Zoeken

Op 2 januari 1909 werd de eerste officiële Elfstedentocht gereden. Niet dat er nooit iemand eerder op het idee was gekomen om binnen 24 uur alle Friese steden schaatsend aan te doen, maar 99 jaar geleden was toevallig de eerste tocht met een organisatie en een winnaar aan het einde.

En dat moet gevierd worden volgend jaar! Aldus sprak Wiebe Wieling, die vorige maand de voorzittershamer overnam van Henk Kroes. “Er zal volgend jaar geweldig veel gebeuren, zeker in Friesland." Naast het grote feest in De Harmonie in Leeuwarden voor alle leden moet er elke maand in één van de elf steden iets te doen zijn rond het jubileum. Dus elf maanden door, maar dan elke keer in een andere stad.

Maar wat gebeurt er dan met Bartlehiem, het symbool van de Elfstedentocht? Dat is geen stad - nog niet eens een dorp en zelfs geen gehucht. Dat mogen we toch niet vergeten, me dunkt.

Lespakket, film, schilderijen

Maar goed, voor de Friese scholieren wordt een lespakket gemaakt, inclusief het laatste album van Suske en Wiske. “En dat wordt ook volgend jaar verspreid”, zei Wieling. “En er gaat nog zo veel meer gebeuren. Er komt elke week iets nieuws bij.”

Reinier Paping zelf, met zijn koninklijke onderscheiding, die hij in 2003 kreeg. Paping was vandaag trouwens erg balorig.

Het echtpaar Busquet bijvoorbeeld praat al een jaar over niets anders dan de Elfstedentocht en dat blijft voorlopig zo. Filmmaker Rob maakt in samenwerking met Gauke Bootsma van het Schaatsmuseum in Hindeloopen, tevens organisator van de reünie van vandaag, een film over de geschiedenis van de tocht. Kunstenares Hansje Busquet pakt dat op met haar schilderwerk en is nu druk met een bijzondere portrettenserie van belangrijke Elfstedenschaatsers.

Canon

Ik was inmiddels in gesprek geraakt met de voorzitter over het eeuwfeest. “Eigenlijk”, zo verleidde ik Wieling om te zeggen, “eigenlijk hoort de Elfstedentocht in de Canon van de Nederlandse Geschiedenis.”

En zou de Elfstedenvereniging niet eindelijk eens lid moet worden van de Koninklijke Nederlandse Schaatsbond KNSB, wilde ik verder weten. In feite is de Elfstedentocht een wilde tocht, los van de KNSB. “Nee, dat zal niet gebeuren.”

Stel dat het 15 januari 2009 nou zo koud is dat er een Elfstedentocht kan worden gereden? “Die gaat altijd door! Als het feest er voor afgelast moet worden, moet dat maar.” Maar goed: als er die dag een Tocht is, is iedereen toch al in Friesland dus kan er ook nog wel een jubileumfeestje bij.

“Of een tocht op 2 januari 2009, precies honderd jaar na de eerste?” vroeg ik nog aan Wieling.

“Ja, dat zou ook mooi zijn.”