Het beste sportboek van 2007

Vorige maand verscheen De Maradona van China en andere landen van Wiep Idzenga. Het is mijn favoriete sportboek van het afgelopen jaar, omdat het bijzonder origineel en vernieuwend is. Alsof het niet erg genoeg is, is het ook nog eens goed geschreven.

Kopen?

In 2007 zijn er heel veel sportboeken verschenen van zeer wisselende kwaliteit. Enkele hiervan sprongen eruit, zoals de biografie van Willem van Hanegem. Van dit boek worden nu enorme aantallen verkocht en is voor uitgeverij De Buitenspelers een groot commercieel succes.

Verder ging het niet onopgemerkt voorbij dat Zijne Koninklijke Cruijffheid zijn zestigste verjaardag vierde, hetgeen werd opgeluisterd met een groot aantal publicaties. Wat hier vooral opvalt, is niet de grote verkoop, maar de reldichtheid. Het opschrijven van de naam Cruijff is een bijna automatische gang naar de rechtbank. Aan het eind van dit artikel heb ik hier nog een verbijsterend voorbeeld van.

Een andere sporter dit jaar met meer dan één boek is Michael Boogerd. Eén boek ging over hem, het andere was de officiële biografie met de stempel en zegen van de Rabobank en het laatste was een combi met Erik Dekker.

 Presentatie van 'Michael en Eric' over Boogerd en Dekker

Het beste sporthistorische artikel

Tot slot waren er nog twee opvallende gebeurtenissen in de sportliteratuur: het verschijnen van het gigantische overzichtswerk van Arthur van den Boogaard en de komst van tijdschrift Tussenstand / Achilles.

Tussen ( ): in Tussenstand stond het beste sporthistorische artikel van het jaar – tevens het meest genegeerde. Het gaat over de nasleep van de chaotische Elfstedentocht van 1947 en is geschreven door mijn collega en schaatsvriend Marnix Koolhaas. Hierin wordt gebruik gemaakt van bijzonder explosief historisch bronnenmateriaal, dat de geschiedenis van de Elfstedentocht in een heel ander daglicht plaatst. Maar op één of andere manier heeft iedereen dit over het hoofd gezien en dan vooral de Elfstedenwereld zelf. Arthur van den Boogaard trouwens óók.

Wiep! Wiep! Idzenga!

Al die boeken vielen dus op door de omvang, het commerciële succes of de reldichtheid. Voor mij is echter maar één boek, dat eruit sprong door zijn kwaliteit en originaliteit: De Maradona van China en andere landen. Wiep Idzenga reisde hiervoor de wereld af en vroeg in elk land wie hun beste voetballer was. Door deze speurtocht komen we veel meer te weten dan wat onzinnige details uit de nationale sportgeschiedenis.

Het is een bijzonder leesbare studie geworden in de antropologie, geschiedenis en politicologie. Elk land heeft zijn eigen manier van heldenverering – soms zelfs regionaal gescheiden zoals in Vietnam. De oude scheiding tussen Noord en Zuid is hier nog steeds terug te vinden in de verering van de voetballers. Hieruit blijkt dat dit land door de gewelddadige geschiedenis van de vorige eeuw ook in deze eeuw geen eenheid is.

Door de voetbalgeschiedenis van Cambodja belanden we als vanzelf in de treurige geschiedenis van dit land, vol burgeroorlog en onderlinge haat. Een complete generatie is hier uitgewist en dat vindt zijn weerslag in het voetbal. En Pol Pot blijkt zelf een redelijk goede voetballer te zijn geweest, maar was tijdens de jaren van de Rode Khmer juist op jacht naar deze sporters. Het is één van de vele bizarre verhalen waarmee Idzenga komt tijdens zijn zoektocht naar de populairste voetballers.

Voetballers in Pakistan. Foto Wiep Idzenga

Zijn werk overstijgt het genre van het sportboek: het is een venster geworden waardoor we kijken naar de achterliggende maatschappij. Het tilt het hele genre van het sportboek naar een hoger niveau, wat hopelijk wordt overgenomen door de vele collega’s van Idzenga.

Zijne Koninklijke Cruijffheid

Tot slot nog iets over Zijne Koninklijke Cruijffheid, die een belachelijke rol speelt in dit boek. De titel hiervan zou namelijk oorspronkelijk niet naar Maradona verwijzen, maar naar Cruijff. Toen kwam er echter een brief binnen van der Johan zelf, die hiervan had vernomen. Idzenga schrijft in het voorwoord:

‘Zelfs als metafoor voor de beste voetballer mochten de zeven letters van zijn achternaam alleen in de titel gebruikt worden na een ‘donatie’ voor zijn Foundation. Cruijff wilde een groter deel van de opbrengsten van het boek ontvangen dan de schrijver.’

Daarmee heeft Cruijff de kans gemist dat zijn naam was verbonden aan het beste sportboek van 2007. Maar goed, deze ex-voetballer met zijn dubieuze hofhouding zou het ook niet hebben verdiend.

 Voetbalbveld in Nepal. Foto Wiep Idzenga

Sportboeken · Voetbal

permalink | ga naar reacties |

Reacties