Zoeken

Sport opent alle deuren en speelt daarom een niet te onderschatten rol in citymarketing. Burgemeester Cohen van Amsterdam kwam hier vorig jaar achter als hoofd van een handelsdelegatie in Beijing. Ajax-voorzitter John Jaakke reisde ook mee en stal de show tijdens een bezoek aan de burgemeester van Beijing, de heer Wang Qishan. Cohen schreef hierover eerder dit jaar in het blad Sportief Amsterdam.

‘Aan het einde vond er de gebruikelijke uitwisseling van cadeaus plaats. Wij hadden er goed over nagedacht welk geschenk wij voor Wang Qishan zouden meenemen; in het Rembrandt-jaar hadden wij besloten dat een ets van Rembrandt in dit verband niet alleen een passend cadeau was, maar ook liet zien hoezeer wij onze relatie met Beijing op prijs stellen.

De burgemeester stond het cadeau nog uit te pakken toen John Jaakke naar voren kwam met een Ajax-shirt in zijn handen. Ik heb nog nooit meegemaakt hoe snel de belangstelling voor een Rembrandt verflauwde. Onmiddellijk ontstond een geanimeerd gesprek tussen de burgemeester en Jaakke, en het was volstrekt duidelijk waar de prioriteiten lagen.’

Aldus Cohen. De gemeente Amsterdam weet nu dat ze nooit meer op reis moet zonder vertegenwoordigers uit de sport. En laat de kunst maar zitten, want dat kan later altijd nog.

Een beeldmerk

Een kleinere stad als Assen is zich er eveneens van bewust dat sport kan bijdragen aan een goede citymarketing. Het plaatselijke CDA bijvoorbeeld heeft in zijn laatste verkiezingsprogramma staan: ‘De promotie van de stad (city marketing) vraagt voortdurende inspanning. Er moet een duidelijk beeldmerk van Assen worden neergezet, dat naast de TT ook de andere sterke punten van de stad naar voren brengt.’

Zo’n sterk punt is de Nacht van Assen of de TT-Nacht - een hoogtepunt als de stad volstroomt met mensen, die zich voorbereiden op de TT van de volgende dag. Als dit één groot feest is, is iedereen blij en na afloop hebben alle aanwezigen goede herinneringen aan Assen – ideaal voor citymarketing. Rellen en vechtpartijen daarentegen zijn juist slechte reclame voor een stad. De slagzin Laat u zich verrassen op traangassen in Assen verkóópt niet. Helaas voor deze stad was dat een kleine veertig jaar geleden precies datgene wat er gebeurde.

Rotzooi op straat na weer zo'n rusteloze nacht. Drents Fotoarchief

Parijse toestanden

Op 24 juni 1967 stond in de Leeuwarder Courant een artikel over de Nacht van Assen van het weekend ervoor: ‘Van twaalf tot ver na vieren is een legertje van ongeveer veertig agenten bezig geweest om in de binnenstad iets te handhaven dat in de Nacht van Assen orde heet. Er moesten een paar keer rake klappen worden uitgedeeld, maar desondanks was het voor iedereen duidelijk dat de mannen hun uiterste best deden om geen onaangenaamheden te plegen. De dank daarvoor bestond in hoofdzaak uit een bombardement met (lege) bierblikjes.’

Dat er met blikjes bier werd gegooid, zegt alles over de aard van de opstootjes: dronken jongeren die voor onrust zorgden in het centrum van Assen. In 1972 werd dit in Drenthe omschreven als ‘het traditionele spel genaamd politie-pesten’. Als het tenminste niet regende, want dan bleef iedereen lekker binnen en was er niets aan de hand.

Dat de weersomstandigheden belangrijk waren voor het verloop, werd in 1968 pijnlijk duidelijk. Tot elf uur in de avond was het guur op straat met veel regen. Iedereen zat daarom te lallen in de kroeg en de 125 aanwezige ordehandhavers hoefden niets te doen. Burgemeester J. Agter keek tevreden toe vanachter de ramen van het stadhuis: “Wat een gezellige rotzooi. Je kunt er gewoon door heen lopen, ze doen je niks, hoor.” Daarop pakte hij het draaiorgel en speelde met veel plezier Mien waar is mijn feestneus.

Maar opeens hield het op met regenen, waarop de dronken massa’s zich naar buiten verplaatsten. Een journalist schreef: ‘Toen vernielingen werden aangericht, werd het sein gegeven tot enkele felle arrestaties, die verscheidene arrestanten opleverden. Blauwe overvalwagens reden af en aan met politiemannen en arrestanten. Ook de nieuwe witte overvalwagens van de gemeentepolitie van Emmen bewezen hun bruikbaarheid.’

Genoemde blauwe overvalwagens waren trouwens dezelfde, die een maand eerder in Parijs waren ingezet tijdens de Meirevolutie en de daaropvolgende onlusten met studenten. Assen wist dus al in 1968 van het bestaan van Parijse toestanden.

Terwijl er buiten werd gevochten, stond de burgemeester opnieuw bij het raam van zijn stadhuis – aanzienlijk slechter gehumeurd dan iets daarvoor. “Wat een kerels”, bromde hij over de aangeschoten jeugd, “ze kunnen nog niet eens een fatsoenlijke rel trappen.” Niet zo’n heel verstandige opmerking, want een jaar later werd de Nacht van Assen door zeer behoorlijke rellen opgeschrikt. Agter zou dat alleen niet meer meemaken, want hij was inmiddels vervangen door burgemeester G. Grolleman.

Traangas en Heineken

‘Assen heeft de woeligste TT-nacht in historie beleefd’, opende de kranten van 28 juni 1969. ‘De relmakers, die tal van vernielingen aanrichtten, kwamen herhaaldelijk met de politie in aanraking en er werden rake klappen uitgedeeld. Om twee uur gebruikte de politie traangas.’

Het waren wéér de bierblikjes – al dan niet leeg. De Leeuwarder Courant schreef: ‘De omhulsels, waar eens ene meneer Heineken zijn gretig gebruikt product in had gegoten, vlogen als projectielen door de lucht. Tegen half één ontdekten de jongelui, dat je met bierblikjes ook gemakkelijk de feestverlichting kunt bestoken en prompt dienden de lampjes als werpschijf. Waren de gekleurde lichtjes zo’n beetje allemaal gedoofd dan werd de mast, waaraan zij prijkten, omver gehaald. Om twee uur vond de burgemeester de tijd rijp wat traangas er tegenaan te gooien.’

Het werd nu eens tijd voor de autoriteiten in Assen om een structureel einde te maken aan de onlusten. Daarover meer in het volgende deel 'Assen is dol op de geur van urine in de ochtend' - hier.