een trainer uit een van de zes landen. Griekenland heeft het in 2004 gedaan.

Nederlandse trainers

Polen en Rusland kwalificeerden zich voor het EK 2008 onder leiding van Nederlandse trainers. Engeland presteerde het best sinds 1970 toen ze een trainer hadden die uit het Italiaanse voetbal afkomstig was: de Zweed Sven-Göran Eriksson. Maar ja, toen moest de voetbalbond zo nodig een Engelsman aanstellen...

Ze deden dit uitexceptionalism: het geloof dat Engeland een heel bijzonder voetballand is; en dat de andere landen hun voorbeeld zouden moeten volgen. Zoals de schandaalkrant Daily Mail klaagde toen Eriksson werd aangesteld: ‘Het moederland van het voetbal, de geboorteplaats van de grootste sport ter wereld, is te schande gemaakt.’

Eigenlijk is Engeland natuurlijk niets bijzonders. Het is een typisch voorbeeld van een tweederangs voetballand aan de rand van Europa. Gelukkig is het tijdperk van Brits isolationisme voorbij. Dit duurde van 1939 tot 1992-1994. Toen kwamen de wetten die de mensen binnen de EU bewegingsvrijheid gaven op het gebied van werk en geldzaken.

Ook kwamen de Eurotunnel en de goedkope vliegmaatschappijen. Daarom is nu ook het tijdperk van de Engelse bondscoach voorbij. Je zou ook geen Fransman aanstellen voor je honkbalteam. De Fransen hebben nooit veel nagedacht over honkbal. Zo moet je ook geen Engelsman aanstellen om je voetbalteam te runnen, want de Engelsen hebben nooit zoveel nagedacht over voetbal.

Capello wordt vast een teleurstelling. Dat gebeurt immers met alle bondscoaches, omdat niemand die moet werken met Engelse voetballers, kan voldoen aan de hoge verwachtingen. Daarom heeft ook niet één Engelse bondscoach ergens anders een functie aan de top gekregen, behalve dan Bobby Robson, die een enkel seizoen in Barcelona heeft gewerkt. De grote vraag is door wie Capello het eerste te pakken zal worden genomen: de schandaalpers of de tegenstanders.

Voetbal

permalink | ga naar reacties |

Reacties